T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2023/2600
Karar No : 2023/3568
DAVACILAR :
1- …'na velayeten … ve …
2- …'a velayeten … ve …
3- …
VEKİLLERİ: Av. …
DAVALILAR:
1- … / …
2- … Bakanlığı
İSTEMİN_ÖZETİ: 07/10/2021 tarih ve 31621 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7335 sayılı Paris Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun'a istinaden taraf olunan Paris İklim Anlaşması'nın 4. maddesi uyarınca Birleşmiş Milletler Sekretaryası'na sunulmuş olan, 13/04/2023 tarihli Türkiye Cumhuriyeti Güncellenmiş Birinci Ulusal Katkı Beyanı'nın iptali istenilmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Davanın incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hâkiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra gereği görüşüldü:
Dava, 07/10/2021 tarih ve 31621 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7335 sayılı Paris Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun'a istinaden taraf olunan Paris İklim Anlaşması'nın 4. maddesi uyarınca Birleşmiş Milletler Sekretaryası'na sunulmuş olan, 13/04/2023 tarihli Türkiye Cumhuriyeti Güncellenmiş Birinci Ulusal Katkı Beyanı'nın iptali istemiyle açılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. maddesinin (a) bendinde, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları idari dava türleri arasında sayılmış olup; aynı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (d) bendinde, dava dilekçesinin dava konusu edilen işlemin idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı yönünden inceleneceği; 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, dava konusu edilen işlemin, idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem niteliğinin bulunmaması durumunda davanın reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır.
Görüldüğü üzere, bir idari davanın görülebilmesinin ön koşulu, idari davaya konu edilebilen bir idari işlemin bulunmasıdır.
İdare Hukukunda idari işlem, kamu idarelerinin, kamu hizmetinin yürütümü sırasında, kamu gücü kullanarak tek yanlı irade açıklamalarıyla yapmış oldukları işlemler olarak tanımlanmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, 07/10/2021 tarih ve 31621 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7335 Paris Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun'a istinaden taraf olunan Paris Anlaşması’nın 4. maddesinin 2. fıkrasında yer alan, "Tarafların her biri ulaşmayı amaçladığı ulusal katkıları hazırlar, tebliğ eder ve muhafaza eder..." ile 11. fıkrasında yer alan "Taraflardan her biri, herhangi bir zaman, iddialılık seviyesini artıracak şekilde mevcut ulusal katkısını yeniden düzenleyebilir." kuralı uyarınca ülkemiz tarafından hazırlanan Güncellenmiş Birinci Ulusal Katkı Beyanının, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Sekretaryasına sunulduğu, bu Ulusal Katkı Beyanının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; davaya konu edilen Ulusal Katkı Beyanının, Paris Anlaşması kapsamında, anılan anlaşmanın bir parçası olarak, anlaşmada yer verilen taahhüdünün yerine getirilmesine ilişkin bir belge olduğu, tek başına iç hukuka etki eden bir yanının olmadığı, iç hukukta bu Beyan kapsamında düzenleme yapılacağına ilişkin bir taahhüt niteliği taşıdığı, dolayısıyla idari davaya konu edilebilir nitelikte kesin ve yürütülmesi zorunlu bir idari işlem vasfında bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasının (d) bendi ve 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca DAVANIN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
2. Aşağıda ayrıntısı gösterilen toplam … TL yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına, artan posta giderinin kararın kesinleşmesinden sonra, istemi hâlinde davacılara iadesine,
3. Kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 14/06/2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.
(X)-KARŞI OY : Dava, 07/10/2021 tarih ve 31621 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7335 sayılı Paris Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun'a istinaden taraf olunan Paris İklim Anlaşması'nın 4. maddesi uyarınca Birleşmiş Milletler Sekretaryası'na sunulmuş olan, 13/04/2023 tarihli Türkiye Cumhuriyeti Güncellenmiş Birinci Ulusal Katkı Beyanı'nın iptali istemiyle açılmıştır.
Dosyanın ve dava dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinden, Paris Anlaşması kapsamında düzenlenen Ulusal Katkı Beyanı uyarınca, bu Ulusal Katkı Beyanına uygun olacak şekilde iç hukukta gerekli düzenlemelerin yapılacağı açık olup, söz konusu Ulusal Katkı Beyanına uygun olacak şekilde iş ve işlemlerin gerçekleştirileceği anlaşıldığından, anılan Ulusal Katkı Beyanının idari davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem mahiyetinde bulunması nedeniyle dosyanın tekemmül ettirilerek uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmesi gerektiği oyuyla aksi yöndeki Daire kararına katılmıyoruz.