T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2023/2341
Karar No:2023/6368
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Vergi Dairesi Müdürlüğü
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...Petrol İnşaat Nakliyat Taahhüt Gıda Tekstil
İhracat İthalat İhracat Sanayi Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ...İdare Mahkemesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirkete ait otogaz istasyonunda 03/03/2010 tarihinde gerçekleştirilen denetimde LPG tüplerine dolum yapmakta kullanılan dolum aparatı bulundurulduğunun tespit edildiğinden bahisle 5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 16. maddesi uyarınca verilen 286.160,00-TL idarî para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen ...tarih ve ...sayılı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce Dairemizin 04/11/2020 tarih ve E:2015/2416, K:2020/2988 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; Mahkemelerinin 12/10/2022 tarihli ara kararı ile davalı idareden "5307 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 8. madde kapsamında idari para cezasının yeniden hesaplanıp hesaplanmadığı, hesaplanmış ise ödeme emrinin bu hesaplamada bulunan miktara ve kanundaki amir düzenlemeye göre güncellenip güncellenmediğinin, yeniden hesaplanan miktara göre düzenlenen ödeme emrinin davacı şirkete bildirilip bildirilmediği" hususlarının sorulduğu, ara kararına cevaben gönderilen yazı ekinde bulunan Batman Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 27/10/2022 tarihli yazısında; 286.160,00-TL tutarındaki ...no.lu tahakkuk fişinin kısmen terkin edilerek yeniden hesaplanan miktara göre 250.000,00-TL olarak düzeltildiğinin bildirilmesi üzerine, Mahkemelerinin 28/02/2023 tarihli ara kararıyla "...250.000,00 TL olarak düzeltilmiş tahakkuk fişinin davacıya tebliğ edilip edilmediği, tebliğ edilmişse davacı tarafından düzeltilen tahakkuk fişine karşı dava açılıp açılmadığı, dava konusu ...tarih ve ...sayılı ödeme emrinin de terkin edilip edilmediği, yeniden hesaplanan miktara göre yeniden ödeme emri düzenlenip düzenlenmediği, düzenlenmişse bu ödeme emrinin davacıya tebliğ edilip edilmediği ve ödeme emrine karşı dava açılıp açılmadığı" hususlarının sorulduğu, ara kararına verilen cevabi yazıda; Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (EPDK) ...tarih ve ...sayılı kararına istinaden ...sayılı tahakkuk fişiyle tahakkuk ettirilen 286.160,00-TL tutarındaki 9121 kodlu idari para cezasının 7164 sayılı Kanun ile 5307 sayılı Kanunda yapılan değişiklik sonrasında yeniden belirlenen esaslara istinaden yeniden bir tahakkuk fişi düzenlenmeden ...sayılı düzeltme fişiyle kısmen terkin edilerek 250.000,00-TL olarak düzeltildiğinin belirtildiği; bu durumda, davalı idarece dava konusu ödeme emrinin dayanağı tahakkuk fişinin terkin edilmek suretiyle ortadan kaldırıldığı görüldüğünden, dayanağı kalmadığı anlaşılan dava konusu ödeme emrinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, tahakkuk fişinin terkin edilerek kaldırılmadığı, EPDK'nın ...tarih ve ...sayılı yazısına istinaden tahakkuk ettirilen 286.160,00-TL tutarındaki cezanın yeniden tahakkuk fişi düzenlenmeden davacı lehine düzeltme fişiyle terkin edilerek 250.000,00-TL olarak düzeltildiği, dolayısıyla dayanak tahakkuk fişinin iptal edilmediği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının Dairemiz kararında belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Davacıya ait otogaz istasyonunda 03/03/2010 tarihinde gerçekleştirilen denetimde, LPG tüplerine dolum yapmakta kullanılan dolum aparatı bulundurulmasının 5307 sayılı Kanun'un 7. maddesinin ikinci fıkrasının (4) numaralı alt bendine aykırı olduğundan bahisle davacı şirkete 286.160,00-TL idarî para cezası verilmiş, söz konusu idarî para cezasının iptali istemiyle açılan dava Dairemizin 28/11/2012 tarih ve E:2011/4134, K:2012/3466 sayılı kararıyla reddedilerek anılan karar kesinleşmiş, idari para cezasının tahsil edilmesi istemi Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nca ... tarih ve ...sayılı yazı ile Batman Vergi Dairesi Başkanlığı'na bildirilmiş, ...tarih ve ...sayılı ödeme emri düzenlenerek davacıya tebliğ edilmiştir.
