T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2023/2773
Karar No : 2024/51
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Kurumu Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onüçüncü Dairesinin 21/02/2023 tarih ve E:2022/1734, K:2023/725 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İş deneyim belgesi düzenlenmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı işleminin,... tarih ve ... sayılı Kamu İhale Kurumu işleminin ve işlemlerin dayanağı olan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 47. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "mimar veya mühendis olmak şartıyla" ibaresi ile aynı maddenin dördüncü fıkrasında yer alan "mühendisler ve mimarlara" ibaresinin iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onüçüncü Dairesinin 21/02/2023 tarih ve E:2022/1734, K:2023/725 sayılı kararıyla;
Davalı idarelerin davanın süresinde açılmadığına ilişkin usule yönelik itirazları geçerli ve davacının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 10. maddesinin üçüncü fıkrasının Anayasa'ya aykırı olduğuna ilişkin iddiası ciddi görülmemiş,
Esas Yönünden:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "İhaleye katılımda yeterlik kuralları" başlıklı 10. ve 53. maddeleri ile Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 1., 2., 3. ve 4. maddelerine yer verilerek;
Dava konusu Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 47. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "mimar veya mühendis olmak şartıyla" ibaresi ile aynı maddenin dördüncü fıkrasında yer alan "mühendisler ve mimarlara" ibareleri yönünden;
Sözlük anlamı ile "düzenli hâle koymak, düzen vermek, tanzim ve tertip etmek" olarak tanımlanan "düzenleme"nin, kamu hukukunda kural koyma ile eş anlamlı olduğu, kuralın ise; sürekli, soyut, nesnel, genel (kişilik dışı) durumları belirleyen ve gösteren bir içeriğe sahip bulunduğu,
İdarenin, Anayasa ve kanunlardan aldığı yetki ile, kural koyma (düzenleme yapma) yetkisine sahip olduğu, "Kural işlemler"in (ya da diğer adıyla "genel düzenleyici işlemler"), üst hukuk kurallarına uygun olarak hukuk düzenine yeni kural getiren ya da mevcut bir kuralı değiştiren veya kaldıran tek yanlı idarî işlemler olarak tanımlandığı, düzenleme yetkisini kullanarak yönetmelik, tebliğ, genelge gibi genel düzenleyici işlemleri yapan idarenin bir işleminin düzenleyici nitelik taşıdığının kabul edilebilmesi için, söz konusu işlemin sürekli, soyut, nesnel, genel durumları belirleyen ve gösteren hükümler içermesi, başka bir anlatımla, belirtilen nitelikte kurallar getirmiş olması gerektiği ve bu genel düzenlemelerin üst hukuk kurallarına aykırı hükümler içermemesinin zorunlu olduğu,
4734 sayılı Kanun'un 10. maddesine göre, ihaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve mâlî yeterlik ile meslekî ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak maddede belirtilen bilgi ve belgelerin istenebileceği, bunlardan meslekî ve teknik yeterliğin belirlenmesi için kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; son on beş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleriyle ilgili deneyimi gösteren belgeler, son on beş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işlerinde sözleşme bedelinin en az %80'i oranında denetlenen ya da yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgeler, devam eden yapım ve yapımla ilgili hizmet işlerinde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, son on beş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az %80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen, denetlenen veya yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgeler, son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarına ilişkin deneyimi gösteren belgeler, devredilen işlerde sözleşme bedelinin en az %80’inin tamamlanması şartıyla, son on beş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleri ve son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarıyla ilgili deneyimi gösteren belgelerin sunulabileceği ve bu belgelerden yapım ve yapımla ilgili hizmet işlerinde, denetleme veya yönetme görevi nedeniyle alınanlarda gerçek kişinin mühendis veya mimar olma şartının arandığı,
