T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2023/2405
Karar No : 2024/67
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Turizm ve Endüstri A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... İdaresi Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onüçüncü Dairesinin 08/06/2023 tarih ve E:2021/3179, K:2023/2947 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... tarih ve ... sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu (ÖYK) kararıyla özelleştirme kapsam ve programına alınan Muğla ili, Bodrum ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın satışına ilişkin ihale kararının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onüçüncü Dairesinin 08/06/2023 tarih ve E:2021/3179, K:2023/2947 sayılı kararıyla;
Davalı idarenin usule ilişkin itirazı geçerli bulunmamış,
4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un 1. maddesinin 1. fıkrasının (A) bendinde, 2. maddesinde, 3. maddesinin 2. fıkrasının (a), (c) ve (d) bentlerinde, 17. maddesinin 1. fıkrasının (B) bendinde, 18. maddesinin 1. fıkrasının (A) ve (C) bentlerinde; 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 4. maddesinin 1. fıkrasında ve geçici 16. maddesinde; Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar'ın 1. maddesinde ve 7. maddesinin 1. fıkrasında yer alan kurallar aktarılarak,
4046 sayılı Kanun'a göre, özelleştirme kapsam ve programına alınan kuruluşların, belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde, satış, kiralama, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve işin gereğine uygun sair hukukî tasarruflarla gerçek ve/veya özel hukuk tüzel kişilerine devredilmesi yöntemleriyle özelleştirilmelerinin, ekonomide verimlilik artışı ve kamu giderlerinde azalma sağlamak ve Hazineye ait taşınmazları değerlendirmek suretiyle kamuya gelir elde etme amaçlarıyla yapılabileceği, özelleştirme programına alınarak Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'na devredilen kuruluşların (somut olayda ihaleye konu taşınmazın), bu hususa ilişkin Kurul kararının alındığı tarihte başka bir işleme gerek olmadan ve bedel alınmaksızın idareye devredilmiş sayılacağı ve Kurul kararı tarihinden itibaren bağlı oldukları bakanlık ve kurumla ilişkileri kesilerek idareye bağlanmış sayılacağı,
Bu itibarla, ihaleye konu taşınmazın özelleştirme kapsam ve programına alındığı 02/04/2018 tarihli Kurul kararı itibarıyla davalı idareye devredilerek bağlı oldukları bakanlık ve kurumla ilişkileri kesilerek idareye bağlanmış sayıldığı, bu kapsamda davalı idarece ihaleye konu taşınmazın tapu kaydının "Taşınmaz Şerh/Beyan/İrtifak" bölümünün "Beyan" hanesine ... tarih ve ... yevmiye numarası ile “Kullanım amacı: 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun hükümlerine tâbidir.” açıklamasının da eklendiği dikkate alındığında, 3194 sayılı Kanun'a Kurul karar tarihinden sonra 18/05/2018 tarihinde eklenen geçici 16. maddenin davacıya bir hak sağlamayacağı; öte yandan, 3194 sayılı Kanun'un geçici 16. maddesine dayanılarak hazırlanan Usul ve Esaslar'ın 7. maddesinin 1. fıkrasında, yapı kayıt belgesi alınan yapıların Hazineye ait taşınmazlar üzerinde inşa edilmiş olması hâlinde, bu taşınmazlardan özel kanunları kapsamında kalan ve bu özel kanunlara göre değerlendirilmesi gerekenler dışında kalanların Bakanlığa tahsis edileceğinin kurala bağlandığı, diğer taraftan, ihaleye konu taşınmaza ilişkin olarak davacı adına düzenlenen yapı kayıt belgesinin iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı Yapı Kayıt Belgesi Değerlendirme Komisyonu kararının iptali istemiyle açılan dava ile taşınmaza ilişkin 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı değişikliği ile 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı değişikliğinin iptali istemiyle açılan davaların reddedilerek kesinleştiği hususları da birlikte değerlendirildiğinde, taşınmazın satışı amacıyla 4046 sayılı Kanun'da yer alan usul ile ekonomide verimlilik artışı, kamu giderlerinde azalma sağlamak ve Hazineye ait taşınmazları değerlendirmek suretiyle kamuya gelir elde etme amacına uygun olarak ihaleye çıkarılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, yapı kayıt belgesine konu yapıların inşa tarihinde taşınmazın Maliye Hazinesine ait olduğu; yapı kayıt belgesi sahibi tarafından taşınmazın rayiç bedel üzerinden satın alınması için 31/12/2017 tarihinden önce Hazineye ait taşınmaz üzerine yapı inşa edilmesinin yeterli sayıldığı; kanundan daha alt düzeyde olan ve kanunun çizdiği sınırları daraltamayacak nitelikte hükümlere sahip olması zorunlu olan Tebliğ ile kanunun ilgililere tanıdığı imkânın daraltıldığı, bu yönüyle Tebliğ'in hukuka aykırı olduğu, uygulanamayacağı ve hükme esas alınamayacağı; taşınmaz üzerindeki yapıların 31/12/2017 tarihinden önce inşa edildiği; kendileri tarafından yapılan ve halka açık olarak kullanılan yapılar için 1990'lı yıllardan itibaren ecrimisil tahakkuk ettirildiği ve bu ecrimisillerin ödendiği; taşınmazın 2002 yılında üç yıllığına Hazineden kiralandığı; taşınmaz üzerinde bulunan yapıların, kendileri yönünden bir mal varlığı değeri, dolayısıyla bir mülk oluşturduğu, ihaleye konu taşınmazda kendileri yönünden mülkiyet hakkı söz konusu olduğu; yapı kayıt belgesine konu olan yapıların 31/12/2017 tarihinden çok önce Hazine arazisine inşa edildiği; dolayısıyla taşınmazın rayiç bedel üzerinden kendilerine satılması gerekirken alınan ihale kararının kazanılmış hak ve mülkiyet hakkının ihlali niteliğinde bulunduğu; yapı kayıt başvurusunun yapıldığı ve yapı kayıt belgesinin düzenlendiği tarihlerde taşınmazın Maliye Hazinesi adına kayıtlı olup Maliye Hazinesinin hüküm ve tasarrufu altında olduğu; Maliye Hazinesinin 10/08/2020 tarihinde taşınmazda bulunan ve kendilerinin malik sıfatıyla zilyed olduğu yapılar için kendilerinin kiracısından ecrimisil talebinde bulunduğu; dolayısıyla bu tarihte Hazinenin tasarrufunun devam ettiği; taşınmazın yapı kayıt belgesi düzenlendikten çok sonra devredildiği; tapuya şerhin de daha sonra verildiği; davalı idarece yazılan yazıların da bu tarihten sonra olduğu; taşınmazla ilgili başka yapı kayıt belgeleri de bulunduğu; Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce, yapıların üzerinde bulunduğu taşınmazın satın alınması için yapılan başvuru üzerine taşınmazdaki hak sahiplerine yönelik işlem yapıldığı; yapı kayıt belgesinin hukuki sonuçlarının taşınmazın özelleştirme kapsam ve programına alındığı tarihten önce doğduğu; ihale kararının mülkiyet hakkının ve kazanılmış hakların ihlali niteliğinde olduğu; konuyla ilgili emsal yargı kararları bulunduğu belirtilerek Daire kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Danıştay Onüçüncü Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A maddesi uyarınca gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Onüçüncü Dairesinin temyize konu 08/06/2023 tarih ve E:2021/3179, K:2023/2947 sayılı kararının ONANMASINA,
3. Kesin olarak, 24/01/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.