T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2023/2616
Karar No : 2024/808
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacıya ait ... ili, Sarıyer ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan yapının 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca yıktırılmasına ilişkin ... Büyükşehir Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ve dayanağı olan … tarih ve … sıra numaralı yapı tatil tutanağının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; uyuşmazlık konusu ... ili, Sarıyer ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaza ilişkin olarak mahallinde yapılan inceleme neticesinde düzenlenen … tarih ve … sıra numaralı yapı tatil tutanağında "mevcut yapıda krokide gösterildiği şekilde çatıda kaçak ve izinsiz olarak yeni kullanım alanı oluşturulduğu" şeklinde bir tespite yer verildiği, bu tespite istinaden tesis edilen yıkıma ilişkin belediye encümeni kararı ile "yasallığına dair herhangi bir belge bulunmayan, ne zaman ve kim tarafından yapıldığı belli olmayan zemin + 1 normal kat seviyesindeki yapının ruhsata bağlanamayacağı belirtilmek suretiyle tamamının yıktırılmasına karar verildiği", tamamının yıktırılmasına karar verilen yapıya ilişkin olarak mahallinde yapılan tespitte, yapının tamamına ilişkin bir inceleme ve tespite yer verilmeksizin sadece çatıda kaçak ve izinsiz olarak yeni kullanım alanı oluşturulduğu tespitine yer verildiği, bu haliyle yıkım işlemine konu yapının tamamı hakkında bir tespit yapılmaksızın "yapının tamamının" yıkımına yönelik tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle anılan işlemin iptaline; 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 11. maddesinde öngörülen usule uygun olarak Boğaziçi İmar Müdürlüğünce görevlendirilen üç görevli tarafından tanzim edildiği ve 28/02/2018 tarihinde binanın kapısına asılmak suretiyle tebliğ edildiğinin anlaşıldığı, yapı tatil tutanağının iptali istemiyle bu tarihten itibaren altmış gün içinde dava açılması gerekirken, yasal dava açma süresi geçirildikten sonra, 08/05/2018 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelemesi olanağı bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın yapı tatil tutanağına ilişkin kısmının süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 17/11/2022 tarih ve E:2020/4563, K:2022/9888 sayılı kararıyla;
2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesine yer verilerek,
Dosyanın incelenmesinden; 22/07/1983 onanlı 1/1000 Ölçekli Boğaziçi Sahil Şeridi ve Öngörünüm Uygulama İmar Planında kısmen yapılanması kısıtlı alanda, kısmen jeolojik sakıncalı alanda, kısmen de yolda kalan ... ili, Sarıyer ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın üzerinde zemin+1normal kat seviyesindeki yapıda çatıda izinsiz kullanım alanı oluşturulduğundan bahisle … tarih ve … sıra numaralı yapı tatil tutanağının düzenlendiği, imar dosyasında yapılan incelemede yapının yasallığına dair herhangi bir belgenin bulunmaması nedeniyle yapının tamamının yıkımına karar verildiği, davacı tarafından yapının babasından kaldığı ve yaklaşık 60 yıldır bu yapıda yaşadığı, yapının yıllar önce inşa edildiği iddia edilmekteyse de yapının yasallığını ortaya koyan bir belgenin sunulamadığının anlaşıldığı,
Bu itibarla, İdare Mahkemesi kararının dava konusu yıkım işleminin iptaline yönelik kısmına karşı yapılan davalı idarenin istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyize konu anılan kısmının bozulmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; İdare Mahkemesi kararının iptale yönelik kısmına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, bozma kararında belirtilen gerekçeler ile dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacıya ait ... ili, Sarıyer ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan yapıya ilişkin mahallinde yapılan inceleme neticesinde … tarih ve … sıra numaralı yapı tatil tutanağı düzenlenmiş, tutanakta "ne zaman ve kim tarafından yapıldığı bilinmeyen zemin + 1 normal kat seviyesindeki yapının çatısında kaçak ve izinsiz olarak yeni kullanım alanı oluşturulduğu" tespitine yer verilmiş, ruhsata bağlanmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle söz konusu yapının tamamının 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu’nun 13. maddesinin 1. fıkrasının (a) maddesi uyarınca ... Büyükşehir Belediye Encümenin … tarih ve … sayılı kararı ile yıktırılmasına karar verilmiş, bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun "Yıkım işleri" başlıklı 13. maddesinde, "Yıkım işleri: Aşağıda belirtilen yapılar Boğaziçi İmar İdare Heyetinin kararı ve Boğaziçi İmar Müdürünün yazılı emri ile yıkılır veya yıktırılır.
a) İnşaat ruhsatı olmayan yapılar,
b) Yapının, inşaat ruhsatı ve eklerine ve imar mevzuatına aykırı yapılmış bölümleri,
c) Boğaziçi İmar Müdürlüğünce mühürlenerek yapımı durdurulmuş yapıların mühürlendikten sonra yapılan ilaveleri,
d) Yapılarda kullanma izni verildikten sonra imar mevzuatına aykırı olarak yapılan değişiklikler ve eklentileri.
