T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/2749
Karar No : 2023/3958
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …Bakanlığı adına
…(…) Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …Mağazacılık Hizmetleri Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi …Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacı adına tescilli …-…, …-…tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşya nedeniyle fazladan ödendiği ileri sürülen gümrük ve ilave gümrük vergileri ile bu vergilerin matraha eklenmesi suretiyle hesaplanan katma değer vergilerinin 2016/9611 ve 2016/9640 sayılı Bakanlar Kurulu Kararları ile yürürlüğe konulan İthalat Rejimi Kararına Ek Kararlarda sırasıyla 2017/9781 ve 2017/10238 sayılı Bakanlar Kurulu Kararları ile yapılan değişiklikler uyarınca iadesi isteminin reddine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …Vergi Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla; davalı idarece 2016/9611 ve 2016/9640 sayılı Bakanlar Kurulu Kararları ile yürürlüğe konulan İthalat Rejimi Kararına Ek Kararlar ile getirilen vergisel düzenlemelere konu beyannameler muhteviyatı eşyaya ilişkin vergilerin 2017/9781 ve 2017/10238 sayılı Bakanlar Kurulu Kararları ile yapılan düzenlemeler uyarınca iadesi talebi, anılan Ek Kararların Resmi Gazete'de yayımlandığı tarih olan 31/12/2016 tarihinden önce deniz taşıtına yükleme koşulu sağlanmadığından bahisle reddedilmişse de; uyuşmazlığa konu eşyanın, yeni vergi düzenlemesini içeren Bakanlar Kurulu Kararlarının yürürlüğe girdiği 01/01/2017 tarihinden önce, 31/12/2016 tarihinde, deniz taşıtına yüklenip yola çıktığı, bu tarihte anılan düzenlemeler henüz yürürlüğe girmediğinden, ''hukuki güvenlik ilkesi"nin temeli olan ''hukuk devleti ilkesi"nin zedelendiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline ve fazladan ödenen vergilerin tahsil tarihinden itibaren işleyecek tecil faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararda yer alan "tecil faiziyle birlikte davacıya iadesine" ibaresi "yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine" şeklinde düzeltilmek suretiyle, istinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Olayda, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesinde düzenlenen geri verme müessesinde öngörülen şartlar gerçekleşmediği gibi, 2016/9611 ve 2016/9640 sayılı Bakanlar Kurulu Kararlarında düzenlenen 31/12/2016 tarihinden önce eşyanın yüklenmiş olması koşulu da sağlanmadığından, vergilerin iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddi yolundaki dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :İstemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Vergisel yük getiren düzenlemelerin başlamış işlemlere ilişkin geçiş hükümleri içermemesi halinde eşyanın Türkiye’ye getirilmesi için gemilere yüklendiği, geminin yola çıktığı ancak henüz Türkiye’ye ulaşmadığının dolayısıyla ithalat işlemlerinin düzenlemenin yürürlüğünden önce başladığının anlaşılması karşısında hukuki öngörülebilirlik ilkesi uyarınca, olaya, yeni düzenlemenin yayımı tarihinden önceki hükümlerin uygulanması gerekse de, düzenlemede başlamış işlemlere ilişkin geçiş hükümlerinin bulunması halinde bu hükümlerin uygulanması gerekmektedir. Dosyada, eşyanın 31/12/2016 tarihinde gemiye yüklendiği anlaşıldığından, davacı şirketin geçici maddeden faydalanması mümkün olmadığından, temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına tescilli …-…, …-…tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşya nedeniyle fazladan ödendiği ileri sürülen gümrük ve ilave gümrük vergileri ile bu vergilerin matraha eklenmesi suretiyle hesaplanan katma değer vergilerinin 2016/9611 ve 2016/9640 sayılı Bakanlar Kurulu Kararları ile yürürlüğe konulan İthalat Rejimi Kararına Ek Kararlarda sırasıyla 2017/9781 ve 2017/10238 sayılı Bakanlar Kurulu Kararları ile yapılan değişiklikler uyarınca iadesi isteminin reddine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
