T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2023/2343
MÜDAHALE İSTEMİ HAKKINDA KARAR
... İnşaat Plastik Ürünler ve Temizlik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ve ... Turizm Ulaşım İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti. vekili Av. ... tarafından, Sabiha Gökçen Havalimanı toplu ulaşım entegrasyonu ve bagajlı lüks taşımacılık hizmeti kapsamında ... ve ... A.Ş. tarafından 24/03/2023 tarihinde yapılacağı duyurulan "Şehir İçi Tarifeli Bagajlı Lüks Taşımacılık Hizmetine İlişkin Tahsis Edilecek Araziye Dair" ihalenin iptali istemiyle ... ve ... A.Ş.'ye karşı açılan davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı davacılar tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı vekili Av. ... tarafından verilen davalı yanında davaya müdahale istemini içeren dilekçe incelenerek gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde, üçüncü kişilerin davaya katılması konusunda Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 66. maddesinde ise, üçüncü kişinin, davayı kazanmasında hukukî yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, fer'î müdahil olarak davada yer alabileceği kurala bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, müdahale isteminde bulunan Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın davaya müdahalede hukukî yararının bulunduğu anlaşıldığından, davalı yanında MÜDAHALE İSTEMİNİN KABULÜNE, 14/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Karar No:2023/5820
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1. ... İnşaat Plastik Ürünler ve Temizlik
Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
2. ... Turizm Ulaşım İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ... (E- Tebligat)
KARŞI TARAF (DAVALI ) : ... ve ... A.Ş. (…)
VEKİLİ : Av. …
MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : … Bakanlığı (E- Tebligat)
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı toplu ulaşım entegrasyonu ve bagajlı lüks taşımacılık hizmeti kapsamında HEAŞ tarafından 24/03/2023 tarihinde yapılacağı duyurulan "Şehir İçi Tarifeli Bagajlı Lüks Taşımacılık Hizmetine İlişkin Tahsis Edilecek Araziye Dair" ihalenin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; kamu iştiraklerinin, işin deneyimli olanlar eliyle yürütülmesini hedefleyerek, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması ile rekabet ilkelerini dikkate alarak ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğe sahip isteklileri belirleme konusunda ihale usullerine başvurabilecekleri, amaçları doğrultusunda ihale şartnameleri hazırlayarak ihalelere katılıma ilişkin şartları belirleyebilecekleri ve sınırlamalar getirebilecekleri,
Bakılan uyuşmazlıkta, dava dosyasında yer alan bilgi, belgelerle ilgili mevzuat ve dava dilekçesinde yer alan iddialar birlikte değerlendirildiğinde; ihale şartnamesinin konusu ve amacının, Sabiha Gökçen Havalimanı kara tarafı ile Havalimanı'nın bulunduğu İstanbul ilçeleri arasında yapılacak olan tarifeli bagajlı lüks taşıma hizmetinin verilebilmesi için HEAŞ tarafından tahsis edilecek 2 araç park kapasiteli alanlara, isteklilerin verecekleri tekliflerin değerlendirilmesi ve en avantajlı şartları teklif etmiş olan isteklinin tespit edilmesi olduğu, dolayısıyla havalimanı işletmecisi tarafından mevzuatta belirtilen şartları haiz taşımacılara yer/alan tahsisi yapılmasının amaçlandığı, bu amaç kapsamında mevzuata bakıldığında, HEAŞ'ın dava konusu ihaleyi yapma yetkisinin bulunduğu ve kendisinde bulunan yetkiye istinaden isteklileri belirlemek amacıyla ihale yöntemini seçmekte ve belirlediği usulde ihaleyi yapmakta serbest olduğunun anlaşıldığı, her ne kadar dava dilekçesinde, HEAŞ'ın taşımacılık faaliyeti için B1 veya D1 Belgesi istemekte yetkisinin bulunmadığı ileri sürülmüş ise de, ihale sonucunda ihale üstüne kalan taşımacının şartnamede belirtilen güzergâhlara ilişkin tahsis Karar No:2023/5820
