T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/22854
Karar No : 2024/611
Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı): …
Vekili : Av. …
Karşı Taraf (Davalı) : … Komutanlığı / …
Vekili : Av. …
İstemin Özeti : Davacı tarafından, 7145 sayılı Kanun ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen geçici 35. madde uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin … tarihli, … sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı maaşlarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın reddi yolunda verilen … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Temyiz İsteminde Bulunan Davacının İddialarının Özeti: Ceza yargılaması sonucunda verilen kararın temyiz edildiği, temyiz talebi üzerine verilecek kararın beklenmesi gerektiği, terör örgütü adına suç işlediğine, iradesini teslim ederek örgütün hiyerarşik yapısında yer aldığına ilişkin delil bulunmadığı, mesleğinin etik ve kurallarına aykırı hareket ettiğine dair tespit bulunmadığı, savunma hakkının kısıtlandığı, silahların eşitliği ilkesinin, masumiyet karinesinin, suç ve cezaların kanuniliği ilkesinin ihlal edildiği iddia edilmektedir.
Davalı İdarenin Savunmasının Özeti: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi : …
Düşüncesi : İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Bölge idare mahkemesi idare dava daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Bununla birlikte, kamu görevinden çıkarılma gerekçelerinden olan "üyelik" unsuru, ceza kanunları ile tanımlanmış bir suç olduğundan idari yargı mercilerinin bu yönde bir inceleme yapmaları ve tespitte bulunmaları mümkün değildir. Nitekim, Anayasa Mahkemesinin 30/06/2022 tarihli ve E:2018/137, K:2022/86 sayılı kararıyla, 7145 sayılı Kanun ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen geçici 35. maddesinin B fıkrasında yer alan "...üyeliği, mensubiyeti veya..." ibaresinin iptaline karar verilmiştir. Bu nedenle, idari yargı yerlerince terör örgütleri ile iltisak ve irtibat noktasında değerlendirme yapılması gerekmektedir.
Bu bağlamda; ilgili hakkında silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan verilen takipsizlik ya da beraat kararı ilgilinin FETÖ/PDY ile iltisak ve irtibatının bulunup bulunmadığı yönünden farklı bir değerlendirme yapılmasına hukuki engel oluşturmayacağı gibi, ilgili hakkında örgüt üyeliğinden hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı, hapis cezasının ertelenmesi kararı ya da kesinleşmiş mahkumiyet kararı bulunması da anılan mahkumiyetin gerekçesi olan maddi tespitlere yönelik olarak ilgili hakkında irtibat ve iltisak kavramları yönünden idari yargı yerlerince ayrıca bir irdeleme yapılması gerekliliğini ortadan kaldırmayacaktır. Şüphesiz terör örgütüne üyelik suçundan kesinleşmiş mahkumiyet kararının bulunması irtibat ve iltisak değerlendirmesi yönünden önemli bir veri olmakla birlikte, dava konusu işlemin irtibat ve iltisak sebebine dayanması nedeniyle, idari yargı yerlerince işlemin sebep unsuru yönünden ayrıca değerlendirme yapılması ve kararda bu değerlendirmeye ilişkin gerekçeye yer verilmesi zorunludur. Mahkemelerce gerekçeli karar verilmesi ile dosyadaki mevcut delillerin, yargılamada yapılan değerlendirmedeki hukuki gerekçelerin taraflarca öğrenilmesi sağlanmaktadır. Kararın gerekçeli olması ilgililerin karara karşı kanun yoluna başvurması ve bu başvurulardaki iddialarını oluşturması açısından da önem arz etmektedir. Bu sebeple, mahkeme kararının gerekçesiz olmasının bir bozma sebebi olacağı açıktır. Ancak dava konusu işlemin sebep unsurunu oluşturan eylemlerin aynı zamanda suç teşkil ettiği durumlarda, davacı hakkında yapılan ceza yargılaması sırasında davacının etkin pişmanlıktan faydalanarak samimi ikrarda bulunması işlemin tesisinde belirleyici olan olgularla ilgili çekişmeli durumu ortadan kaldırmaktadır.
Sonuç itibarıyla; kanun hükmünde kararnamenin verdiği yetkiye dayanılarak kamu görevinden çıkarılan kişiler tarafından anılan çıkarma işlemlerinin iptali istemiyle açılan davalarda, idari yargı mercilerince; kişilerin terör örgütleri ile irtibat ve iltisakının bulunup bulunmadığı hususunun, davalı idarelerce dosyaya sunulan tespitler ile davacı hakkında yürütülen ceza soruşturması ve/veya yargılamasında elde edilen maddi delillerin birlikte dikkate alınması suretiyle irdelenmesi ve kararlarda bu değerlendirmeye ilişkin gerekçeye yer verilmesi gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararıyla hukuka uygun bulunan İdare Mahkemesi kararında, davacının FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçunu işlediğinin ceza yargılaması neticesinde sabit olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği görülmüştür.
