T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/2991
Karar No : 2024/207
KARŞILIKLI TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR:
DAVALILAR:
1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
2- … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ: Av. …
DAVACI: …
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava Konusu İstem: Dava; Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünde Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı kadrosunda görev yapan davacının, Daire Başkanlığı görevinden alınmasına ilişkin ASKİ Yönetim Kurulunun … günlü, … sayılı işleminin onaylanmasına ilişkin Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığının … günlü, … sayılı Oluru ile uzman kadrosuna atanmasına ilişkin … günlü, … sayılı işlemin iptali ve söz konusu işlemlerden kaynaklı olarak mahrum kaldığı parasal ve özlük haklarının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta; DSİ Genel Müdürlüğü tarafından ASKİ idaresine karşı …. Asliye Hukuk Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında, DSİ 6. Bölge Müdürlüğünün 2007 yılı mali yılı içerisinde tahakkuk ettirilen 1.684.396,26-TL alacağının ödenmediği gerekçesiyle dava açıldığı, söz konusu borcun … günlü, … sayılı muhasebe işlem fişi ile gelir kaydedildiğinin tespit edilmesi üzerine ASKİ Teftiş Kurulu Başkanlığınca inceleme başlatıldığı, ASKİ Genel Müdürlüğünce 03/11/2020 tarihinde, davacı ve B.Ç. hakkında suç duyurusunda bulunulduğu, Adana Cumhuriyet Başsavcılığının … sayılı soruşturma dosyasında alınan bilirkişi raporunda özetle "... … günlü, … sayılı ASKİ Yönetim Kurulu kararı incelendiğinde, 2007 yılı içme suyu bedeli olan 1.684.396,26-TL'nin DSİ'ye ödenmesine karar verildiği, 16/04/2008 günlü ASKİ yazısının Genel Müdürlük Makamına yazıldığı, 1.684.396,26-TL'nin DSİ'ye ödenmesi için yazının Mali Hizmetler Daire Başkanlığına havalesinin istendiği, .....Mali Hizmetler Daire Başkanlığında 10/01/2008-23/12/2009 tarihleri arasında vekil olarak davacının ve muhasebe şube müdürlüğünde ise vekil olarak B.Ç.'nin bulunduğu, bilirkişi ön raporu ile istenilen diğer isimlerin ASKİ tarafından bildirilmediği, bu nedenle davacı ve B.Ç. ile birlikte aşağıda belirtilen isimlerin de sorumluluğunun olacağını değerlendirildiği....." yönünde tespitlere yer verildiğinin görüldüğü, bu bağlamda, dava dosyasına sunulan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden, idarenin mevzuat uyarınca sahip olduğu takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullandığına dair herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, dava konusu daire başkanlığından alınma işleminin, davacının geçmiş hizmetleri ve görevin niteliği göz önünde bulundurularak, hizmetin daha etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla, kamu yararı ile hizmet gereklerine uygun olarak tesis edildiği anlaşıldığından, davacının daire başkanlığından alınmasına ilişkin Yönetim Kurulunun … günlü, … sayılı işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı, davacının görevde yükselme sınavı ile atandığı şube müdürlüğü kadrosundan alt bir kadro olan uzman kadrosuna atanmasına ilişkin … günlü, … sayılı işlemde ise hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı, davacının daire başkanlığından alınmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından daire başkanlığından alınması nedeniyle mahrum kaldığı özlük ve parasal haklarının tazmini talebinin de reddi gerektiği gerekçesiyle davacının daire başkanlığından alınmasına ilişkin ASKİ Yönetim Kurulunun … günlü, … sayılı işleminin onaylanmasına ilişkin Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığının … günlü, … sayılı oluru ile parasal hak talebi yönünden davanın reddine, uzman kadrosuna atanmasına ilişkin … günlü, … sayılı işlemin ise iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Tarafların kararın aleyhlerine olan kısımlarına karşı istinaf yoluna başvurması üzerine … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı temyize konu kararla; davacının daire başkanlığından alınmasına ilişkin işlem ile bu işlem nedeniyle mahrum kaldığı özlük ve parasal hak talebi bakımından davanın reddine ilişkin kısım ile davacının uzman kadrosuna atanmasına ilişkin işlemin iptaline ilişkin kısmın sonucu ve gerekçesi itibariyle hukuka ve usule uygun olduğu, bu kısımlar bakımından kararın kaldırılmasını gerektirecek yasal bir sebep bulunmadığından, davalı idarelerin istinaf başvuruları ile davacının daire başkanlığından alınmasına ilişkin işlem ile bu işlem nedeniyle mahrum kaldığı parasal hak talebi bakımından davanın reddine ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi gerektiği; davacının, uzman kadrosuna atanmasına ilişkin işlem nedeniyle mahrum kaldığı parasal hak talebinin reddine yönelik istinaf başvurusu incelendiğinde; davacının görevde yükselme sınavı