T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/273
Karar No : 2023/3525
TEMYİZ EDENLER (DAVALILAR) : 1- … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Aydın ili, Efeler Belediye Başkanlığında 4857 sayılı Kanun'a tabi işçi olarak görev yapan davacının, güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğu ve kamuda istihdamının uygun görülmediğinden bahisle tesis edilen Aydın Valiliğinin … tarih ve … sayılı yazısı ile bildirilen … tarih ve … sayılı işlem ile bu işleme dayanarak iş sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin tesis edilen Efeler Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı işlemin iptali ve anılan işlemler nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının faiziyle iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; davacının İş Kanunu kapsamında davalı belediyenin ilgili olduğu ... şirketinde sözleşmeli işçi olarak çalıştığı, 21/09/2020 tarih ve 277 sayılı Mahalli İdarelerde Personel Çalıştırılmasına İlişkin Değerlendirme Komisyonu Kararında ''davacı hakkında kendisinin 01/05/2011 tarihinde Van ilinde 1 Mayıs Emek ve Dayanışma adı altında yapılması planlanan mitinge katılmak için Hakkari il merkezinden Van iline giden şahıslar arasında" şeklinde istihbari mahiyette bilgilerin bulunduğu, ayrıca babası ve erkek kardeşleri hakkında da bir takım istihbari mahiyette bilgilerin bulunduğundan bahisle davacının kamuda istihdamının uygun görülmediğinin davalı belediyeye bildirilmesi üzerine ... Yönetim Kurulu kararı ile haklı fesih gerekçesi ile hizmet sözleşmesinin sonlandırıldığı, bu durumda; davacının kendisi hakkında herhangi bir adli soruşturma bulunmadığı, işleme esas bilgilerin ise davacı ile kardeşleri ve babası hakkındaki bir takım istihbari bilgilerden kaynaklı olduğu anlaşılmakta olup, idarenin tesis ettiği işlemi davacı hakkındaki bu duruma dayandırması halinde, davacı aleyhine değerlendirilecek terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatını ortaya koyan herhangi somut bir tespit, delil ya da emarenin ortaya konmasını davalı idareden beklemenin hukuk devleti ilkesinin gereği olduğu, idarece buna ilişkin dava dosyasına bilgi sunulmadığı, diğer iddiaların ise davacının şahsı hakkında değil babası ve kardeşi hakkında olduğu anlaşıldığından, ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi gereği davacı hakkında herhangi bir olumsuz bilgi olmaksızın tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan; hukuka aykırılığı tespit edilen dava konusu işlem nedeniyle mahrum kaldığı özlük ve parasal haklarının da faiziyle birlikte tazmini gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının dava tarihi olan 09/03/2021 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalı idareler tarafından davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idareler tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVALILARIN İDDİALARI :
Aydın Valiliği tarafından; Dava konusu işlemin iş mahkemelerinin görevinde olduğu ileri sürülmektedir.
Efeler Belediye Başkanlığı tarafından; Davacının ... İş Mahkemesinde açtığı işe iade davası neticesinde tekrar işe başlatıldığı, davanın konusuz kaldığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı hakkında usulüne uygun bir soruşturma yapılmadan, soyut beyan ve saiklerle tesis edilen işlemlerin usul ve yasaya aykırı olduğu belirtilerek temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :…
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının Aydın ili, Efeler Belediye Başkanlığı iştiraki olan ... şirketinde 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında işçi olarak görev yaptığı, Efeler Belediye Başkanlığının talebi üzerine ilgili mevzuat kapsamında Belediye bünyesinde istihdamı düşünülen kişiler hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmasının istenildiği, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 20. maddesine istinaden oluşturulan Değerlendirme Komisyonu tarafından davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması sonucunda davacı hakkında; "01/05/2011 tarihinde Van ilinde düzenlenen 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü adı altında yapılması planlanan mitinge katılmak için Hakkari il merkezinden Van iline giden şahıslar arasında" şeklinde istihbari mahiyette bilgiler bulunduğundan bahisle güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığı ve kamuda istihdamının uygun görülmediğine ilişkin olarak Mahalli İdarelerde Personel Çalıştırılmasına İlişkin Değerlendirme Komisyonu'nca tesis edilen … tarih ve … sayılı işlem ile bu işleme dayanılarak davacının iş sözleşmesinin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca feshedilmesine ilişkin tesis edilen Efeler Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde, idari dava türleri olarak; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptali için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları, idari eylem ve işlemlerinden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davaların sayıldığı ve idari yargının, idari eylem ve işlemlerin hukuki denetimini yapmakla görevli olduğu kurala bağlanmıştır.
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1. maddesinde, bu Kanun'un amacının; iş mahkemelerinin kuruluş, görev, yetki ve yargılama usullerini düzenlemek olduğu, 5. maddesinde ise; iş mahkemelerinin; 5953 sayılı Kanun'a tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu'na veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına, idari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılı Kanunun geçici 4. maddesi kapsamındaki uyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara, diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevli olduğu belirtilen uyuşmazlıklara ilişkin dava ve işlere bakmakla görevli oldukları belirtilmiştir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesinin birinci fıkrasında, "Bu Kanunun amacı işverenler ile bir iş sözleşmesine dayanarak çalıştırılan işçilerin çalışma şartları ve çalışma ortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemektir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bakılan davada; İş Mahkemeleri Kanunu'nda 4857 sayılı İş Kanununa göre düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına ilişkin dava ve işlerin çözüm yerinin iş mahkemeleri olarak belirlendiği dikkate alındığında, 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine tabi olarak görev yapan davacı ile davalı idare arasındaki iş sözleşmesinin, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 15.01.2021 tarihi itibarıyla haklı fesih ile sonlandırılmasına ilişkin dava konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu duruma göre, dava konusu işlemin iptali, işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal ve özlük haklarının dava tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalı idareler tarafından davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarelerin temyiz istemlerinin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline, işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal ve özlük haklarının dava tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalı idareler tarafından davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:2022/1996 sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 15/06/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.