edilecek olan yer/alanın kullanımı için ilgili mevzuat uyarınca Bakanlık ve/veya ilgili kurum ve kuruluşlardan alınması gereken tüm onayları/izinleri/ruhsatları almış olması gerektiğine ilişkin hükümlerin mevzuattan kaynaklandığı anlaşıldığından, bu yöndeki iddianın yerinde olmadığı; dava dilekçesinde yer alan diğer iddialara bakıldığında, Şartname'nin 6. maddesinde eklenmiş olan 'verdiğimiz alanı değiştirebiliriz' ibaresinin muğlak olduğu ileri sürülmüş ise de, ...cinin belirli şartların değişmesi hâlinde alan içerisinde düzenleme yapabilme yetkisinin bulunduğu, bu değişikliğin yolcu indirme-bindirme alanı içerisinde kaldığı dikkate alındığında söz konusu kuralın Şartname'de yer almasının ihaleyi kusurlandırıcı nitelikte olmadığı; yine "ihaleyi alacak firmanın en az 10 aracın öz malı olması gerektiğine ilişkin şartın isteklilerin ihaleye katılımını ve serbest rekabet ilkesinin gerçekleşmesini engelleyecek nitelikte olduğu ve sözleşme kapsamında hizmet için kullanılacak araçların fabrikadan üretildiği tarih esas alınmak kaydı ile 5 yaşından büyük olmaması, Euro 6 egzos emisyonuna sahip olması yükümlülüğü istenmesinin idare izinlerine aykırı olduğu" yönündeki iddialar incelendiğinde ise, ihaleye konu yapılacak işin mahiyeti ve büyüklüğü dikkate alındığında, yüksek yoğunluklu işletmelerde güvenilir ve sürekli bir hizmet sunumu için getirildiği anlaşılan şartların davalı şirketin kendisine tanımış olan takdir yetkisi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, anılan yetkinin ölçüsüz ve keyfi bir şekilde kullanıldığından da bahsedilemeyeceği anlaşıldığından, söz konusu iddiaların da ihale işlemini kusurlandırıcı nitelikte olmadığı;
Bu durumda, dosya kapsamında yer alan tüm bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden; davalı HEAŞ'ın dava konusu ihaleyi yapma yetkisinin bulunduğu ve bu yetkiye istinaden isteklileri belirlemek amacıyla ihale yöntemini seçmekte ve belirlediği usulde ihaleyi yapmakta serbest olduğu anlaşılmış olup, davalı şirketin yetkili organlarınca usulüne uygun olarak alınan ihale kararı uyarınca hazırlanan ihale şartnamesinde, ihalenin şekli, yeri/saati ve katılım koşullarında genel kabul görmüş ihale ilkelerinin ihlâline yol açabilecek herhangi bir hususun bulunmadığı, dolayısıyla yapılan işlemlerin temel ihale ilkelerine uygun olduğu, ihale şartnamesine ilişkin davacılar tarafından ileri sürülen iddiaların da ihale işlemini kusurlandırıcı veya sakatlayıcı nitelikte olmadığı anlaşıldığından, Sabiha Gökçen Havalimanı kara tarafı ile Havalimanı'nın bulunduğu İstanbul ilçeleri arasında yapılacak olan tarifeli bagajlı lüks taşıma hizmeti kapsamında ilan edilen yer tahsisine ilişkin dava konusu ihalede hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, Mahkeme'nin olayı irdelerken hatalı davrandığı, HEAŞ’ın havaalanı içerisinde yer tahsis etme yetkisi bulunmadığı, ancak söz konusu ihalenin iptalini istemelerinin sebebinin HEAŞ’ın havaalanı içerisinde yer tahsis etmesi değil, HEAŞ’ın yer tahsis ihalesini yaparken yetki alanının dışına çıkması olduğu, HEAŞ’ın yapmış olduğu bu ihale ile ihale katılımcılarından, şehirler arası ve şehir içi taşımacılık faaliyeti Karar No:2023/5820
