T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2023/2553
Karar No:2023/4499
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … İnşaat Taahhüt Turizm Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Kurumu
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Karayolları 7. Bölge Müdürlüğü'nce 19/10/2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen "(Terme-Ünye) Ayr-İkizce İl Yolu Km:9+500-17+360 Arası Toprak Seviye, Sanat Yapıları, Köprü ve Üstyapı (Bşk) İşleri" ihalesine ilişkin olarak en avantajlı ikinci teklif sahibi olan davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin Kamu İhale Kurulu'nun (Kurul) 04/01/2023 tarih ve 2023/UY.I-35 sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; ihale üzerinde bırakılan … Altyapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin, İdari Şartname’de istenilen yeterlik kriterlerini sağlamadığına ilişkin davacı tarafından ileri sürülen 1. iddianın incelenmesinden, ihale üzerinde kalan şirket tarafından teklif vermeye yetkili olunduğuna ilişkin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler ile EKAP üzerinde yer alan bilgilerin uyumlu olduğu, anonim şirket statüsündeki isteklinin EKAP kayıtlarında yer alan ve idarece de teyitleri yapılan pay defteri, yönetim kurulu karar defteri ile yeterlik bilgileri tablosunda yer alan bilgilerin uyumlu olduğu, teklifin yetkili kişi tarafından imzalandığı, ihaleye katılmak için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri kapsamında yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgilerin EKAP’ta kayıtlı olduğu, bu belgelerin idarece istenilmesine gerek olmadığı; 2. iddianın incelenmesinden, geçici teminat mektubuna ilişkin ayırt edici numaranın yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmesinin yeterli olduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda söz konusu ayırt edici numaranın beyan edildiği, bu çerçevede, bilgileri beyan edilen geçici teminat mektubunun elektronik ortamda düzenlendiği, söz konusu geçici teminat mektubunun standart forma uygun olarak hazırlandığı; 3. iddianın incelenmesinden, ihale uhdesinde kalan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda elektronik ortamda düzenlenen banka referans mektubuna ilişkin ayırt edici numaranın beyan edildiği, anılan banka referans mektubunun ilk ilan tarihinden sonra düzenlendiği, söz konusu isteklinin bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisinin teklif edilen bedelin % 10’undan az olmadığı; 4. iddianın incelenmesinden, söz konusu firmanın, Yeterlik Bilgileri Tablosunda beyan ettiği iş deneyim belgesinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 44’üncü maddesine uygun olarak düzenlendiği, iş deneyim belgesinin istekli adına düzenlendiği ve ortağına ilişkin iş deneyim belgesi kullanılmadığı, belgeye konu işin, ihale konusu iş veya benzer iş tanımına uygun olduğu ve isteklinin sağlaması gereken iş deneyim tutarı açısından idarece talep edilen kriterleri karşıladığı; 5. iddianın incelenmesinden, anılan istekliye ait cari oran, öz kaynak oranı ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının ihale dokümanında belirtilen oranları karşıladığı, diğer yandan, söz konusu isteklinin teklif fiyatı (272.782.467,93 TL) dikkate alındığında, sağlaması gereken iş hacmi tutarından (68.195.616,98 TL) fazla olduğu, yeterlik bilgileri tablosunda toplam ciro bilgisine yer verildiği, İdari Şartname’de istenilen bilanço ve ciro kriterlerinin sağlandığı;
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığına dair davacı tarafından ileri sürülen 1. iddianın incelenmesinden, analiz girdileri için Karayolları Genel Müdürlüğü 2022 yılı - 3 yol, köprü, tünel, bitümlü kaplamalar, bakım ve trafik işlerine ait birim fiyatların kullanıldığına ilişkin cetvelin sunulduğu ve cetvelde yer alan fiyatların ilgili yıl için yayımlanmış fiyatlar ile uyumlu olduğu, anılan istekli tarafından sunulan analiz formatlarının aşırı düşük sorgulama yazısı ekinde gönderilen analiz formatlarına uygun olduğu, analiz girdi ve miktarları ile birimlerinin değiştirilmediği, sunulan analizlerde hata veya eksiklik tespit edilmediği ve açıklama istenen analiz girdileri için belgelendirmenin yapıldığı, sorgulamaya tabi tutulan iş kalemlerindeki girdilerin değiştirilmediği ve verildiği şekliyle açıklandığı, sunulan analizlerde de aritmetik hata yapılmadığı; 2. iddianın incelenmesinden, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde açıklama istenilen nakliye kalemlerine ilişkin idarenin belirlemiş olduğu nakliye formüllerinin ve mesafelerin değiştirilmeden kullanıldığı; 3. iddianın incelenmesinden, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklaması kapsamında KGM/16.130/K-HRÖ, KGM/16.133/K-HRÖ, KGM/16.122/K-HRÖ, KGM/17.002/K-HÖ iş kalemlerinde yer alan “C 30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206-1+A1)” analiz girdisi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2022 yılı 3. dönem rayiç fiyatı ile açıklama yapıldığı, ayrıca analizlerde yer alan “Hazır Beton Nakli (10.000 m.den fazla) (M=180,00 Km) F=K*(0,0007*M+0,01)*A*Y” analiz girdisi için M=180,00 km alınmak suretiyle hazır beton nakline yer verildiği; 4, 5, 6, 7 ve 8. iddiaların incelenmesinden, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklaması kapsamında “Beton çelik çubuğu, nervürlü 0 8-12 mm (S420, B420B-C, B500B-C')” ile “Beton çelik çubuğu nervürlü 0 14- 32 mm. (S420, B420B-C, B500B-C) ” analiz girdileri için ... Grup Metal İnşaat Nakliyat