T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2023/234
Karar No : 2023/845
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Konfederasyonu
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1-…
VEKİLİ : Av. …
2-… Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onuncu ve Sekizinci Daireleri Müşterek Kurulunun 12/04/2022 tarih ve E:2019/11842, K:2022/2002 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 29/12/2010 tarih ve 27800 (5. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01/01/2011 tarihinde yürürlüğe giren Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Kimyasalların İthalatına Dair Dış Ticarette Standardizasyon Tebliği'nin (Tebliğ No:2011/6) 5. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan "Ticaret sicil gazetesi veya ticaret sicilinden faaliyet raporu (ilgili kurumlardan veya noterden onaylı)" ibaresinin iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu ve Sekizinci Daireleri Müşterek Kurulunun 12/04/2022 tarih ve E:2019/11842, K:2022/2002 sayılı kararıyla;
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 14/03/2018 tarih ve E:2015/4610, K:2018/916 sayılı bozma kararına uyularak;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi, 14. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendi, 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi ile 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin (k) bendi ile 39. maddesinin (e) bendine yer verilerek,
Mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; yasa koyucunun Konfederasyona, bizzat taraf olduğu hukuki ilişkiler dolayısıyla mensuplarının ortak çıkarlarının korunması için davada taraf olma yetkisi verdiği ancak esnaf ve sanatkar odaları mensuplarının ortak menfaatlerini ilgilendiren konularda Konfederasyonun dava açma ehliyetinin bulunmadığı sonucuna varıldığı,
Dosyanın incelenmesinden; Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu tarafından, dava konusu düzenleme ile esnaf ve sanatkârlar bakımından ozon tabakasını incelten kimyasalların ithalatının yasaklandığı, Tebliğ ile sayılan kimyasallar yönünden esnaf ve sanatkârların ithalatçı olmayacakları yönünde yürürlükteki mevzuata aykırı bir hüküm getirildiği iddialarıyla bakılan davanın açıldığı anlaşılmakta olup, bu konuda faaliyet alanlarının kısıtlandığı ileri sürülen esnaf ve sanatkarlardan hakları veya menfaatleri ihlal edilmiş kişiler ile bu kişilerin üyesi olduğu esnaf ve sanatkar odaları tarafından dava açılabileceğinin açık olduğu, dolayısıyla konfederasyonun, doğrudan kendisi veya konfederasyona kayıtlı birlik ve federasyonlar hakkında uygulanamayacak olan dava konusu Tebliğ'e karşı dava açma ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle,
davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, 5362 sayılı Kanun'un 39. maddesinin (e) bendindeki, mensuplarının genel meslekî menfaatlerini ilgilendiren konularda, adli ve idari yargı mercileri önünde Konfederasyon genel başkanı marifetiyle Konfederasyonu temsil etmenin konfederasyonun görev ve yetkileri arasında bulunduğu; dava konusu kuralın yalnızca konfederasyona kayıtlı bir odanın faaliyet alanını değil tüm esnaf ve sanatkârları ilgilendirdiği ve dolayısıyla Kanun hükmünde yer verilen "konfederasyonun mensuplarının genel meslekî menfaatlerini ilgilendiren bir konu" olduğu, bu bağlamda Konfederasyonlarının bakılan dava yönünden ehliyetinin bulunduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idareler tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Müşterek Kurul kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin ikinci fıkrasında, Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulmasının;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkün olduğu belirtilmiş; dördüncü fıkrasında, "Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde bu madde ile ısrar hariç 50. madde hükümleri kıyasen uygulanır." denilmiş; 50. maddesinin dördüncü fıkrasında ise Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesinin, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılacağı hükme bağlanmıştır.
Danıştay Onuncu ve Sekizinci Daireleri Müşterek Kurulunun temyize konu kararı; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 14/03/2018 tarih ve E:2015/4610, K:2018/916 sayılı bozma kararında belirtilen gerekçeler göz önüne alınarak verilmiş bir karar olduğundan, usul ve hukuka uygun bulunmakta ve bozulmasını gerektirecek bir hukuka aykırılık taşımamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle ehliyet yönünden reddine ilişkin Danıştay Onuncu ve Sekizinci Daireleri Müşterek Kurulunun temyize konu 12/04/2022 tarih ve E:2019/11842, K:2022/2002 sayılı kararının ONANMASINA,
3.Bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 26/04/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.