T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/2965
Karar No : 2023/6437
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- … Yapı Denetim Ltd. Şti.
2- …
VEKİLLERİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı - ANKARA
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kastamonu İli, Taşköprü İlçesi, … Mahallesi, … ada, … sayılı parselde yer alan ... YİBF numaralı yapının 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkındaki Kanun'un 2. maddesinin 4. fıkrasının (a) bendi ile Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin 5. maddesinin 2. fıkrasının (b), (ç), ve (d) bentleri ve 6. maddesinin 1. fıkrasında öngörülen esaslara göre denetlenmediğinden bahisle davacı şirkete aynı Kanun'un 8. maddesi uyarınca 1 (bir) yıl süre ile yeni iş almaktan men cezası verilmesine ve anılan şirketin kuruluş ortağı davacı ...'ın yeni iş almaktan men cezası süresi içerisinde herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda teknik bir görev almaması ve başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı da olmamasına ilişkin … tarih ve ... sayılı Bakanlık Oluru'nun iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; 04.03.2020 tarihinde mahallinde yapılan denetimde; Kastamonu İli, Taşköprü İlçesi, … Mahallesi, … ada, … sayılı parselde bulunan … YİBF numaralı yapının; TS 500 Betonarme Yapıların Tasarım ve Yapım Kuralları 11.4.2 maddesine göre döşeme kalınlığının 15,93 cm'den az olamayacağının belirtilmesine rağmen 1. Bodrum Kat Kalıp Planında DB106 döşemesinin 15,50 cm kalınlığında projelendirilmesinin ve aynı kuralların 11.4.2 maddesine göre döşeme kalınlığının 16,53 cm'den az olamayacağı belirtilmesine rağmen Statik Projelerde 1. Kat Kalıp Planında D10+ döşemesinin 15,50 cm kalınlığında projelendirilmesinin mevzuat hükümlerine aykırı olduğu, bu aykırılıkların da taşıyıcı sistemi etkileyen hatalardan olduğu sonucuna varıldığından, davacı şirket hakkında 1 yıl süreyle yeni iş almaktan men cezası verilmesine ve şirketin kuruluş ortağı davacı ...'ın men cezası süresi içinde herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda idari veya teknik bir görev alamaması ve başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı olamamasına ilişkin işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, tespit edilen aykırılıkların taşıyıcı sistemi etkilemediği, bu kapsamda herhangi bir araştırma yapılmaksızın karar verildiği ve yapıya mevcut haliyle yapı kullanma izni verildiğinden, temyize konu kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun tesis edildiği belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Kastamonu İli, Taşköprü İlçesi, … Mahallesi, … ada, … sayılı parselde yer alan ... YİBF numaralı yapının 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkındaki Kanun'un 2. maddesinin 4. fıkrasının (a) bendi ile Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin 5. maddesinin 2. fıkrasının (b), (ç), ve (d) bentleri ve 6. maddesinin 1. fıkrasında öngörülen esaslara göre denetlenmediğinden bahisle davacı şirkete aynı Kanun'un 8. maddesi uyarınca 1 (bir) yıl süre ile yeni iş almaktan men cezası verilmesine ve anılan şirketin kuruluş ortağı davacı ...'ın yeni iş almaktan men cezası süresi içerisinde herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda teknik bir görev almaması ve başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı da olmamasına ilişkin … tarih ve ... sayılı Bakanlık Oluru tesis edilmiştir.
Bunun üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 2. maddesinin dördüncü fıkrasında;..."Yapı denetim kuruluşları aşağıda belirtilen görevleri yerine getirmekle yükümlüdür: a) Proje müelliflerince hazırlanan, yapının inşa edileceği arsa veya arazinin zemin ve temel raporları ile uygulama projelerini ilgili mevzuata göre incelemek, proje müelliflerince hazırlanarak doğrudan kendilerine teslim edilen uygulama projesi ve hesaplarını kontrol ederek, ilgili idareler dışında başka bir kurum veya kuruluşun vize veya onayına tabi tutulmadan, ilgili idareye uygunluk görüşünü bildirmek..." hükmü yer almaktadır.