Tarım Tic. Ltd. Şti.'den ayrı ayrı fiyat teklifi alındığı, alınan fiyat teklifi ile birlikte satış tutarı tespit tutanaklarının (Ek-O.6), tutanağın ekinde teklifi veren firmanın faaliyet alanını ve mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösterir Ticaret Sicil Gazetelerinin ve firma yetkilisine ait noter tasdikli imza beyannamesinin, meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin ve meslek mensubu ile fiyat teklifini veren firma arasında düzenlenmiş sözleşmenin sunulduğu; fiyat tekliflerinin fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösteren firmalardan alındığı, alınan fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi uyarınca yer alması gereken ibarenin tarih ve sayı bilgileri belirtilerek yazıldığı, kaşelenip imzalandığı, ayrıca fiyat teklifi üzerinde fiyat teklifini veren firmaya ait imza ve kaşenin yer aldığı, fiyat teklifine dayanak olarak düzenlenen satış tutarı tespit tutanaklarının (Ek-O.6) ve eki imza beyannameleri ile SMMM (serbest muhasebeci mali müşavir) unvanlı meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulduğu, tutanakta yer verilmesi gerekli olan bilgilerin doldurulduğu, satış tutarı tespit tutanağının 2022 yılı 2’inci geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlendiği, fatura bilgileri tablosunda fatura bilgilerine yer verildiği, fatura bilgilerinin fiyat teklifine konu ürünlere ait olduğu, tutanakta ilgili vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olduğu, meslek mensubu faaliyet belgelerinin ilgili meslek mensubu tarafından tasdik edildiği, alınan fiyat teklifi ile satış tutarı tespit tutanağı arasında tarih, sayı, ürün ve içerdiği bilgiler bakımından uyumluluk bulunduğu, fiyat tekliflerindeki tutarın ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı, firmalara ait fiyat tekliflerinde ve ilgili tutanaklarda yer alan imzaların birbiri ve imza beyannamelerinde yer alan imza ile uyumlu olduğu, fiyat tekliflerine dayanak olarak düzenlenen satış tutarı tespit tutanaklarının (Ek-O.6) ve eklerinin anılan istekli tarafından açıklaması kapsamında idareye sunulduğu, tutanaklarda yapılan tespitlerin mükellefin yasal defter ve belgeleri ile uyumlu olduğu, yasal defter tasdik bilgilerinin bulunduğu, söz konusu istekli tarafından açıklaması kapsamında “Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı” kullanılarak sadece “Doğal Gaz (LNG) (Yakıt, Yağ, Benzin Karşılığı)” analiz girdisi için açıklama yapıldığı, belgede geçici vergi beyanname döneminin “2022 Yılı 2. Dönemi” olarak belirtildiği; tutanağın SMMM (serbest muhasebeci mali müşavir) unvanlı meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı; belgede TÜRMOB kaşesinin bulunduğu; tutanağın 7’nci maddesinde ağırlıklı ortalama birim maliyet/satış tutarının tespitinde esas alınan faturalara ilişkin bilgilerin yer aldığı; açıklamaya konu LNG girdisi için öngörülen birim fiyatın, tutanakta belirtilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin üzerinde olduğu, tutanağın ekinde meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin bulunduğu, tutanakta yapılan tespitlerin mükellefin yasal defter ve belgeleri ile uyumlu olduğu, yasal defter tasdik bilgilerinin bulunduğu, bu itibarla anılan istekli tarafından “Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı” kullanılarak yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.6’ıncı maddesine uygun olduğu, istekli tarafından açıklaması kapsamında “Beton çelik çubuğu, nervürlü 0 8-12 mm (S420, B420B-C, B500B-C')” ile “Beton çelik çubuğu nervürlü 0 14- 32 mm. (S420, B420B-C, B500B-C)” analiz girdileri için fiyat teklifleri ekinde “Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağı” ve “Doğal Gaz (LNG) (Yakıt, Yağ, Benzin Karşılığı)” analiz girdisi için “Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı” kullanılarak açıklama yapıldığı, açıklamasında kullanılan söz konusu satış tutarı tespit tutanağı (Ek-0.6) ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağının (EK.0.7) Kamu İhale Genel Tebliği ekinde bulunan standart formlara uygun ve güncel olduğu, söz konusu tutanaklarda yapılan tespitlerin mükellefin yasal defter ve belgeleri ile uyumlu olduğu, yasal defter tasdik bilgilerinin bulunduğu; 9. iddianın incelenmesinden, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklaması kapsamında “Beton çelik çubuğu, nervürlü 0 8-12 mm (S420, B420B-C, B500B-C')” ile “Beton çelik çubuğu nervürlü 0 14- 32 mm. (S420, B420B-C, B500B-C)” analiz girdileri için fiyat teklifi sunulduğu, anılan girdilerin nakliye bedelinin ayrıca analiz girdisi olarak analizde yer aldığı, bu nakliye girdileri için bir fiyat öngörüldüğü anlaşılmıştır.
Bu durumda, ihale üzerinde bırakılan … Altyapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin, İdari Şartname’de istenilen yeterlik kriterlerini sağlamadığı ve sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığına dair davacı iddialarının yerinde olmadığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, ihale üzerinde bırakılan ...Altyapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin, İdari Şartname’de istenilen yeterlik kriterlerini sağlamadığı ve sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin ve temyize konu Mahkeme kararının hukuka uygun belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. Kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
6. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 06/11/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.