T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2023/2528
Karar No : 2023/2829
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
Davacılar … ve … vekili Av. … tarafından, müvekkillerinin oğlu …'ın, Hakkari Dağ. ve Komd. Tug. Mot. P. Tb. K.lığı emrinde piyade er olarak görev yapmakta iken bölücü terör örgütü mensupları tarafından yapılan taciz atışı sonucunda 30/05/2020 tarihinde hayatını kaybettiğinden bahisle uğradıkları iddia edilen zararlarına karşılık 400.000,00 TL manevi ve 2.000,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle … Bakanlığına karşı açılan davada, Ankara 18. İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen 25/11/2021 tarih ve E:2021/889, K:2021/2161 sayılı karara karşı davacılar tarafından yapılan istinaf başvurusunun incelenmesi neticesinde Ankara Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesinin 28/12/2022 tarih ve E:2022/690, K:2022/6561 sayılı kararı ile 2577 sayılı Kanun'un 20/C maddesi uyarınca ilgilinin görev yaptığı Hakkari ilinin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu Bölge İdare Mahkemesinin bulunduğu yerdeki İdare Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle davacıların istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dosyanın Mahkemesine iadesine karar verilmesi sonrasında Ankara 18. İdare Mahkemesince verilen, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Erzurum İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 29/03/2023 tarih ve E:2023/271, K:2023/642 sayılı karar ile Erzurum 2. İdare Mahkemesinin uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 18/04/2023 tarih ve E:2023/689, K:2023/597 sayılı kararı üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü:
30/06/2021 tarih ve 31527 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7329 sayılı Kanun'un 16. maddesi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na eklenen "Askerî hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıklara dair hükümler" başlıklı 20/C maddesinin 1. fıkrasında, "Bu madde; Millî Savunma Bakanlığı kadrolarında çalışan kamu görevlileri ile 25/6/2019 tarihli ve 7179 sayılı Askeralma Kanunu kapsamında askerlik hizmetini yerine getiren yedek subaylar ve yedek astsubaylar ile erbaş ve erleri ilgilendiren ve askerî hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıklar hakkında uygulanır." hükmüne yer verilmiş; 13/07/2022 tarih ve 31892 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7415 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile de anılan fıkraya, "Bu uyuşmazlıkların çözümünde ilgilinin görev yaptığı yerin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu bölge idare mahkemesinin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi yetkilidir." hükmü eklenmiştir.
Bakılan davada ortaya çıkan yetki uyuşmazlığının çözüme kavuşturulabilmesi için 13/07/2022 tarih ve 31892 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7415 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile 2577 sayılı Kanun'un 20/C maddesinin 1. fıkrasına eklenen özel yetki kuralının bu davada uygulanıp uygulanamayacağının ortaya konulması gerekmektedir.
Bilindiği üzere, usul hukuku alanında geçerli olan temel ilke, yargılamaya ilişkin kanun hükümlerinin derhal yürürlüğe girmesidir. Bu ilkenin benimsenmesinin nedeni ise usul hükümlerinin kamu düzeni ile yakından ilgili olmasıdır.
Usul kurallarının zaman bakımından uygulanmasında derhal uygulanırlık kuralı ile birlikte dikkate alınması gereken diğer bir husus da yeni usul kuralı yürürlüğe girdiğinde, ilgili usul işleminin tamamlanıp tamamlanmadığıdır. Çünkü bir usul işlemi tamamlandıktan sonra yeni kural yürürlüğe girerse tamamlanmış işlem geçerli olarak kalır. Buna karşılık bir usul işlemi henüz tamamlanmamış ise yeni kanun, kural olarak hemen yürürlüğe girecektir.
Bakılan davada, Ankara 18. İdare Mahkemesince,13/07/2022 tarih ve 31892 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7415 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile 2577 sayılı Kanun'un 20/C maddesinin 1. fıkrasına eklenen özel yetki kuralı yürürlüğe girmeden önce 25/11/2021 tarihinde uyuşmazlığın esası hakkında karar verildiği görülmüşse de karar tarihinde yürürlükte olan yetki kurallarına göre yetkisiz bir mahkeme tarafından esas hakkında karar verildiğinden usule ilişkin işlemlerin tamamlanmış olduğundan bahsedilemeyeceği, dolayısıyla, yürürlüğe giren özel yetki kuralının iş bu davada uygulanması gerektiği sonucuna varılmaktadır.
Buna göre, 2577 sayılı Kanun'un 20/C maddesinin 1. fıkrasına eklenen düzenleme ile Millî Savunma Bakanlığı kadrolarında çalışan kamu görevlileri ile 25/6/2019 tarihli ve 7179 sayılı Askeralma Kanunu kapsamında askerlik hizmetini yerine getiren yedek subaylar ve yedek astsubaylar ile erbaş ve erleri ilgilendiren ve askerî hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların çözümünde ilgilinin görev yaptığı yerin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu bölge idare mahkemesinin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinin yetkili kılındığı anlaşılmış olup, bu durumda davacılar yakını Hakkari ili, Çukurca ilçesinde görev yaptığı dönemde girdiği çatışma nedeniyle vefat ettiğinden uğranıldığı iddia edilen zararlara karşılık açılan iş bu tam yargı davasının görüm ve çözümünde davacılar yakınının olay tarihinde fiili olarak görev yaptığı ve olayın meydana geldiği Hakkari ilinin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu Erzurum Bölge İdare Mahkemesinin bulunduğu yerdeki İdare Mahkemesi olan Erzurum İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davanın görüm ve çözümünde Erzurum İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dosyanın Erzurum 2. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Ankara 18. İdare Mahkemesine ve taraflara bildirilmesine, 29/05/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.