ile atanmış olduğu şube müdürlüğü kadrosunun altında bir kadro olan uzman kadrosuna atanmasına ilişkin dava konusu işlem hukuka aykırı olduğundan ve bu gerekçe ile söz konusu işlem iptal edildiğinden, bu işlem nedeniyle davacının mahrum kaldığı (uzman kadrosu ile şube müdürü kadrosu arasındaki) parasal haklarının, talebi doğrultusunda davanın açıldığı 08/01/2021 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce davacıya ödenmesine karar verilmesi gerektiği, parasal hak talebinin tamamının reddedilmesi nedeniyle İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarelerin istinaf başvurularının reddine, davacının istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararının, davacının uzman kadrosuna atanmasına ilişkin … günlü, … sayılı işlem nedeniyle mahrum kaldığı parasal hak talebinin reddine ilişkin kısmının kaldırılmasına, davacının söz konusu işlem nedeniyle mahrum kaldığı (uzman kadrosu ile şube müdürü kadrosu arasındaki) parasal haklarının, davanın açıldığı 08/01/2021 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce davacıya ödenmesine, davanın ret ile sonuçlanan geri kalan kısmına yönelik istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
Davacı tarafından; memuriyet hayatının tamamını ASKİ'de geçirdiği, 2018 yılında görevden alınmasına kadar görevini başarıyla yürüttüğü, 2018 yılındaki görevden alınma işleminin yargı kararı ile iptal edildiği, davalı idarenin bu kararı göstermelik bir şekilde uygularak fiilen görevini yaptırmadığı, iptal kararının etkisizleştirilmesi ve yeniden görevden almanın meşrulaştırılması amacıyla savcılığa suç duyurusunda bulunulduğu, suç duyurusunun dava konusu işlemlere gerekçe gösterilerek masumiyet karinesinin ihlal edildiği, yargılandığı ceza davasının veya mahkumiyetinin bulunmadığı, sadece karakol ifadesinin alındığı, Mahkeme kararlarında idarenin görevden alma konusundaki geniş takdir yetkisinden bahsedilmiş ise de, idarenin takdir yetkisini keyfiliğe yol açacak şekilde kullandığı, göreviyle ilgili disiplin cezasının bulunmadığı, suç duyurusunun üzerinden 3 yıl geçmesine rağmen davalı idarenin gerekli bilgileri sunmayarak dosyanın aydınlatılmasını geciktirdiği, davalı idarenin usulsüz yapıldığını iddia ettiği muhasebe işlemlerinde imzaları sabit olan olası şüpheli diğer ASKİ görevlileri ve kamu zararı iddiasının tarafı olan firmalar hakkında suç duyurusunda bulunmadığı, bu hususun idarenin husumete dayalı işlem tesis ettiğini gösterdiği ileri sürülerek Bölge İdare Mahkemesi kararının, uzman kadrosuna atanmasına ilişkin … günlü, … sayılı işlem nedeniyle mahrum kaldığı parasal hak talebinin reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararı kısmının kaldırılmasına, işlem nedeniyle mahrum kaldığı (uzman kadrosu ile şube müdürü kadrosu arasındaki) parasal haklarının, davanın açıldığı 08/01/2021 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce ödenmesine ilişkin kısmının onanmasına, daire başkanlığından alınmasına ilişkin işleme karşı verilmiş olan ret kararına yapmış olduğu istinaf başvurusunun reddi kararının bozulmasına, daire başkanlığından alınması nedeniyle mahrum kaldığı parasal hak talebinin dava açma tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
Davalı Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından; dava konusu işlemlerle herhangi bir ilgileri olmadığından hasım konumunda bulunmalarının hatalı olduğu, davacının daire başkanlığından sağladığı parasal hakların iadesini talep etmesine rağmen, talebinin dışına çıkılarak uzman kadrosu ve şube müdürü kadrosu arasındaki parasal hakların ödenmesine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
Davalı Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından; davacı hakkında resmi evrakta sahtecilik, kamu kurumunu çıkar sağlama amaçlı dolandırmak, zimmet, gerçek bir belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştirme ve bu işlem sonucu kamu zararına sebebiyet verdiği iddialarıyla suç duyurusunda bulunulduğundan kamu yararı ve hizmet gerekleri uyarınca dava konusu işlemlerin tesis edildiği, davacı hakkında sonuçlanmış disiplin cezasının bulunmadığı, daire başkanlığı kadrosunun üst düzey kadro olduğu, 657 sayılı Kanun'da atama ve görevden alma konusunda idareye tanınan takdir yetkisinin bu tür kadrolar için daha geniş olduğunun kabulü gerektiği, bu görevden alınarak başka göreve atanmaya ilişkin işlemlerin kazanılmış hakları veya genel olarak hukuk güvenliği ilkesini ihlal eden bir yönünün bulunmadığı, işlemin hukuka uygun olarak tesis edildiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN CEVAPLARI:
Davacı tarafından; temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü iddialar doğrultusunda davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Davalı Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından cevap verilmemiştir.