için gerekli belgeleri istediği ve bu belgeleri vermeye yetkili olmayan kurumları yetkiliymiş gibi gösterdiği, ihale konusu işin "Sabiha Gökçen Havalimanı Toplu Ulaşım Entegrasyonu Kapsamında Bagajlı Lüks Taşımacılık İhtiyacının Karşılanması Amacıyla Toplu Taşıma Yapmak Üzere Hattın Kiraya Verilmesi İşi" ihalesinden kaynaklandığı, HEAŞ'ın bir bedel karşılığı yer verme yetkisi olduğu, ancak ihale konusu iş ile HEAŞ'ın yer verme yetkisini aşarak, şehir içi toplu taşımacılık faaliyetleri kapsamında izin verme yetkisini İETT'de değil Bakanlık'ta gösterdiği, şehir içi toplu taşımacılık yapmasına izin verme yetkisinin İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı İETT Genel Müdürlüğü'nde olduğu, HEAŞ’ın sadece yer verme iznine sahip bir kuruluş olduğu, şehir içi toplu taşımacılık ihalesi yapma ve yaptırma; bununla birlikte şartları belirleme yetkisinin sadece İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne ait olduğu, HEAŞ'ın 13/04/2022 tarihinde yetkisi olmayan bir ihale denemesi yaptığı, daha sonrasında ise iptal edildiği, emsal kararlar bulunduğu, İstanbul 6. İdare Mahkemesi’nin E:2022/1759 sayılı dosyasında, davalı HEAŞ tarafından İETT Genel Müdürlüğü'ne karşı "Sabiha Gökçen Havalimanı Toplu Ulaşım Entegrasyonu Kapsamında Bagajlı Lüks taşımacılık İhtiyacının Karşılanması Amacıyla Toplu Taşıma Yapmak Üzere Hattın Kiraya Verilmesi İşi" ihalesini yapma yetkisinin Bakanlık'ta olduğunu ve havalimanlarının belediyelerin yetki alanlarının dışında olduğunu ileri sürerek İETT tarafından yapılan ihalenin iptali istemiyle dava açıldığı, anılan Mahkeme'nin ... tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, bu ihale ile yapılacak taşımacılığın kombine yolcu taşımacılığına ilişkin olmadığı, toplu taşımaya ilişkin olması sebebiyle yetkinin İETT Genel Müdürlüğü'nde olduğuna karar verildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı tarafından, davacı şirketlerce aynı iş kapsamında olan 13/04/2022 tarihli ihale için iptal davası açıldığı, ... İdare Mahkemesi’nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile ihalenin iptal edildiği, söz konusu karara taraflarınca itiraz edildiği, sürecin devam ettiği, mezkur kararda şirketlerinin ihale konusu iş ile ilgili ihale yapıp yapmamakta serbest olduğu ve yetkisinin bulunduğunun açık bir şekilde belirtildiği, ihalenin iptal gerekçesinin HEAŞ'ın yetkisizliği olmayıp, iptale konu olan ihale şartnamesindeki ve sürecindeki bazı hususlar olduğu, Sivil Havacılık Kanunu'nun 44. maddesi gereği bahse konu taşımacılık izni verme yetkisinin Bakanlıkta olduğu, Bakanlığın kendisinde olan yetkinin hangi esaslar çerçevesinde gerçekleştirileceğini 24/11/2021 tarihli 2021/5 sayılı Genelge ile somut olarak açıkladığı, Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 41. maddesinin 16. fıkrası ve söz konusu 2021/5 sayılı Genelge gereği yer tahsisi konusunda tek yetkilinin havalimanı işletmecisi olduğu, şirketlerinin de ilgili Genelge ile kendisine tanınan yetkileri kullanarak yer tahsis sözleşmesi yapmak maksadı ile kamu menfaati gözetilerek ihale yapma zorunluluğu olmamasına rağmen ihaleye çıktığı, Bakanlığın, Genelge ile de tüm yetkilerini devretmesinin söz konusu olmadığı, konunun sadece yer tahsisine ilişkin olduğu, işin hangi şartlar ve esaslar çerçevesinde gerçekleşeceğini belirlemenin amaçlandığı, havalimanı işletmecisi olarak şehir içi taşımacılık faaliyetleri için İETT ile, şehirlerarası taşımacılık Karar No:2023/5820
faaliyetleri için ise, Bursa, Kocaeli ve Sakarya Büyükşehir Belediyelerinin iştirakleri ile sözleşmelerinin bulunduğu, taşımacılık faaliyetlerinin bu sözleşmeler ve ilgili mevzuat kapsamında devam ettiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DAVALI YANINDA MÜDAHİL DİLEKÇESİ: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun 5. maddesinin birinci fıkrası, 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu'nun "Yer hizmetleri" başlıklı 44. maddesi, 08/01/2018 tarih ve 3029 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin 41. maddesinin onaltıncı fıkrası, 23/08/2016 tarih ve 29810 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Havalimanları Yer Hizmetleri Yönetmeliği'nin 11. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ :Temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulmasına ve dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü ve Sekizinci Dairelerince, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun Ek 1. maddesi uyarınca birlikte yapılan toplantıda, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacıların duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Sabiha Gökçen Havalimanı Toplu Ulaşım Entegrasyonu ve Şehiriçi Tarifeli Yolcu Taşıma Hizmeti kapsamında, Sabiha Gökçen Havalimanı kara tarafı ile Havalimanı'nın bulunduğu İstanbul ilçeleri arasında yapılacak olan tarifeli bagajlı lüks taşıma hizmetinin verilebilmesi amacıyla, HEAŞ tarafından 01/03/2023 tarihli ihale yetkilisi Olur'u ile "2 araç park kapasiteli yer tahsis edilmesine" karar verilmiş, bu amaçla ihale komisyonu görevlendirilmiş, 10/02/2023 tarihinde toplanan komisyon tarafından, "Şehir İçi Tarifeli Bagajlı Lüks Taşımacılık Hizmetine İlişkin Tahsis Edilecek Araziye Dair İhale Şartnamesi hazırlanarak anılan şartname ile ihale ilanına çıkılmasına" karar verilmiş ve bunun üzerine yayımlanan ihale ilanında, "Sabiha Gökçen Havalimanı ile İstanbul ilçeleri arasında tarifeli olarak bagajlı lüks taşımacılık hizmeti için tahsis edilecek araziye dair ihalenin, isteklilerin imza karşılığı alacakları şartnamede tarif edilen esaslar doğrultusunda yapılacağı, istekliler tarafından 20/02/2023 tarihinden itibaren HEAŞ Genel Müdürlük adresinden Şartnamenin alınabileceği, isteklilerin, kapalı zarf fiyat Karar No:2023/5820
tekliflerini 24/03/2023 saat 10.30'a kadar Sabiha Gökçen Havalimanı HEAŞ Genel Müdürlük adresinde sunacakları ve İsteklilerin ihalenin yapılacağı 24/03/2023 saat 11.00'de HEAŞ Genel Müdürlük binasında hazır bulunmaları gerektiği" hususlarına yer verilmiştir.
Bunun üzerine davacılar tarafından, ... ve ... A.Ş.'ce 24/03/2023 tarihinde yapılacağı duyurulan "Şehir İçi Tarifeli Bagajlı Lüks Taşımacılık Hizmetine İlişkin Tahsis Edilecek Araziye Dair" ihalenin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
Öte yandan, İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı kara tarafı ile Havalimanının bulunduğu İstanbul ilçeleri arasında yapılacak olan "Şehir İçi Tarifeli Yolcu Taşıma Hizmetine İlişkin Tahsis Edilecek Araziye Dair" ihale kapsamında HEAŞ tarafından tesis edilen 13/04/2022 tarih ve HEAŞ-22-2732-852 sayılı ihale işleminin iptali istemiyle ... Personel Taşıma İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından açılan davada, ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı iptal kararı Dairemizin 14/12/2023 tarih ve E:2023/508, K:...6 sayılı kararıyla; ... İnşaat Plastik Ürünler ve Temizlik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., ... Turizm Ulaşım İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti. ile ... Turizm Taşımacılık Gıda İnşaat Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından açılan davada, ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı iptal kararı Dairemizin 14/12/2023 tarih ve E:2023/537, K:...8 sayılı kararıyla bozularak anılan davaların reddine kesin olarak karar verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, HEAŞ tarafından Sabiha Gökçen Havalimanı ile İstanbul ilçeleri arasında yapılacak olan "Şehir İçi Tarifeli Yolcu Taşıma Hizmetine İlişkin Tahsis Edilecek Araziye Dair" ihale kapsamında tesis edilen ... tarih ve ... sayılı ihale işleminin iptali istemiyle açılan davalarda söz konusu ihalenin iptaline karar verilmesi üzerine, aynı işin 24/03/2023 tarihinde yapılmak üzere yeniden ihaleye çıkarılması nedeniyle bu kez de 24/03/2023 tarihinde yapılacağı duyurulan "Şehir İçi Tarifeli Bagajlı Lüks Taşımacılık Hizmetine İlişkin Tahsis Edilecek Araziye Dair" ihalenin iptali istemiyle işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, işbu dava konusu ihalenin yapılmasına sebep ... tarih ve ... sayılı ihale işlemine ilişkin olarak Mahkemelerce verilen iptal kararlarının Dairemizce bozularak, davaların reddine kesin olarak karar verilmiş olması nedeniyle, gelinen aşama itibarıyla anılan ihale işleminin ve dolayısıyla işbu ihale ile aynı kapsamda gerçekleştirilen bir önceki ihalenin hukuken geçerliliğini koruduğu ve verilecek kararın sonuca etki etmeyeceği dikkate alındığında, bakılan davada karar verilmesine gerek bulunmamaktadır.
Öte yandan, konusu kalmadığından bahisle davanın esası hakkında karar verilmesine gerek bulunmayan bakılan davada, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumu tespiti yapılamadığından, yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılmasına ve vekâlet ücretine hükmedilmemesine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Karar No:2023/5820
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz isteminin kabulüne;
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. DAVA HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
4. Yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılmasına,
5. Müdahil yargılama giderinin müdahil üzerinde bırakılmasına,
6. Vekâlet ücretine hükmedilmemesine,
7. Posta giderleri avansından artan tutarın davacılara ve müdahile; istemi hâlinde kullanılmayan 296,40-TL yürütmeyi durdurma harcının davacılara iadesine,
8. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
9. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 14/12/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava, İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı toplu ulaşım entegrasyonu ve bagajlı lüks taşımacılık hizmeti kapsamında HEAŞ A.Ş. tarafından 24/03/2023 tarihinde yapılacağı duyurulan "Şehir İçi Tarifeli Bagajlı Lüks Taşımacılık Hizmetine İlişkin Tahsis Edilecek Araziye Dair İhale"nin iptali istemiyle açılmıştır.
Bakılan davada, uyuşmazlığın çözümü açısından, dava konusu ihaleyi gerçekleştiren HEAŞ'ın yetkili olup olmadığı ve yetkili ise yetki sınırları dahilinde hareket edip etmediğinin değerlendirilmesi gerekmektedir.
Bu kapsamda HEAŞ'ın, Sabiha Gökçen Havaalanı Yeni Dış Hatlar Terminal Binası ve Mütemmimleri Projesinin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılmasına ilişkin ihale kapsamında akdedilen Uygulama Sözleşmesi'nde “Meydan Otoritesi” olarak imtiyaz sahibi ...cisi olduğu anlaşılmaktadır.
23/08/2016 tarih ve 29810 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Havalimanları Yer Hizmetleri Yönetmeliği'nin 11. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde; şehir terminali ve/veya terminalleri ile havalimanı arasında ve/veya havalimanından çevre illere ve ilçelere yapılacak olan düzenli yolcu taşıma işletmeciliğinin, karayolu taşımacılığı ile ilgili tüm mevzuata uyulması koşulu ile taleplere göre, Bakanlık tarafından düzenleneceği, ancak belediyelerce havaalanı-şehir merkezi arasında sunulan taşıma hizmetinin kapsam dışı olduğu yer almakta iken; 17/06/2017 tarih ve 30099 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Havalimanları Yer Hizmetleri Yönetmeliği (SHY-22)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesi ile değiştirilmiş ve "Şehir terminali ve/veya terminalleri ile havalimanı arasında ve/veya havalimanından çevre illere ve ilçelere yapılacak olan düzenli yolcu taşıma işletmeciliğinin, karayolu taşımacılığı ile ilgili tüm mevzuata uyulması koşulu ile taleplere göre, bu Yönetmelik esasları çerçevesinde havalimanı işletmecisi tarafından düzenlenir…” şeklinde düzenlenmiştir.
