T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2023/2840
Karar No : 2024/955
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Huk. Müş. …
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı ve Sekizinci Daireleri Müşterek Kurulunun 24/05/2023 tarih ve E:2021/10468, K:2023/5101 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Denetçi elektrik mühendisi olmak için beş yıllık çalışma şartını fark derslerinin alındığı tarihten itibaren başlatan düzenlemenin kaldırılması ve denetçi mühendis belgesi verilmesi istemiyle yapılan 23/06/2021 tarihli başvurunun zımnen reddi işlemi ile dayanağı Merkez Yapı Denetim Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararı ve 21/03/2020 tarih ve 31075 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 9. maddesi ile Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği'ne eklenen geçici 15. maddenin iptali istenilmiştir.
Müşterek Kurul kararının özeti: Danıştay Altıncı ve Sekizinci Daireleri Müşterek Kurulunun 24/05/2023 tarih ve E:2021/10468, K:2023/5101 sayılı kararıyla;
4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun'un 1. maddesi, 12. maddesinin 2. fıkrası, Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği'nin 10. maddesi, 12. maddesi, 14. maddesinin 1 ve 3. fıkraları, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 43. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi ve Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası Serbest Müşavir Mühendislik Hizmetleri Yönetmeliği'nin 9. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinin (8) numaralı alt bendine yer verilerek,
Dosyanın incelenmesinden; davacının 1981 yılında Kara Harp Okulu Elektrik-Elektronik bölümünden mezun olduğu, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanlığının … tarih ve … sayılı yazısında, 11/03/2015 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında, Kara Harp Okulu Elektrik-Elektronik bölümü mezunlarının görmüş oldukları öğrenimin elektrik-elektronik mühendisliği bölümü ile eşdeğer olduğuna karar verildiği, YÖK Başkanlığının … tarihli ve … sayılı yazısında, 08/12/2010 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında, elektrik mühendisliği bölümünden mezun teknik eleman yerine elektrik-elektronik mühendisliğinden mezun teknik eleman kullanılabileceğine, elektrik-elektronik mühendisliği diplomasının elektrik mühendisliği diplomasına denk olduğuna, söz konusu bölüm mezunlarının aynı koşullarda KPSS kılavuzunda tercih hakkına sahip olduklarına ve elektrik mühendisi hizmetleri yapabileceklerine karar verildiği, bu karar sonrasında davalı idarece elektrik-elektronik mühendislerine de "elektrik mühendisliği proje ve uygulama denetçi belgesi" verildiği ve ayrıca kontrol elemanı olarak denetim sisteminde görev almalarına izin verildiği, YÖK Başkanlığının … tarih ve … sayılı yazısında, 14/12/2016 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında, 31/01/2013 tarih ve 28545 sayılı Resmi Gazete'de değişikliklerle yayımlanan Elektrik Mühendisleri Odası Serbest Müşavir Mühendislik Hizmetleri Yönetmeliği'nin 9. maddesinde, "Elektrik-elektronik mühendislerinin Elektrik 1kV üstü ve 1kV altı tesisler SMM belgesi talep etmeleri halinde; bu belgenin verilebilmesi için transkript istendiği, elektrik-elektronik mühendislerinin transkriptlerinde "elektrik makineleri”, “iletim sistemleri”, “dağıtım sistemleri”, “güç sistemleri”, “enerji sistemleri”, “elektrik tesisleri”, “koruma”, “yüksek gerilim tekniği" veya bu derslerle aynı içerikte olup, farklı isimler altında olan derslerden en az tanesini lisans/lisansüstü eğitimi esnasında almış ve bunu transkriptleriyle belgelemiş olmaları durumunda elektrik-elektronik mühendislerine Elektrik 1kV üstü ve 1kV altı tesisler SMM belgesi, düzenlenir." hükmüne göre; elektronik mühendisliği programından mezun olanların ancak 1kV altı SMM belgesi aldıkları, ilave dersleri almaları durumunda dahi Elektrik 1 kV üstü SMM belgesini almalarının uygun olmadığına" karar verildiğinin bildirildiği, YÖK Başkanlığının … tarih ve … sayılı ve … tarih ve … sayılı yazıları karşısında denetçi adayı elektrik-elektronik