Dava konusu aykırılıkların gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 8. maddesinde "Yapı denetim kuruluşlarından bu Kanunda ve ilgili mevzuatta öngörülen esaslara göre denetim görevini yerine getirmedikleri tespit edilenlere, tespit edilen fiil ve hâllerin durumuna göre, aşağıdaki idari yaptırımlar uygulanır...
g) Aşağıda belirtilen;
1) Hataların yapının taşıyıcı sistemini etkilemesi hâlinde 2 nci maddenin dördüncü fıkrasının (a) veya (c) ile (g) bentlerinde belirtilen görevlerin yerine getirilmemesi,
2) 3 üncü maddenin beşinci fıkrasının birinci cümlesi hükmüne aykırı hareket edilmesi,
3) Yapı denetim kuruluşuna son bir yıl içinde üç defa idari para cezası uygulanması, hâllerinde, cezayı gerektiren fiil ve hâlin, yetkililer tarafından yapılan inceleme ve denetimlerle tespit edilip öğrenilmesinden veya son idari para cezasının tebliğinden itibaren İl Yapı Denetim Komisyonunun teklifi üzerine Bakanlıkça bir yıl yeni iş almaktan men cezası verilir.
...
Yeni iş almaktan men cezası alan yapı denetim kuruluşunun ortakları, ceza süresi içinde; faaliyete son verme cezası alan yapı denetim kuruluşunun ortakları ise, üç yıl süre içinde herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda idari veya teknik bir görev alamaz ve başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı da olamaz..." düzenlemesi yer almaktadır.
20/02/2020 tarih ve 31045 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7221 sayılı Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 25. maddesi ile 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 8. maddesinde yeniden değişiklik yapılmış, madde metni ise;
...
g) Aşağıda belirtilen;
1) 2 nci maddenin dördüncü fıkrasının (a) bendinde belirtilen görevlerin yerine getirilmediğinin tespiti hâlinde, bu hataların yapının ruhsat eki onaylı statik projesinin ve hesaplarının, zemin etüd raporuna veya standartlara veya ilgili mevzuata aykırı olması,
2) 2 nci maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (g) bentlerinde belirtilen görevlerin yerine getirilmediğinin tespiti hâlinde, bu hataların yapım aşamasında yapının ruhsat eki onaylı statik projesine aykırı olması,
3) 3 üncü maddenin beşinci fıkrasının birinci cümlesi hükmüne aykırı hareket edilmesi, hallerinde, cezayı gerektiren fiil ve hâlin, yetkililer tarafından yapılan inceleme ve denetimlerle tespit edilip öğrenilmesinden itibaren İl Yapı Denetim Komisyonunun teklifi üzerine Bakanlıkça bir yıl yeni iş almaktan men cezası verilir.
...Yeni iş almaktan men cezası alan yapı denetim kuruluşunun ortakları, ceza süresince, faaliyete son verme cezası alan yapı denetim kuruluşunun ortakları ise üç yıl süreyle herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda teknik bir görev alamaz ve başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı da olamaz..." şeklindedir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden ve aykırılıkların gerçekleştiği dönem dikkate alındığında, tespit edilen aykırılıkların yapının taşıyıcı sistemini etkileyip etkilemediğinin ortaya konulması gerekmekte olup, yapı denetim şirketine Kanunun 2. maddesinin dördüncü fıkrasının (a) veya (c) ile (g) bentlerinde belirtilen görevlerin yerine getirilmediğinin tespiti hâlinde, hataların yapının taşıyıcı sistemini etkilememesi kaydı ile idari para cezası verileceği, hataların yapının taşıyıcı sistemini etkilemesi hâlinde ise bir yıl yeni iş almaktan men cezası verileceği açıktır.
