T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/2181
Karar No : 2023/3667
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN
MÜDAHİL (Davalı yanında): … Sendikası (…)
VEKİLİ: Av. …
DAVALI: … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI): … Sendikası
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Kocasinan Belediye Başkanlığı ile ... Sendikası (...) arasında,11/01/2022 tarihinde 01/01/2022-31/12/2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere imzalanan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinin "yararlanma başlıklı 5. maddesinin (a) bendinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davalı belediye ile ... arasında imzalanan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinin iptali istenen hükmünde; sosyal denge sözleşmesinde taraf olan sendikanın dışında kalan sendikaların üyesi olan veya hiçbir sendikaya üye olmayan kamu görevlileri arasında ayrım yapılmadığı, bu sözleşme hükümlerinden yararlanma koşulu olarak getirilen kesintinin, belediyenin tüm çalışanlarını kapsadığı ve aynı oran olarak belirlendiği ve bu haliyle 4688 sayılı Kanun'un 28. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan; "Toplu sözleşme ikramiyesi hariç olmak üzere toplu sözleşme hükümlerinin uygulanmasında sendika üyesi olan ve sendika üyesi olmayan kamu görevlileri arasında ayrım yapılamaz.'' hükmüne aykırılık teşkil etmediği ve sendikal haklar çerçevesinde sendikalar ile idareler arasında toplu görüşme ve bu görüşme sonunda toplu iş sözleşmesi yapılabileceği dikkate alındığında, iptali istenilen Sözleşme hükmünde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özet: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinin yasal dayanağını oluşturan 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 15. maddesi incelendiğinde, sosyal denge tazminatının ödenip ödenmeyeceği, bu hususta sözleşme imzalanıp imzalanmayacağı hususlarında idareye takdir yetkisi tanındığı, idarenin takdir yetkisini sosyal denge tazminatı ödenmesi, dolayısıyla bu hususta sözleşme imzalanması yönünde kullanması halinde ise sözleşme imzalanırken nelerin dikkate alınacağının maddenin 2. cümlesinde belirlendiği, buna göre, sosyal denge sözleşmesinde, ödenebilecek aylık tutarın, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'na göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemesi, ilgili belediye ve il özel idaresi ile ilgili belediye ve il özel idaresinde en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında imzalanması, 4688 sayılı Kanunda öngörülen hükümlere riayet edilmesi gerektiği, sosyal denge tazminatı alan kamu görevlilerinden sözleşmeden faydalanan kişinin mali haklarından (maaş, ek ödeme, tazminat vs.) kesintiler yapılmasına cevaz veren herhangi bir düzenleme bulunmadığı gibi sendikanın gelirleri arasında sözleşme aidatı adı altında bir gelirin yer almadığı, 4688 sayılı Kanun'un yapmış olduğu atıf dolayısıyla 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun ilgili hükümleri uyarınca toplu iş sözleşmesine taraf sendikaya üye olmayan kişilerin toplu iş sözleşmesi hükümlerinden faydalanabilmesi için dayanışma aidatı kesilebileceği açık ise de, sosyal denge sözleşmesinin 4688 sayılı Kanunda açıkça belirtildiği üzere toplu iş sözleşmesi niteliğinde olmadığı, dolayısıyla 6356 sayılı Kanun kapsamında da bu yönde bir kesinti yapılmasının mümkün bulunmadığı, bu bakımdan sözleşmeden faydalanan kamu görevlilerinden herhangi bir aidat kesintisi yapılamayacağı, yukarıda belirtilen ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek temsilci ile sözleşme imzalanacağına ilişkin düzenleme ile tanınan yetkinin, sözleşme imzalanması safhasında yürütülecek işlemler açısından hüküm ifade edeceği, anılan yetkiye dayalı olarak da sosyal denge sözleşmesiyle, sözleşmeye taraf sendikaya aidat ödenmesine yönelik bir yükümlülük getirilmesine olanak bulunmadığı, bu durumda, sosyal denge sözleşmesi aidatı adı altında ödenti alınmasına ilişkin Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi'nin "Yararlanma" başlıklı 5. maddesinin (a) bendinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu düzenlemenin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı Sendika tarafından iptal davası açılamayacağı, ancak üyeleri adına tam yargı davası açılabileceği, iptal davasında ancak başvuru tarihinden 60 gün öncesine hükmedilebileceği, toplu sözleşme yapılması zorunlu ise de sosyal denge sözleşmesinin yapılma zorunluluğu bulunmadığı, idarenin yapmak zorunda olmadığı sözleşmede bazı hükümler koyabileceği, bazı üyelerin aidat ödememesinin eşitlik ilkesine aykırı olduğu belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı Sendika tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı yanında müdahil sendikanın temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve davaya konu düzenlemenin iptali yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 22/06/2023 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.