Davalı Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından; temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar doğrultusunda davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının ASKİ Genel Müdürlüğünde 01/11/1993 tarihinde şef unvanıyla göreve başladığı, görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavını kazanarak 31/03/2010 tarihinde 1. dereceli Bütçe ve Program Şube Müdürü kadrosuna atandığı, 20/05/2011 tarihinde ASKİ Genel Müdürlüğü Mali Hizmetler Daire Başkanlığı kadrosuna atandığı, Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü bünyesinde Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı olarak görev yapmakta iken başka bir göreve atanmak üzere görevden alınmasına ilişkin … günlü, … sayılı işlem ile 1. dereceli şube müdürlüğü kadrosuna atanmasına ilişkin … günlü, … sayılı işlemin tesis edildiği, anılan işlemlerin iptali istemiyle açılan davada … İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, davanın reddine dair kararın istinaf edilmesi üzerine … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, söz konusu kararın Danıştay İkinci Dairesinin 22/06/2021 günlü, E:2020/2359,K:2021/2254 sayılı kararı ile onandığı, yargı kararı gereği daire başkanlığı görevine döndürülen davacının bu kez dava konusu ASKİ Yönetim Kurulunun … günlü, … sayılı işleminin onaylanmasına ilişkin Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığının … günlü, … sayılı Olur'u ile hakkında Adana Cumhuriyet Başsavcılığının … sayılı dosyasında soruşturma yürütüldüğü gerekçesiyle daire başkanlığından alınmasına ve … günlü, … sayılı işlem ile uzman kadrosuna atanması üzerine anılan işlemlerin iptali ile yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tarafına ödenmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 76. maddesinin 1. fıkrasında; "Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68. maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen 657 sayılı Kanun'un 76. maddesi ile davalı idareye, personelini atama konusunda takdir yetkisi tanındığı açık olup, bu yetkinin ancak, kamu yararı ve hizmet gerekleri göz ardı edilerek kullanıldığının kanıtlanması ya da idari yargı merciince saptanması halinde, sözü edilen bu durumun dava konusu idari işlemin neden ve amaç yönlerinden hukuka aykırılığı nedeniyle iptalini gerektireceği yargı içtihatlarıyla kabul edilmiş bulunmaktadır.
İdare hukukunda benimsenmiş bu prensiple idarenin işlemlerinde keyfiliğin, subjektifliğin önlenmesinin ve bu suretle memurların daha rahat, güvenli bir statüde hizmet vermelerinin amaçlandığı şüphesizdir. Bu bakımdan, atama işlemine dayanak olan gerekçenin de yukarıda anılan hususlar dahilinde değerlendirilmesi; yapılacak değerlendirmede ilgilinin durumu, kamu yararı, hizmet gerekleri gibi kriterlerin dikkate alınması gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta, İdare Mahkemesinin ara kararı üzerine dava konusu işlemlerin sebebini oluşturan ve davacı hakkında resmi evrakta sahtecilik, kamu kurumunu çıkar sağlama amaçlı dolandırmak, zimmet, gerçek bir belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştirme ve bu işlem sonucu kamu zararına sebebiyet vermek iddiaları üzerine başlatılan Adana Cumhuriyet Başsavcılığının … sayılı soruşturmasında aldırılan 11/02/2022 günlü bilirkişi raporunun dava dosyasına sunulduğu, anılan raporda; "1 - Soruşturmaya konu muhasebe fişinin hangi kullanıcı ve hangi bilgisayardan oluşturulduğuna dair LOG kayıtlarının ASKİ tarafından gönderildiği, bu kayıtların incelenmesinde; DSİ'ye ödenmesi gereken 1.684.396,24-TL'ye ait işlemin Güncelleme Kul No bölümündeki ismin A.U., diğer teminat ve diğer ödemeler ilişkin tutarların karşısında Ahmet Kabadayının isminin olduğunun görüldüğü,
