T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2023/2795
Karar No:2023/3561
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Kurulu
…
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Tv Hizmetleri A.Ş. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirkete ait "… " logosuyla yayın yapan televizyon kanalında 30/06/2021 tarihinde yayınlanan “…” adlı programda kullanılan ifadelerle 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde yer verilen “Yayın hizmetleri...kişi ya da kuruluşları eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü, aşağılayıcı veya iftira niteliğinde ifadeler içeremez.” şeklindeki yayın ilkesinin ihlâl edildiğinden bahisle 169.865,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (Üst Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; programda geçen diyaloglarda, "Bugün Cumhurbaşkanı … dedi ki, "daha önceki büyük projelerin hiçbirini istememişlerdi. ne kadar baraj, bölünmüş yol, havalimanı, şehir hastanesi varsa … hepsinin önünü kesmeye çalışmıştır" dedi. Siz de şimdi hayata geçirtmeyiz diyorsunuz, vatandaş bunu … icraat yapmıyor, her şeye karşı çıkıyor gibi algılar mı? Ne dersiniz?-Şimdi burada mesele şudur Kübra Hanım, Sayın Cumhurbaşkanının bunu algılayabileceğini zannetmiyorum. Ömrü insan haklarına saldırıyla geçmiş bir Cumhurbaşkanının İstanbul'un göbeğinde bir insan haklarına saldırıyı, bir doğa hakkını saldırıyı, bir yaşam hakkına saldırıyı, bir çevre hakkına saldırıyı önemseyebileceğini zannetmiyorum... Eğer insan haklarına saygılı olunsaydı bir insan hakkı olan İstanbul Sözleşmesinden tek imzayla çekilinmeye kalkınmazdı... Beyefendi seçilmek insan haklarına saygılı olmak anlamına gelmez. İstanbul Sözleşmesinden tek imzayla çekilen irade insan haklarına saygılı değildir. İstanbul'daki bu Kanal İstanbul projesi de insan haklarına saldırıdır. Ben somut söylüyorum Sayın Cumhurbaşkanı insan haklarına saygılı değildir. Kanal İstanbul projesi konusunda. Çevre hakkına saygı yoktur, yaşam hakkına saygı yoktur, İstanbul'un kent kültürüne saygı yoktur bu kadar. Ömrü insan haklarına saldırmakla geçmiştir. Cumhurbaşkanı sözü bir dava konusuna sebep olabilir. Sözünüzü açmanızı rica edeceğim. Bakın RTÜK de bu konularda bazen çok hassas davranıyor. Sözlerinize açıklık getirmenizi rica edeceğim.- Yirmi yıldır Sayın Cumhurbaşkanı bu ülkeyi yönetiyor. Son dört yıldır da tek başına yönetiyor. Biliyor musunuz dünyadaki bütün Avrupa'daki kuruluşlar partnerlerimiz insan haklarını ihlal ettiğimizi söylüyorlar bize. Aynı şekilde ABD başkanı … ile oturduğu zaman önüne koyulan dört konudan bir tanesi insan hakları ihlalleri ve demokratik hayatın yokluğu. Bunlar bizim söylediğimiz değil. Dünyadaki ölçütlerdir ve Sayın Cumhurbaşkanına bunları tamamlamanız lazım diyorlar oturduğu bütün oturumlarda, belgeleriyle ve bilgileriyle beraber. Bu ülkede eğer açlık varsa yoksulluk varsa intiharlar varsa sefalet varsa bunların hepsi insan haklarına saldırıdır aynı zamanda. Eğer İstanbul'da siz doğayı yok ediyorsanız, sosyolojik olarak bir yaşam alanını yok ediyorsanız, kıyılarımızı yok ediyorsanız, canlılarımızı yok ediyorsanız, su fakirliği yaşanacak bir dünyada suyumuzu yok ediyorsanız bunların tamamı bu anayasada insan hakkı diye tanımlanmıştır. Ve bunlar insan haklarına saldırıdır. Bundan daha net ne anlatabiliriz. Ben bu karneyi anlatmaya kalkarsam saatler sürer. - Sayın Cumhurbaşkanımıza edilen lafı görmüyor musunuz programda?- Duyuyorum, uyarıyorum..." şeklinde ifadelere yer verildiği;
Uyuşmazlığa konu program yayını Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatları çerçevesinde değerlendirildiğinde, yayın konuğunun kullandığı ifadelerin basın ve ifade özgürlüğü kapsamında olmadığı, bu nedenle, 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde düzenlenen kuralın ihlâl edildiği anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nce; programda sarf edilen ve ağır eleştiri kapsamında nitelendirilen ifadelere program moderatörü tarafından karşı çıkılarak anılan ifadeler nedeniyle uyarılmasının ardından söz sırası kendisinde olmayan katılımcıya söz verilmek suretiyle ihlâle konu sözlere cevap verildiği anlaşıldığından, ilgili programda sorumlu yayıncılık bilinciyle hareket ettiği görülen davacı yayın kuruluşuna idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi'nce verilen kararın kaldırılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davaya konu canlı yayında Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı'na yönelik kullanılan ifadelerin sorumlu yayıncılık anlayışı dışında olduğu, programda moderatör tarafından araya girilerek konuğun söz konusu ifadelerine açıklık getirilmesi istense de kullanılan ifadelerin eleştiri sınırlarının ötesinde hakaret içerdiğine dair uyarıda bulunulmadığı, medya hizmet sağlayıcıların tüm yayınların içeriğinden dolayısıyla da konuk olarak yayınlarında yer verdiği kişilerin sözlerinden de sorumlu olacağı , dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, dile getirdiği görüşler nedeniyle program konuğunun sorumluluğu ile programı yayınlayan kuruluşun sorumluluğunun 6112 sayılı Kanun açısından farklılık arz ettiği, yayın konuğunun beyanlarından sorumlu tutularak kendilerine yaptırım uygulanmasının Anayasa'nın 28. maddesinde düzenlenen basın özgürlüğünü ihlâl ettiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:…sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutar ile istemi hâlinde kullanılmayan …-TL yürütmenin durdurulması harcının davalıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 18/09/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.