Anılan İdare ve Bölge İdare Mahkemesi kararları, yukarıda yer verilen tespitler ışığında değerlendirildiğinde; İdare ve Bölge İdare Mahkemesince, resen araştırma ilkesi uyarınca herhangi bir araştırma yapılmadığı gibi davalı idare tarafından bakılan bu dosyaya sunulan bilgi, belge ve tespitler ile davacı hakkında yürütülen ceza soruşturması ve yargılamasında elde edilen maddi deliller değerlendirilmeksizin karar verildiği anlaşılmıştır. Ayrıca yargılama süreci devam eden ceza davasının davacı aleyhine bir durum olarak değerlendirilmesi de masumiyet karinesi gereğince mümkün değildir.
Öte yandan, davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan yargılandığı ve etkin pişmanlıktan yararlandığı ceza yargılaması sonucunda … Ağır Ceza Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda, "...Etkin pişmanlıktan faydalanmak isteyen sanık savunmasında özetle; Ortaokul son sınıfta okurken örgüt ile tanıştığını, örgütün çalışma evlerine gittiğini, 2016 yılının Mayıs ayına kadar örgütün sohbet adı altındaki toplantılarına katıldığını, en son Ankara'da Ortopedi ve Biyokimya alanlarında asistanlık yaparken açığa alındığını, sohbet toplantılarının iki-üç haftada bir yapıldığını, bu toplantılarda namaz kılınıp risale okunduğunu, Tıp Fakültesinde okurken G. D. ve A. G. isimli kişilerle tanıştığını, bu kişilerin de GATA'da okuduğunu, birlikte sohbete katıldıklarını, Bilecek'te bir grubunun olmadığını, Ankara'da bir gruba katılmadığını, sohbete gitmediği zamanlarda örgüt üyelerinin kendisini ankesörlü telefonlardan aradığını, yardım, sadaka, kurban adı altında örgüte para verdiğini belirttiği, Tanık O. G. beyanında özetle; 2011 yılında Kara Harp Okulundan mezun olduğunu, hakkında yapılan yargılamada … Ağır Ceza Mahkemesi tarafından yapılan yargılamada 7 yıl 11 ay hapis cezasına hükmedildiği, sanığı tanımadığını belirttiği, tanığın yargılandığı … Ağır Ceza Mahkemesinin …Esas sayılı dosyasının celp edilerek incelendiği ilgili kısımlarının dosyamızın arasına alındığı, Tanık S. S. beyanında özetle; sanığı ortaokuldan sınıf arkadaşı olması nedeniyle tanıdığını, örgüt üyeliğine ilişkin bilgisinin olmadığını, kendisi hakkında herhangi bir soruşturma- kovuşturma olmadığını belirttiği, Tanık M. K. beyanında özetle; sanığı liseden sınıf arkadaşı olması nedeniyle tanıdığını, sanığın örgüt üyeliğine ilişkin bilgisinin olmadığını, kendisi hakkında soruşturma- kovuşturma olmadığını belirttiği, Tanık K. B. A. talimatla alınan beyanında özetle; sanığı aynı lisede okumaları nedeniyle tanıdığını, örgüt üyeliğine ilişkin bilgisinin olmadığını belirttiği, Tanık A. G. talimatla alınan beyanında özetle; sanığı devre olmaları nedeniyle tanıdığını, örgüt üyeliğine ilişkin bilgisinin olmadığını belirttiği, sanığın kovuşturma aşamasında verdiği beyanların örgüt üyeliği suçu kapsamında örgütün mahrem toplantılarına katılmak, örgüt mahrem abileriyle örgütsel saikle görüşmeler yapmak gibi pek çok ikrar içerdiği, yine sanığın Mahkememiz huzurunda örgüt üyelerine ilişkin pek çok bilgi verdiği, sanığın örgüt üyesi olduğu ve örgüt hiyerarşisine girdiği konusunda Mahkememizce kanaate varıldığı ..." yönünde tespitlerin bulunduğu görülmüştür.
Bu durumda, her ne kadar İdare ve Bölge İdare Mahkemesince, davacı hakkında bakılan bu dosya kapsamındaki bilgi, belge ve tespitler ile ceza soruşturması/yargılaması kapsamındaki maddi deliller değerlendirilmeksizin, salt ceza yargılaması sonucunda silahlı terör örgütüne üye olma suçunu işlediğinin sabit olduğu gerekçesine dayalı olarak davanın reddi yönünde kurulan hüküm hukuka aykırı ise de, ceza yargılamasında etkin pişmanlıktan faydalanan davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisak ve irtibat düzeyindeki ilişkisi kendi samimi ikrarı ile ortaya konulduğundan ve buna bağlı olarak dava konusu işlemin sebep unsurunu oluşturan maddi olgulara ilişkin çekişmeli durum ortadan kalktığından, söz konusu hukuka aykırılık kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiş ve davacının ceza yargılamasında elde edilen deliller ile bakılmakta olan dava dosyasında yer alan tespitler birlikte değerlendirildiğinde, davacının anılan örgüt ile irtibat ve iltisakı bulunduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, adli yardım talebinin daha önce kabul edilmiş olması nedeniyle temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderinin tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 07/02/2024 tarihinde oybirliğiyle, kesin olarak karar verildi.