1.684.396,26-TL paranın ödenmesi gereken tarihten, ödendiği tarihe kadar olan gecikme zammı, faiz, yargı giderleri ve bununla ilgili diğer giderler kadar kamu zararının oluşacağı, bu kamu zararı tutarına ilişkin bilgilerin ASKİ'den istenilmesi hususunun Başsavcılığın takdirinde bulunduğu, bu kamu zararından ödeme emri olmasına rağmen ödeme yapmayanların / talimatı yerine getirmeyenlerin sorumlu olacağının değerlendirildiği, bu şekilde mevzuata aykırı işlemlerin gerçekleşmiş olacağı,
Ödeme emir ve talimatların Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığına gönderilmediğinin tespiti halinde, ASKİ yönetimi ve bu ödeme emri belgesini tanzim etmekle görevli yetkililerin sorumlu olacağı, aksi halde Başsavcılık tarafından belirlenecek kişiler ile Mali Hizmetler Daire Başkanı, Bütçe Şube Müdürü, Gider Şube Müdürü, İç Kontrol Şube Müdürü, Muhasebe Yetkilisi ve mutemetin ayrıca bu dönemdeki iç denetçilerin sorumluluklarının bulunacağının değerlendirilmesinin Başsavcılığın takdirinde bulunduğu,
2- Öze Mühendislik Firması 423.735,00-TL, … İnşaat - … Firması 434.245,00-TL ve … İnşaat - … Firmasına 101.500,00-TL olmak üzere toplamda 959.480,00-TL olarak belirtilen kamu zararının mükerrer ödendiğine dair tespitlerin dosya kapsamından yapılamadığı, bu yönde ABB Teftiş Kurulu raporunun dosya kapsamında bulunmadığı,
Başsavcılık tarafından teminat iadelerinin zamanından önce yapıldığının takdir edilmesi halinde, ilgili teminat iade paralarının erken ödendiği tarihten, esas ödenmesi gereken tarihe kadar olan gecikme zammı, faiz ve bununla ilgili diğer giderler kadar kamu zararının oluşacağı, bu şekilde mevzuata aykırı işlemlerin gerçekleşmiş olacağı,
Aynı şekilde ilgili firmalara hak edişlerinden ve alacaklarından daha fazla / yersiz bir paranın ödendiğinin tespiti halinde; ana para, gecikme zammı, faiz ve bununla ilgili diğer giderler kadar kamu zararının oluşacağı,
Teminat iadelerinin erken ödenmesinden dolayı ve firmalara yersiz ödemelerden dolayı; Başsavcılık tarafından belirlenecek kişiler ile Mali Hizmetler Daire Başkanı, Bütçe Şube Müdürü, Gider Şube Müdürü, İç Kontrol Şube Müdürü, Muhasebe Yetkilisi ve mutemetin ayrıca bu dönemdeki iç denetçilerin sorumluluklarının bulunacağının değerlendirilmesinin Başsavcılığın takdirinde bulunduğu" yönünde görüş bildirildiği, UYAP ortamında yapılan incelemede savcılık soruşturmasının halen devam ettiği ve karara bağlanmadığı, davalı idare tarafından ceza soruşturmasına konu eylemleri nedeniyle davacının herhangi bir disiplin cezasının bulunmadığının bildirildiği, davacının görevinde başarısız ve verimsiz olduğu yönünde başkaca somut, nesnel ve hukuken kabul edilebilir bilgi ve belgenin dosyaya sunulmadığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile yukarıda anılan bilirkişi raporundaki tespitler bir arada değerlendirildiğinde; hakkında yürütülen ve henüz sonuçlanmamış olan ceza soruşturmasının, davacının daire başkanlığı görevinden alınmasına ilişkin işleme dayanak alınacak nitelikte olmadığı, öte yandan, davacının görevinde yetersiz ve verimsiz olduğuna ilişkin hukuken geçerli somut bilgi ve belgenin de davalı idarece dosyaya sunulamadığı anlaşıldığından, davacının daire başkanlığı görevinden alınmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, aksi yöndeki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.
Davacının daire başkanlığından alınmasına ilişkin işlem hakkında verilen kararın yukarıda belirtilen gerekçeyle bozulması üzerine Bölge İdare Mahkemesince yeniden bir karar verileceği dikkate alındığında, davacının uzman kadrosuna atanmasına ilişkin işlemin iptali ile dava konusu işlemler nedeniyle mahrum kaldığı parasal ve özlük haklarının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemleri hakkında da yeniden bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerektiği açıktır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 10/01/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.