17/06/2017 tarih ve 30099 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 3. maddesi ile değişik Yer Hizmetleri Yönetmeliği'nin 11. maddesi 1. fıkrasının (c) bendinin iptali istemiyle açılan davada; Danıştay Sekizinci Dairesi’nin 24/02/2021 tarih ve E:2019/2986, K:2021/1119 sayılı kararıyla; davacı tarafından öne sürülen iddialarda, Bakanlığa ait olan yetkinin özel hukuk kişisi olan havalimanı işletmesine bırakılması suretiyle kendilerini yetkilendiren belediyelerin yetkilerine tecavüz edildiği ve Bakanlığın yetkisini devredemeyeceğinin belirtilmiş olması nedeniyle, davanın; düzenlemede yer verilen ''havalimanı işletmecisi tarafından düzenlenir'' ibaresinin iptali için açıldığı değerlendirilmekle, bu ibareye hasren inceleme yapıldığı, ayrıca davalı idarece düzenlemede yargı kararları sonrasında yeniden değişiklik yapılması sebebiyle davanın konusuz kaldığı iddiasına, değişikliklerin yargı kararının uygulanması amacıyla tescil edilmiş olması nedeniyle itibar edilmeyerek, işin esasının incelendiği belirtilmiş ve neticede, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'na verilen havalimanı ile şehir terminali arasındaki taşımacılık faaliyetinin düzenlenmesine ilişkin yetkinin istisnai nitelikte olduğu, kamu menfaatleri çerçevesinde Karar No:2023/5820
yürütülmesi gereken iktisadi bir faaliyet olan ulaşım hizmetinin düzenlenmesi konusundaki yetkinin havalimanı işletmecilerine devrini mümkün kılacak yasal düzenleme bulunmadığı görüldüğünden, üst hukuk normlarına uygun olarak düzenlenmediği anlaşılan dava konusu Yönetmelik maddesinde yer verilen itiraza konu ''havalimanı işletmecisi tarafından düzenlenir'' ibaresinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu düzenlemenin iptaline karar verilmiştir. Anılan karar, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 10/02/2022 tarih ve E:2021/2402, K:2022/406 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir.
Bu itibarla, Danıştay tarafından, Türk Sivil Havacılık Kanunu gereğince Bakanlığa ait bulunan havalimanı ile şehir terminali ve çevre il ve ilçeler arasındaki taşımacılık faaliyetini düzenleme yetkisinin yasal bir düzenleme olmadan ...cisine devredilemeyeceği kesin karara bağlanmıştır.
Bu noktada, Bakanlığın yetkisinin kapsamı açısından benzer bir davada, temyiz incelemesi neticesinde verilen Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 28/03/2022 tarih ve E:2021/2477, K:2022/1010 sayılı kararında; “...Dairece, her ne kadar, Havaalanları Yer Hizmetleri Yönetmeliği'nin 11. maddesinin (c) bendindeki düzenleme esas alınarak, davalı Bakanlığın yetkisinin yalnızca havaalanı-terminal arasındaki yolcu taşımacılığı ile sınırlı olduğu değerlendirilmiş ise de; havaalanları ile şehir merkezi arasında yapılan taşımanın, esas itibarıyla karayoluyla yolcu taşımacılığı niteliğinde olduğu, 4925 sayılı Kanun uyarınca davalı Bakanlığın anılan taşımacılığın düzenlenmesi konusunda ülke sathında yetkili olduğu, 5216 ve 5393 sayılı Kanun'larda belediyelere tanınan yetkilerin ise, belediye ve mücavir alan sınırları içinde geçerli ve belirli konulara ilişkin özel bir yetki olduğu hususu dikkate alındığında, davalı Bakanlığın havaalanı ile yerleşim yerleri arasındaki yolcu taşımacılığına ilişkin yetkisinin, yalnızca havaalanı-terminal arası ile sınırlı olduğu yolundaki değerlendirmeye katılmanın mümkün bulunmadığı, buna göre; taşımacılığın belediye ve mücavir alan sınırları içinde kalan kısmı bakımından, ilgili belediyelerce belirlenecek güzergâh ve durak yerlerine uymak koşulu ile, davalı Bakanlık tarafından, havaalanı/havalimanı ile şehir merkezi/merkezleri ve aksi yönde yolcu taşımacılığının düzenlenebileceğinin açık olduğu" değerlendirmesinde bulunulmuştur.