mühendislerinin başvurularının ne şekilde değerlendirileceği, ayrıca denetçi olmuş elektrik-elektronik mühendisleri hakkında nasıl bir işlem tesis edileceği hususlarında oluşan tereddütün giderilmesi amacıyla Merkez Yapı Denetim Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararıyla durum değerlendirmesi yapılarak, elektrik-elektronik mühendislerince denetçi belgesi almak üzere yapılmış, ancak henüz sonuçlandırılmamış başvurular ile bundan sonra yapılacak başvuruların YÖK Başkanlığının … tarih ve … sayılı yazısı doğrultusunda değerlendirilmesine karar verildiği, davacının YÖK Başkanlığının … tarihli ve … sayılı yazısı doğrultusunda fark derslerini 10/09/2017 tarihi itibarıyla Selçuk Üniversitesinden aldığının anlaşıldığı,
Davalı idarece verilen savunma dilekçesinde, Ulusal Yapı Denetim Sistemi üzerinde yapılan incelemede; davacının denetçi belgesi talebiyle ilk başvurusunun 29/12/2015 tarihinde yapıldığı ve davacının fiilen bu mesleği yaptığını gösterir belgelerin sunulmadığı gerekçesiyle başvurusunun uygun bulunmadığı, 20/01/2016 tarihli başvurusunun aynı gerekçeyle reddedildiği, 22/02/2016 tarihinde yapı denetim şirketinde kontrol elemanı olarak çalışmaya başladığı, fark derslerini 10/09/2017 tarihi itibarıyla aldıktan sonra muhtelif zamanlarda denetçi belgesi almak için yaptığı başvuruların elektrik mühendisliğine eşdeğer fark derslerinin bitirilme tarihinden itibaren en az beş yıl elektrik mühendisliği hizmeti yaptığını gösterir belgelerin sunulmaması nedeniyle uygun bulunmadığının belirtildiği,
Davacı tarafından, son olarak denetçi elektrik mühendisi olmak için beş yıllık çalışma şartını fark derslerinin alındığı tarihten itibaren başlatan düzenlemenin kaldırılması ve denetçi mühendis belgesi verilmesi istemiyle yapılan 23/06/2021 tarihli başvurunun zımnen reddedildiğinin anlaşıldığı,
Merkez Yapı Denetim Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararı ve zımnen ret işleminin incelenmesi:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; yapı denetimde mühendislik gruplarının inşaat, makine ve elektrik olarak belirlendiği, denetçi belgesi alabilmek için başvuruda bulunan kişilerin bahsedilen mühendislik unvanlarından birine sahip olmaları gerektiği, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 43. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca tesis edilen 14/12/2016 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararında, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası Serbest Müşavir Mühendislik Hizmetleri Yönetmeliği'nin kriter alındığı, ilgili Yönetmelik'te, elektrik-elektronik mühendislerinin "Elektrik 1kV üstü ve 1kV altı tesisler SMM belgesi" talep etmeleri halinde "elektrik makineleri”, “iletim sistemleri”, “dağıtım sistemleri”, “güç sistemleri”, “enerji sistemleri”, “elektrik tesisleri”, “koruma”, “yüksek gerilim tekniği" veya bu derslerle aynı içerikte olup farklı isimler altında olan derslerden en az üçünün alınması gerektiğinin öngörüldüğü, öte yandan yapı denetim mevzuatı kapsamında olan tüm yapılar için hiçbir ayrıma gidilmeden tek bir denetçi belgesi verilebileceği, bu itibarla elektrik-elektronik mühendislerinin denetçi belgesi istemiyle yaptığı başvurularda fark ders almaları gerektiğine ilişkin dava konusu Merkez Yapı Denetim Komisyonu kararında ve bu kapsamda tesis edilen zımnen ret işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı,
Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 9. maddesi ile Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği'ne eklenen geçici 15. maddenin incelenmesi:
Davacı tarafından, bu maddenin, denetçi elektrik mühendisi olmak için gerekli beş yıllık çalışma süresinin elektrik mühendisliği fark derslerinin alındığı tarihten itibaren sayılmasını gerektiren bir değişiklik olduğu, dava konusu Merkez Yapı Denetim Komisyonu kararı doğrultusunda bu değişikliğe gidildiği, Yönetmelik'e getirilen bu düzenleme ile dava konusu Merkez Yapı Denetim Komisyonu kararı ve 14/12/2016 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararı öncesi çalıştığı sürenin dikkate alınmadığı ileri sürülerek iptali istenilmişse de; söz konusu Yönetmelik maddesinin, denetçi belgesi başvurularının değerlendirilmesi ve başvuru şartlarına ilişkin hükümlerde herhangi bir değişiklik getirmediği,