Dava konusu Yönetmeliğin 47. maddesinde iş deneyim belgelerinin verilmesine ilişkin usûl ve esasların düzenlendiği ve iş deneyim belgelerinin ilgilinin iş ve/veya meslekî tecrübesini tevsik amacıyla; yüklenicilere, yükleniciye karşı bir sözleşme ile taahhüt ettiği iş bölümünü bitiren alt yüklenicilere, mimar veya mühendis olmak şartıyla denetleme veya yönetme görevlerinde bulunanlara, talepleri hâlinde belge düzenlemeye yetkili mercilerce düzenlenerek verileceği belirtilerek iş denetleme ve iş yönetme belgelerinin düzenlenebilmesi için denetleme ve yönetme görevinde bulunanların ön şart olarak mimar veya mühendis olmaları gerektiğinin kurala bağlandığı,
Davalı Kamu İhale Kurumunca yapım ve yapımla ilgili hizmet işlerinin mimarlık ve mühendislik konularını kapsadığı, iş yönetme ve denetleme belgelerinin sadece mimar ve mühendislere verilmesinin gerekçesinin yapım işleri sektörünün daha sağlıklı ve profesyonel olarak işlemesini sağlamak, yapım teknikleri konusunda akademik eğitim alan ve belli bir uzmanlık seviyesini kazanan mimar ve mühendislerin bilgilerinden istifade etmek, bu suretle kaliteli ve nitelikli yapım işlerini gerçekleştirmek olduğu, mimarlık ve mühendislik dışındaki diğer teknik bölümlerin bu mesleklerin mensuplarını akademik bilgi ve uzmanlık konusunda mimar ve mühendislerle aynı statüye sokmadığının belirtildiği,
Bu itibarla, davalı Kamu İhale Kurumunca 4734 sayılı Kanun'un 53. maddesiyle kendisine verilen görev ve yetki çerçevesinde, anılan Kanun'un 10. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan kuralın tekrarı mahiyetinde, Kanun'un amacına uygun olarak getirilen dava konusu düzenlemelerde hukuka aykırılık bulunmadığı,
Dava konusu iş deneyim belgesi düzenlenmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı işlemi ile 14/07/2021 tarih ve E.2021/12399 sayılı Kamu İhale Kurumu işleminin incelenmesi;
Davacı tarafından davalı Belediye'ye yapılan başvuru ile, Genel Sekreter Yardımcısı sıfatıyla adına iş deneyim (yönetme) belgesi düzenlenmesi talebinde bulunulduğu, Belediyece Kamu İhale Kurumundan davacı adına iş yönetme belgesi düzenlenip düzenlenemeyeceği konusunda görüş talep edildiği Kurumca 14/07/2021 tarih ve E.2021/123999 sayılı cevapla, mevzuatta iş yönetme belgesinin mimar veya mühendis olma ön şartıyla ismen sayılan unvanlara sahip kişilere verilebileceğinin düzenlendiği, bu çerçevede söz konusu şartları ve unvanları taşımayan kişilere belge düzenlenemeyeceğinin değerlendirildiği belirtilerek ve Belediyece 25/11/2021 tarih ve 17984 sayılı cevapla, Kurumdan alınan söz konusu görüş uyarınca iş deneyim belgesi düzenlenmesine ilişkin talebinin uygun bulunmadığının davacıya bildirildiği,
Bu itibarla, Şehir ve Bölge Planlama bölümü mezunu olan davacının 4734 sayılı Kanun'un 10. maddesinin üçüncü fıkrasında ve dava konusu Yönetmeliğin 47. maddesinde belirtilen, iş deneyim belgesi düzenlenebilmesi için gerekli olan mimar veya mühendis olma şartını sağlamadığı, dolayısıyla adına iş deneyim (yönetme) belgesi düzenlenemeyeceği anlaşıldığından, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, iş yönetme belgesinin neden yalnızca mimar ve mühendislere verileceğinin mantıklı bir açıklaması olmadığı gibi hem belediyelerde hem de kamu kurumlarında mimar ve mühendis dışında birçok teknik kadro bulunduğundan yalnızca iki meslek grubu ile sınırlandırma yapılmasının eşitlik ilkesine aykırılık teşkil ettiği, yapım işlerinin sadece mimar ve mühendisleri kapsamadığı, yapılan eksik düzenlemenin şehir plancısı, harita mühendisi, peyzaj mimarı, hidrolog, jeolog gibi birçok meslek grubunun mağduriyetine neden olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı idareler tarafından, Danıştay Onüçüncü Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Onüçüncü Dairesinin temyize konu 21/02/2023 tarih ve E:2022/1734, K:2023/725 sayılı kararının ONANMASINA,
3. Kesin olarak, 22/01/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.