Bu durumda, büyükşehir belediyeleri sınırları içerisinde havalimanı kara tarafı, şehir merkezi, havalimanı kara tarafı arasında başlayıp biten karayolu kısmında yolcu taşımacılığını düzenleme konusundaki yetkinin Bakanlığa ait olup, bu konuda ...cisine herhangi bir düzenleme yetkisi verilmemiştir. Bu konuda gerekli izin, ruhsat ve yetkilendirme işlemlerinin Bakanlık tarafından gerçekleştirilmesi gerekmektedir. ...cisinin ise, sadece yolcu taşımalarında kullanılacak taşıtlar için, söz konusu havalimanının kara tarafında bu işe elverişli bir alan/yer tahsisi yapacağı düzenlenmiştir. Dolayısıyla ...cisinin ücret karşılığında bu taşıtlar için elverişli bir alan/yer tahsisi yapmak dışında yolcu taşımacılığını düzenlemek gibi kanunen verilmiş herhangi bir yetkisi bulunmamaktadır.
Karar No:2023/5820
Uyuşmazlık konusu İhale Şartnamesi incelendiğinde; taşımacılara yetkilendirme süresi içerisinde havalimanı işletmesince her yıl Yİ-TÜFE TEFE oranlarının ortalaması kadar artırılacak sabit kira bedeli karşılığında yer/alan tahsisi yapılmasının ötesinde havalimanı işletmecisine hasılat paylaşımlı taşıma imtiyazı sağlandığı, tekliflerin bilet satış geliri üzerinden değişken kira bedeli olacak şekilde verilmesinin öngörüldüğü, böylece havalimanı işletmecisine imtiyaz sözleşmesinde olmayan bir gelirin transfer edildiği, kamu menfaatleri çerçevesinde yürütülmesi gereken bir iktisadi faaliyetten elde edilen gelirin özel hukuk tüzel kişisinin bünyesinde kaldığı, ayrıca yolcu biletleri için uygulanacak ücret tarifesinin onaylanması, yürürlüğe girmesi ve değiştirilmesinin HEAŞ'ın onayına tâbi kılındığı, en az 10 aracın isteklilerin öz malı olması zorunlu tutularak taşımacılık faaliyetine ilişkin düzenlemeler yapıldığı, halbuki, HEAŞ'ın görev ve sorumluluğunun yolcu taşımacılığında kullanılacak taşıtlar için, söz konusu havalimanının kara tarafında bu işe elverişli bir alan/yer tahsisi yapmak olduğu anlaşılmaktadır. Bu itibarla, havalimanı işletmecisine kanun ile verilmeyen taşımacılık faaliyetine ilişkin düzenleme yetkisinin, yönetmelik, yönerge, genelge gibi idari düzenlemeler ile verilemeyeceği kesinleşmiş yargı kararlarıyla ortaya koyulmuşken, dava konusu ihalenin kapsamı HEAŞ'ın yetki sınırı olan yer/alan tahsisinin ötesinde bir taşıma ihalesi olduğu yönünde kanaat uyandırdığından, mevzuatla tanımlanan görev ve sorumluluğun kapsam ve çerçevesini aşar nitelikte gerçekleştirilen dava konusu ihalede bu yönüyle de hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davacıların temyiz isteminin kabul edilerek, Mahkeme kararının bozulmasına ve dava konusu ihalenin iptaline karar verilmesi gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.