Söz konusu maddede, "Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce sonuçlandırılmamış denetim izin belgesi başvuruları, bu Yönetmelik hükümlerine göre sonuçlandırılır." hükmünün yer aldığı,
Dava konusu Yönetmelik maddesinde bahsedilen "denetim izin belgesi"nin yapı denetim kuruluşlarının, münhasıran yapı denetimi görevini yapmak için Bakanlıktan almaları gereken belge olduğu, yapı denetim kuruluşlarının izin belgesi alabilmesi için sağlaması gereken şartların Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği'nin 12. maddesinde düzenlendiği,
Bu durumda, denetçi belgesi başvurularında Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği'nin 14. maddesinde belirtilen koşullar doğrultusunda işlem yapıldığı, Yönetmelik değişikliğiyle getirilen düzenlemenin ise yapı denetim kuruluşlarının alması gereken izin belgesi ile ilgili olduğu, davacının iddiaları ve uyuşmazlığın niteliğinin birlikte incelenip değerlendirilmesinden, yapılan değişikliklerin davacının durumunda bir değişikliğe yol açmadığı görüldüğünden, anılan Yönetmelik kuralında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, önceki dilekçe ve beyanlarındaki iddialar tekrar edilerek dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki Müşterek Kurul kararında hukuki isabet bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, Danıştay Altıncı ve Sekizinci Daireleri Müşterek Kurulunca verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile Müşterek Kurul kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
YÖK Başkanlığının Karadeniz Teknik Üniversitesi Rektörlüğüne hitaplı, … tarih ve … sayılı yazısında, Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 08/12/2010 tarihli kararıyla elektrik mühendisliği bölümünden mezun teknik eleman yerine elektrik-elektronik mühendisliğinden mezun teknik eleman kullanılabileceği ile elektrik-elektronik mühendisliği diplomasının elektrik mühendisliği diplomasına denk olduğuna, söz konusu bölüm mezunlarının aynı koşullarda KPSS kılavuzunda tercih hakkına sahip olduklarına ve elektrik mühendisi hizmeti yapabileceklerine karar verildiği belirtilmiş, anılan karar sonrasında davalı idarece elektrik-elektronik mühendislerine de "elektrik mühendisliği proje ve uygulama denetçi belgesi" verilmeye başlanmış ve ayrıca kontrol elemanı olarak da denetim sisteminde görev almalarına izin verilmiş, YÖK Başkanlığının Çevre ve Şehircilik Bakanlığına hitaplı, … tarih ve … sayılı yazısında, Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 14/12/2016 tarihli kararıyla 31/01/2013 tarih ve 28545 sayılı Resmi Gazete'de değişikliklerle yayımlanan Elektrik Mühendisleri Odası Serbest Müşavir Mühendislik Hizmetleri Yönetmeliği'nin 9. maddesinde yer alan "Elektrik-elektronik mühendislerinin Elektrik 1kV üstü ve 1kV altı tesisler SMM belgesi talep etmeleri halinde; bu belgenin verilebilmesi için transkript istenir. Elektrik-elektronik mühendislerinin transkriptinde "elektrik makineleri”, “ iletim sistemleri”, “ dağıtım sistemleri”, “ güç sistemleri”, “ enerji sistemleri”, “ elektrik tesisleri”, “ koruma”, “yüksek gerilim tekniği" veya bu derslerle aynı içerikte olup, farklı isimler altında olan derslerden en az üçünün bulunması durumunda elektrik-elektronik mühendislerine Elektrik 1kV üstü ve 1kV altı tesisler SMM belgesi düzenlenir." hükmüne göre elektronik mühendisliği programından mezun olanların ancak 1kV altı SMM belgesi aldıkları, ilave dersleri almaları durumunda dahi elektrik 1 kV üstü SMM belgesini almalarının uygun olmadığına karar verildiği belirtilmiş, YÖK Yürütme Kurulunun bu iki kararı karşısında denetçi adayı elektrik-elektronik mühendislerinin başvurularının ne şekilde değerlendirileceği, ayrıca denetçi olmuş elektrik-elektronik mühendisleri hakkında nasıl bir işlem tesis edileceği hususlarında oluşan tereddütün giderilmesi amacıyla Merkez Yapı Denetim Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararıyla durum