11/03/2017 tarih ve 30004 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01/01/2017 tarihinde yürürlüğe giren 2017/9781 sayılı İthalat Rejimi Kararına Ek Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Bakanlar Kurulu Kararının 3. maddesi ile 2016/9611 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli İthalat Rejimi Kararına Ek Karara eklenen geçici 1. maddenin 1. fıkrasında, 31/12/2016 tarihinden önce Türkiye’ye sevk edilmek üzere bir taşıma belgesi düzenlenerek yüklemesi yapılmış olan eşyanın en geç 14/02/2017 tarihine kadar (14/02/2017 dâhil) ithalatına ilişkin gümrük beyannamesinin tescil edilmiş veya gümrük mevzuatı çerçevesinde özet beyanın verilmiş olması halinde, gümrük vergileri ve bu vergilerden kaynaklanan her türlü vergi, resim ve harcın hesaplanmasında yükümlünün talebi üzerine 14/12/2015 tarihli ve 2015/8306 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalat Rejimi Kararına Ek Karar hükümlerinin uygulanacağı; 2. fıkrasında, birinci fıkrada yer alan hükümler çerçevesinde yapılan başvurularda 12/12/2016 tarihli ve 2016/9611 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalat Rejimi Kararına Ek Kararın lehte hükümlerinin uygulanacağı; 3. fıkrasında, bu maddenin yayımı tarihinden itibaren bir ay içerisinde başvurulması kaydıyla; birinci fıkra kapsamına giren eşyaya ilişkin olarak tahsil edilmiş gümrük vergileri ve bu vergilerden kaynaklanan her türlü vergi, resim ve harcın; gümrük vergilerinin iadesine ilişkin usul ve esaslar çerçevesinde yükümlüsüne iade olunacağı düzenlenmiştir.
02/06/2017 tarih ve 30084 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 31/12/2016 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe giren 2017/10238 sayılı İthalat Rejimi Kararına Ek Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Bakanlar Kurulu Kararının 3. maddesi ile 31/12/2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 2016/9640 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli İthalat Rejimi Kararına Ek Kararın değiştirilen geçici 1. maddesinde, bu Kararın yayımı tarihinden önce Türkiye'ye sevk edilmek üzere bir taşıma belgesi düzenlenerek yüklemesi yapılmış olan eşyanın bu Kararın yayımı tarihinden itibaren en geç 45 gün içinde ithalatına ilişkin gümrük beyannamesinin tescil edilmiş veya gümrük mevzuatı çerçevesinde özet beyanın verilmiş olması halinde, bu Karar hükümlerinin uygulanmayacağı; 2017/10238 sayılı İthalat Rejimi Kararına Ek Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Bakanlar Kurulu Kararının 6. maddesinde ise, bu Kararın yayımı tarihinden itibaren bir ay içerisinde başvurulması kaydıyla Bakanlar Kurulu Kararına konu eşyaya ilişkin olarak tahsil edilmiş ilave gümrük vergileri ve bu vergilerden kaynaklanan her türlü vergi, resim ve harcın gümrük vergilerinin iadesine ilişkin usul ve esaslar çerçevesinde yükümlüsüne iade olunacağı düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Her ne kadar ilk derece mahkemesince uyuşmazlığa konu eşyanın yeni vergi düzenlemesini içeren Bakanlar Kurulu Kararlarının yürürlüğe girdiği tarihten önce, deniz taşıtına yüklenip yola çıktığı anlaşıldığından, eşyaya ilişkin vergilerin iade edilmemesinin, ''hukuki güvenlik ilkesi"nin temeli olan ''hukuk devleti ilkesi"ni zedelendiği gerekçesiyle işlemin iptali yolunda verilen karara yönelik istinaf başvurusu reddedilmiş ise de, olayda, taşıma belgeleri 31/12/2016 tarihinde düzenlendiğinden, bu tarihten önce düzenlenme koşulunun sağlanmadığı görülmüş olup, anılan Kararların geçici 1. maddeleri kapsamında değerlendirilemeyeceği sonucuna ulaşılan eşya ile ilgili olarak davacı şirket tarafından yapılan iade talebinin reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından, temyize konu vergi dava dairesi kararının bozulması gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2. …Bölge İdare Mahkemesi …Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 18/10/2023 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesi kararı, aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar sözü geçen kararın bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ve kararın onanması gerektiği oyu ile, karara katılmıyorum.