Bu Kanun hükümlerine göre yıkılması gereken yapılar tespit edildiğinde Boğaziçi İmar Müdürlüğünce derhal valiliğe bildirilir. Vali, Boğaziçi İmar İdare Heyetini en geç yedi gün içinde toplayarak konunun karara bağlanmasını sağlar ve kararı Boğaziçi İmar Müdürlüğüne gönderir.
Yıkım emri 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine bağlı kalınmaksızın güvenlik kuvvetleri veya belediye zabıta kuvvetleri tarafından mal sahibine veya müteahhide tebliğ edilir. Bu tebligat onbeş gün içinde tamamlanır. Tebligatın bu şekilde yapılması mümkün olmadığı takdirde, yıkım emri yapı mahallinde görülebilecek bir yere onbeş gün müddetle asılır ve bu işlem bir tutanakla belirlenir. Bu suretle durum mal sahibi veya müteahhide tebliğ edilmiş sayılır.
Tebligatın tamamlanmasından itibaren onbeş gün içinde yapı, mal sahibi veya müteahhit tarafından yıkılmadığında, yıkım işlemi Boğaziçi İmar Müdürlüğünce yerine getirilir ve yıkım masrafları % 20 fazlası ile mal sahibi veya müteahitten tahsil edilir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıdaki Kanun maddesinde; yapının inşaat ruhsatı ve ekleri ile imar mevzuatına aykırı yapılmış bölümleri, Boğaziçi İmar Müdürlüğünce mühürlenerek yapımı durdurulmuş yapıların mühürlendikten sonra yapılan ilaveleri, yapılarda kullanma izni verildikten sonra imar mevzuatına aykırı olarak yapılan değişiklikler ve eklentilerin yanında inşaat ruhsatı olmayan yapıların da yetkili mercilerin karar ve emirleri üzerine yıkılacağı veya yıktırılacağı öngörülmüştür. Buna göre yapılan denetimler sonucunda düzenlenen yapı tatil tutanağı ile bir yapıda inşaat ruhsatı ve ekleri ile imar mevzuatına aykırı bölümler yapıldığı, Boğaziçi İmar Müdürlüğünce mühürlenerek yapımı durdurulmuş yapıya mühürlendikten sonra ilaveler yapıldığı, yapı kullanma izni verildikten sonra imar mevzuatına aykırı olarak yapıda değişiklik ve eklentilerin yapıldığı tespit edildikten sonra anılan bölüm, ilave, değişiklik ve eklentilerin üzerinde gerçekleştirildiği yapının kendisinin de ruhsatsız olduğunun saptanması halinde, yapının tamamı ile ilgili tekrar bir yapı tatil tutanağı düzenlenmeksizin yapının tamamı hakkında yıkım kararı alınabilecek ve söz konusu yapı yıkılabilecek veya yıktırılabilecektir.
Dosyanın incelenmesinden; 22/07/1983 onanlı 1/1000 Ölçekli Boğaziçi Sahil Şeridi ve Öngörünüm Uygulama İmar Planında kısmen yapılanması kısıtlı alanda, kısmen jeolojik sakıncalı alanda, kısmen de yolda kalan ... ili, Sarıyer ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın üzerinde zemin+1normal kat seviyesindeki yapıda çatıda izinsiz kullanım alanı oluşturulduğundan bahisle … tarih ve … sıra numaralı yapı tatil tutanağının düzenlendiği, imar dosyasında yapılan incelemede yapının yasallığına dair herhangi bir belgenin bulunmaması nedeniyle yapının tamamının yıktırılmasına karar verildiği, davacı tarafından yapının babasından kaldığı, yıllar önce inşa edildiği ve yaklaşık 60 yıldır bu yapıda yaşadığı iddia edilmekteyse de dosyaya yapının yasallığını ortaya koyan bir belgenin sunulamadığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen fiili ve hukuki durum değerlendirildiğinde, anılan mevzuat hükmü uyarınca yapının tamamının yıkımına ilişkin belediye encümeni kararında hukuka aykırılık, aksi yönde verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne;
2.İdare Mahkemesi kararının dava konusu belediye encümeni kararının iptaline ilişkin kısmına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,16/04/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
X- Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ısrar kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin reddi ile temyize konu ısrar kararının onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.