T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/3
Karar No : 2023/3519
KARŞILIKLI TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR :
1- (DAVACI) : … Gayrimenkul Sos. Hiz. İnş. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçelerde yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : İstanbul ili, Avcılar ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… adresinde ve 4458 sayılı parsel sayılı taşınmaz üzerinde kafeterya ve restoran olarak faaliyette bulunan işyerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın … günlü, …-…-… sayılı olur işlemiyle bu işlemin taraflarına tebliğine yönelik … günlü, E-…- … sayılı bildirim işleminin ve işyerinin 09/11/2021 tarihinde mühürleneceğine ilişkin Denetim ID: … sayılı mühürleme kararı tebligatının iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla; 4458 parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanın, denizden doldurma suretiyle kazanıldığı, söz konusu dolgu alanının Maliye Bakanlığı tarafından davalı idarenin tasarrufuna bırakıldığı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından imal edilen/ yapılan kafeterya, araba pisti, tribün ve kumanda yapılar ile birlikte 10/02/2017 tarihinden itibaren anılan taşınmazın 4.128,33 m2 bölümünün davacı şirket tarafından kullanılmaya başlandığı ve 21/06/2018 tarihinde kafeterya ve restaurant faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği, tasarruf yetkisi davalı idareye ait bulunan alanda, taraflar arasında hukuken geçerli bir tahsis, kiralama veya sözleşme ilişkisi olmaksızın uyuşmazlığa konu işyerini işlettiği açık olan davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline, anılan işlemin bildirilmesine ve işyerinin mühürlemeye hazır hale getirilmesi gerektiğine ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine, karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; dava konusu ruhsat iptali işlemi ile anılan işlemin bildirilmesine ilişkin işlem yönünden davacının istinaf başvurusunun reddine ve işyerinin 09/11/2021 tarihinde mühürleneceğine ilişkin mühürleme kararı yönünden ise, dava dosyasına sunulan … günlü, … sayılı İstanbul Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü yazısında; davaya konu iş yerinin bulunduğu alanın 04/11/2021 tarihi itibariyle Cumhurbaşkanlığı kararıyla Özel Çevre Koruma Bölgesi ilan edildiği, bahse konu alanda yetkinin (kiralama, kullanma, tahliye v.b.) Bakanlığa ait olduğu, Avcılar İlçesi … ve … parsel güneyinde bulunan kıyı kenar çizgisinin deniz tarafında yer alan işletmelerin bulunduğu alanın tasarrufu hakkında ilgili Bakanlığa sorularak işlem yapılması gerektiği, tahliyeye ilişkin işlemlerin durdurulması gerektiğinin belirtildiği, söz konusu alanda İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın 04/11/2021 tarihi itibariyle yetkisinin sona erdiği ve 09/11/2021 tarihinde gerçekleşecek davaya konu mühürleme işleminin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüyle, İdare Mahkemesi kararı kısmen kaldırılarak, dava konusu mühürleme kararının iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, işyerinde denetim yapılarak, tespit edilen aykırılıkları giderebilmelerini teminen taraflarına süre verilmesi gerekmekte iken, mevzuata aykırı olarak ruhsatlarının iptal edildiği, ayrıca 05/11/2021 günlü, 31650 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4758 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı uyarınca, dava konusu alanda, davalı idarenin tasarruf yetkisi kalmadığı ve ruhsatlandırma, kiralama yetkilerinin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na geçtiği dikkate alınmaksızın, ruhsat iptali işlemi yönünden istinaf başvurularının reddine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu;
Davalı idare tarafından ise, mühürleme kararı tebligatının iptali yolundaki karar neticesinde, dava konusu işyerinin hali hazırda işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyetine devam ettiği; 4758 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin mevzuat ile Belediye ve Kıyı Kanunlarından kaynaklanan görev ve yetkilerini kaldırmadığı ve anılan kararın iptali istemiyle açılan davanın da Danıştay Altıncı Dairesinin E:2022/66 sayılı dosyasında derdest bulunduğu; dava konusu mühürleme kararı tebligatının, tesis edildikleri tarihte yürürlükte bulunan mevzuata uygun olduğu, iptaline hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN CEVABI : Taraflarca; diğer tarafın, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüyle mühürleme işlemi yönünden kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
İstanbul ili, Avcılar ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… adresinde ve … sayılı parsel sayılı taşınmaz üzerinde kafeterya ve restoran olarak faaliyette bulunan işyerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın … günlü, E-…-… sayılı olur işlemiyle bu işlemin taraflarına tebliğine yönelik … günlü, E-…-… sayılı bildirim işleminin ve işyerinin 09/11/2021 tarihinde mühürleneceğine ilişkin Denetim ID: … sayılı mühürleme kararı tebligatının iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinde, belediye hudutları ve mücavir alan içinde kalan işyeri ve işletmelerden büyükşehir belediyesi olan yerlerde, sıhhi ve sair işletmeler için büyükşehir belediyesi içinde kalan diğer belediye başkanlıklarının işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.
10/08/2005 günlü, 25902 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "işyeri açılması" başlıklı 6. maddesinde; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge İdare Mahkemesi kararının; dava konusu, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin … günlü, E-…-… sayılı işlemle, … günlü, E-…- … sayılı işleme ilişkin kısmının incelenmesinden;
Bölge İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının; dava konusu, işyerinin 09/11/2021 tarihinde mühürleneceğine ilişkin Denetim ID: … sayılı mühürleme kararı tebligatına ilişkin kısmının incelenmesinden;
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, herhangi bir ruhsatı bulunmadan, fiilen işyeri açarak faaliyette bulunulan işyerlerinin faaliyet göstermesinin engellendiğinde kuşku yoktur.
Dosyanın incelenmesinden, dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte, davalı idarenin hüküm ve tasarrufunda bulunan, denizden doldurma suretiyle kazanılan alanda, İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından imal edilen/yapılan kafeterya, araba pisti, tribün ve kumanda yapılar ile birlikte, taşınmazın 4.128,33 m2 bölümünün, 10/02/2017 tarihinden itibaren davacı şirket tarafından kullanılmaya başlandığı, ancak, davacı şirket adına kafeterya ve restaurant faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği 21/06/2018 tarihinde de taraflar arasında, hukuken geçerli bir tahsis, kiralama veya sözleşme ilişkinin bulunmadığı, başka bir anlatımla işyerinin ruhsatlandırma aşamasında, mevzuatta öngörülen şartları taşımadığının anlaşılması üzerine işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği ve anılan işlemin uygulanması mahiyetinde, ruhsatsız hale gelen işyerinin faaliyetten men edileceğine ilişkin Denetim ID: … sayılı mühürleme kararı tebligatının yapıldığı anlaşılmaktadır.
Davacının işletmekte olduğu işyerinin; ruhsatının iptal edilmesine ilişkin işlemlerde ve bu işlemler yönünden davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun reddinde hukuka aykırılık bulunmadığından; ruhsatı iptal edilen işyerinin, ruhsatsız olarak faaliyet göstermesinin engellenerek, faaliyetten men edilmesine ilişkin, mühürleme kararı tebligatında da hukuka aykırılık; davanın reddine ilişkin mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile söz konusu işlemin iptali yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, davacının istinaf başvurusunun kısmen reddine ilişkin kısmının ONANMASINA ,
3. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
4. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, davacının istinaf başvurusunun kısmen kabulüne ilişkin kısmının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
5. Kullanılmayan … TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davacıya iadesine,
6. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
7. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca kesin olarak, 14/06/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.