Bunun üzerine anılan ödeme emrinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 7. maddesinin ikinci fıkrasının (4) numaralı bendinde, otogaz bayilerinin, "Otogaz istasyonlarında LPG tüpü dolumu ve satışı yapmamak, LPG tüpü dolumuna yarayan hiçbir alet, makine ve teçhizatı istasyon dâhilinde bulundurmamak" ile yükümlü oldukları; dava konusu işleme ilişkin fiil tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 16. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendinde, bu Kanun'un 5, 6 ve 7. madde hükümlerinin ihlâli halinde sorumlulara ikiyüzellibin Türk Lirası idarî para cezası verileceği belirtilmiştir.
7164 sayılı Maden Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 35. maddesi ile 5307 sayılı Kanun'un 16. maddesi yeniden düzenlenmiş ve maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi ile 7. maddenin ikinci fıkrasının (4) numaralı bendinin ihlâli hâlinde otogaz bayilik lisansı sahiplerine yüzbin Türk Lirasından az olmamak ve beşyüzbin Türk Lirasını geçmemek üzere fiilin işlendiği tarihten bir önceki yılda ilgili lisansa konu LPG piyasası faaliyetine ilişkin net satış hasılatının binde onu oranında idarî para cezası uygulanacağı kurala bağlanmıştır.
7164 sayılı Kanun'un 37. maddesi ile 5307 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 8. maddesinin ikinci fıkrasında, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Kurul kararına bağlanmış, ancak tahsilatı tamamlanmamış olan idarî para cezaları, işlenen fiil için bu Kanunla birlikte daha düşük bir idarî para cezası uygulanmasının öngörülmesi hâlinde, ilgili vergi dairesince 16. maddenin ilgili bentlerinde belirlenmiş olan asgarî maktu hadden tahsil edilir. Kısmen veya tamamen tahsil edilen idarî para cezaları iade edilmez." kuralına yer verilmiştir.
5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 2. maddesinde, "Kabahat" deyiminin, Kanun'un karşılığında idarî yaptırım uygulanmasını öngördüğü haksızlık anlamına geldiği; 3. maddesinde, bu Kanun'un, idarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması hâlinde, diğer genel hükümlerinin, idarî para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında uygulanacağı; "Zaman bakımından uygulama" başlıklı 5. maddesinde, 26/09/2004 tarihli, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümlerinin kabahatler bakımından da uygulanacağı, kabahatler karşılığında öngörülen idarî yaptırımlara ilişkin kararların yerine getirilmesi bakımından ise derhâl uygulama kuralının geçerli olduğu; bu maddenin atıf yaptığı 5237 sayılı Kanun'un 7. maddesinin ikinci fıkrasında da, suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanunun uygulanacağı ve infaz olunacağı kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Belirtilen hükümler uyarınca, idarî yaptırımlar bakımından ceza verilmesinin dayanağı kuralın yürürlükten kaldırılması veya lehe düzenleme yapılması yoluyla ortaya çıkan yeni hukukî durumun tahsilat aşamasında da dikkate alınması gerekir.