Dosyanın incelenmesinden; Kastamonu İli, Taşköprü İlçesi, … Mahallesi, … ada, … sayılı parselde bulunan … YİBF numaralı yapıya ait statik projelerde ''1. Bodrum Kat Kalıp Planında DB106 döşemesinin 15,50 cm kalınlığında projelendirildiği, fakat Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği Eki Deprem Etkisi Altında Binaların Tasarımı İçin Esaslar 7.11.2 maddesine göre döşemelerin kalınlıkları için TS 500'de verilen koşulların geçerli olduğu belirtilmiş, TS 500 Betonarme Yapıların Tasarım ve Yapım Kuralları 11.4.2 maddesine göre döşeme kalınlığının 15,93 cm'den az olamayacağı, bu durumun ilgili mevzuat hükümlerine aykırılık oluşturduğu, aynı şekilde Statik Projelerde 1.Kat Kalıp Planında D10+ döşemesinin 15,50 cm kalınlığında projelendirildiği, fakat Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği Eki Deprem Etkisi Altında Binaların Tasarımı İçin Esaslar 7.11.2 maddesine göre döşemelerin kalınlıkları için TS 500'de verilen koşulların geçerli olduğu belirtilmiş, TS 500 Betonarme Yapıların Tasarım ve Yapım Kuralları 11.4.2 maddesine göre döşeme kalınlığının 16,53 cm'den az olamayacağı, bu durumun İlgili mevzuat hükümlerine aykırılık oluşturduğu, bu durumun aynı projelerde 2. Normal katta bulunan D206 Döşemesi ve 3. Normal Katta bulunan D306 döşemesi için de geçerli olduğu" hususlarının tespit edildiği, Kastamonu İl Yapı Denetim Komisyonu'nun … tarih ve … sayılı kararında, yapının ruhsat eki onaylı statik projesinin ve hesaplarının, standartlara ve ilgili mevzuata aykırı olduğunun belirtildiği ve davacı şirketin davaya konu yapıyı 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun'un 2. maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi ile Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin 5. maddesinin ikinci fıkrasının (b), (ç) ve (d) bentleri ile 6. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen esaslara göre denetlemediğinden bahisle aynı Kanun'un 8. maddesi gereğince 1 (bir) yıl süre ile yeni iş almaktan men cezası verildiği, anılan şirketin kuruluş ortağı davacı ...'ın yeni iş almaktan men cezası süresi içerisinde herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda teknik bir görev almaması ve başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı da olmamasına karar verildiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; davalı idare tarafından, 4708 sayılı Kanunun 2. maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi ile Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin 5. maddesinin ikinci fıkrasının (b), (ç) ve (d) bentleri ile 6. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen esaslara göre denetim yapılmadığı, statik proje ve hesapların standartlara ve ilgili mevzuata aykırı olması durumunda hataların yapının taşıyıcı sistemini etkilediğinin belirtilerek dava konusu idari yaptırımın uygulandığı belirtilmekte ise de, belirtilen aykırılıkların taşıyıcı sistemi ne şekilde etkilediğinin teknik olarak incelenip açıkça ve ayrıca ortaya konulmadığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, anılan Kanunun 2. maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (c) ve (g) bentlerinde belirtilen görevlerin yerine getirilmemesi nedeniyle yapının taşıyıcı sisteminin etkilenmesi durumunda yapı denetim kuruluşuna bir yıl yeni iş almaktan men cezası verilebileceğinden, aykırılıkların yapının taşıyıcı sistemini etkileyip etkilemediğinin tespit edilmesinin gerektiği, Mahkemece öncelikle bu hususun araştırılması ve gerekirse bilirkişi incelemesi de yaptırılmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, bu yönde bir değerlendirme yapılmaksızın eksik incelemeye dayalı olarak verilen kararda isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacıların temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 21/06/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.