değerlendirmesi yapılarak, elektrik-elektronik mühendislerince denetçi belgesi almak üzere yapılmış, ancak henüz sonuçlandırılmamış başvurular ile bundan sonra yapılacak başvuruların YÖK Başkanlığının … tarih ve … sayılı yazısı doğrultusunda değerlendirilmesine karar verilmiş, davacı 19/02/2016 tarihinden itibaren yapı denetim sisteminde kontrol elemanı olarak çalışmaya başlamış ve YÖK Başkanlığının … tarih ve … sayılı yazısı doğrultusunda 10/09/2017 tarihinde fark derslerini Selçuk Üniversitesinden almış, sonrasında denetçi elektrik mühendisi olmak için beş yıllık çalışma şartını fark derslerinin alındığı tarihten itibaren başlatan düzenlemenin kaldırılması ve denetçi belgesi verilmesi istemiyle 23/06/2021 tarihlinde davalı idareye başvuruda bulunmuş, bu başvurunun zımnen reddi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Müşterek Kurul kararının Merkez Yapı Denetim Komisyonu kararı ve zımnen ret işlemi yönünden incelenmesi:
Dava konusu Merkez Yapı Denetim Komisyonu kararıyla elektrik-elektronik mühendislerince denetçi belgesi almak üzere bundan sonra yapılacak başvurular ile birlikte daha önce yapılmış, ancak henüz sonuçlandırılmamış başvuruların da YÖK Başkanlığının … tarih ve … sayılı yazısı doğrultusunda değerlendirilmesine karar verilmek suretiyle söz konusu yazı ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığına bildirilen YÖK Yürütme Kurulunun 14/12/2016 tarihli kararı ve bu kararda elektrik-elektronik mühendislerinin elektrik mühendisleri ile denkliği konusunda kriter kabul edilen 31/01/2013 tarih ve 28545 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile Elektrik Mühendisleri Odası Serbest Müşavir Mühendislik Hizmetleri Yönetmeliği'nin 9. maddesinde yapılan düzenleme öncesinde, Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 08/12/2010 tarihli kararı ve bu karara istinaden davalı idarece elektrik-elektronik mühendislerine "elektrik mühendisliği proje ve uygulama denetçi belgesi" verildiği göz önünde bulundurulmaksızın önceki hukuki duruma göre denetçi belgesi almaya hak kazanmış kişiler yönünden de fark dersleri alınması zorunluluğu getirilmiştir.
Bu durumda, önceki hukuki duruma göre yapı denetim sistemi içerisinde beş yıllık çalışma koşulunu sağlayarak denetçi belgesi almaya hak kazanan elektrik-elektronik mühendislerinin bu haklarının elinden alınması hukuki güvenlik ilkesi ile bağdaşmayacağından, dava konusu Merkez Yapı Denetim Komisyonu kararı ve bu karara istinaden tesis edilen zımnen ret işleminde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki Müşterek Kurul kararının bu iki işleme ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Daire kararının Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği'nin geçici 15. maddesi yönünden incelenmesi:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen Müşterek Kurul kararının Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği'nin geçici 15. maddesine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, davacının temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2.Danıştay Altıncı ve Sekizinci Daireleri Müşterek Kurulunun temyize konu 24/05/2023 tarih ve E:2021/10468, K:2023/5101 sayılı kararının Merkez Yapı Denetim Komisyonu kararı ve zımnen ret işlemine ilişkin kısmının BOZULMASINA, Yapı Denetim Uygulama Yönetmeliği'nin geçici 15. maddesine ilişkin kısmının ONANMASINA,
3.Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Danıştay Altıncı Dairesine gönderilmesine,
4.Kesin olarak, 02/05/2024 tarihinde, Merkez Yapı Denetim Komisyonu kararı ve zımnen ret işlemi yönünden oyçokluğu, Yapı Denetim Uygulama Yönetmeliği'nin geçici 15. maddesi yönünden oybirliği ile karar verildi.
KARŞI OY X- Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; Danıştay Altıncı ve Sekizinci Daireleri Müşterek Kurulunun dava konusu Merkez Yapı Denetim komisyonu kararı ve zımnen ret işlemine ilişkin kısmının da usul ve hukuka uygun olduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, davacının temyiz isteminin reddi ve Müşterek Kurul kararının bu kısmının da onanması gerektiği oyuyla, kararın bu kısmına katılmıyoruz.