Dava konusu ödeme emrinin davacıya ait istasyonda LPG tüp dolumuna yarayan aparat bulundurulduğunun ve LPG dolumu yapıldığının tespit edilmesi nedeniyle verilen idarî para cezasının tahsili amacıyla düzenlendiği; ancak, söz konusu idarî para cezasının verildiği tarihten sonra yürürlüğe giren 7164 sayılı Maden Kanunu İle Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 35. maddesi ile 5307 sayılı Kanun'un 16. maddesinde yapılan değişiklikle, dava konusu ödeme emrinin dayanağı idarî para cezasına konu eylem nedeniyle, yüzbin Türk Lirasından az olmamak ve beşyüzbin Türk Lirasını geçmemek üzere fiilin işlendiği tarihten bir önceki yılda ilgili lisansa konu LPG piyasası faaliyetine ilişkin net satış hasılatının binde onu oranında idarî para cezası uygulanabileceği; ayrıca, anılan Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca, Kurulca karara bağlanmış ancak tahsilatı tamamlanmamış olan idarî para cezalarının, işlenen fiil için bu Kanunla birlikte daha düşük bir idarî para cezası uygulanmasının öngörülmesi hâlinde, ilgili vergi dairesince 16. maddenin ilgili bentlerinde belirlenmiş olan asgarî maktu hadden tahsil edileceği anlaşılmaktadır.
5307 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi ile her ne kadar idarî para cezasının ilgili vergi dairesince tahsilat aşamasında asgarî maktu hadden tahsil edileceği düzenlenmiş ise de, ödeme emrinin iptali istemiyle açılan işbu davada lehe kanunun varlığının tespitinin yargı organlarınca yapılması, idarî para cezalarına ilişkin düzenlemeler incelendiğinde özellikle alt ve üst sınırın belirlendiği ve nispî oranda cezalandırmanın öngörüldüğü düzenlemelerde yargı organlarınca gerekli araştırma yapılarak tespit edilecek miktarın verilen idarî para cezasına göre lehe olduğunun tespiti hâlinde ödeme emrinin iptaline karar verilmesi gerekmektedir.
İdare Mahkemesi'nce yapılan ara kararlara verilen cevaplara istinaden dava konusu ödeme emrinin dayanağı tahakkuk fişinin terkin edilmek suretiyle ortadan kaldırıldığı, dolayısıyla işlemin dayanağının kalmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiş ise de, dayanak tahakkuk fişinin ortadan kaldırılmadığı, düzeltme fişiyle miktar bakımından değişiklik yapıldığı anlaşılmaktadır.
Öte yandan, dava konusu işleme dayanak Kurul kararında belirtilen fiile yönelik uygulanan ceza bakımından lehe düzenleme bulunup bulunmadığı hususunda değerlendirme yapılması gerektiği, bu kapsamda yapılan incelemede 5307 sayılı Kanun'da yapılan değişiklikle dayanak Kurul kararında belirtilen fiile ilişkin olarak idari para cezasının alt sınırının 100.000,00-TL, üst sınırının 500.000,00-TL olmak üzere fiilin işlendiği tarihten bir önceki yılda ilgili lisansa konu LPG piyasası faaliyetine yönelik net satış hasılatının binde onu oranında idari para cezası verilebileceği açıktır.
Bu çerçevede, Dairemizin 08/11/2023 tarihli ara kararıyla davalı idareden, davacının ...tarih ve ...sayılı lisansına konu LPG piyasası faaliyetine ilişkin net satış hasılatının (2009 yılı için) miktar belirtilmek suretiyle açıklanmasının istenildiği, davalı idarece ara karara verilen cevabi yazıda, davacının 2009 yılında net satış hasılatının 7.303.266,32-TL olduğu beyan edilmiştir.
Bu durumda, davacının 2009 yılına ait net satış hasılatı üzerinden yapılan hesaplamada çıkan sonucun 100.000,00-TL'nin altında olduğu dikkate alındığında, dava konusu işlemin fiil için belirlenen idari para cezasının asgarî maktu hadden 100.000,00-TL olarak düzenlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukukî isabetsizlik bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin iptali yolundaki ...İdare Mahkemesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı temyize konu kararında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın yukarıda belirtilen GEREKÇEYLE ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (on beş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 27/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.