Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2023/303 E. , 2024/1558 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2023/303
Karar No : 2024/1558
TEMYİZ EDENLER :1-(DAVALI) … Başkanlığı-…
VEKİLİ : Av. …
2-(DAVACI) … Lojistik Filo A.Ş.
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: ... Teşkilatı A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından … ve … ihale kayıt numaralı"Şehirlerarası Posta Taşıttırılması Hizmet Alımı" işleri kendisine ihale edilen davacı tarafından ihale kararları ve ihale sözleşmeleri nedeniyle ödenen toplam 1.778.199,92-TL damga vergisinin faiziyle birlikte iadesi talebiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemin iptali ile ödenen tutarların yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenimine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na ekli I ve II sayılı cetvellerde genel ve özel bütçe kapsamındaki kamu idareleri sayılmış olup, uyuşmazlığa konu ihaleyi yapan ... Teşkilatı A.Ş.'nin bu idareler içinde yer almadığı gibi, bu kurumun, damga vergisi yönünden resmi daire sayılacağı yada muaf olduğu yönünde bir başka Kanun ya da Kanun Hükmünde Kararname'de düzenleme bulunmadığı, uyuşmazlığa konu ihaleyi yapan kurumun 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun 8. maddesinde belirtilen resmi daire sıfatını haiz olmadığı ve damga vergisinden muaf tutulmadığı dikkate alındığında ihale kararına ilişkin damga vergisinin mükellefi, ihaleyi yapan ve ihale kararında imzası bulunan ... Teşkilatı A.Ş. olduğundan mükellefi ve sorumlusu olmayan davacıdan "ihale karar pulu" adı altında damga vergisi tahsil edilmesinde, açık bir vergilendirme hatası yapıldığından, dava konusu işlemin ihale karar pulu bedeline ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı, yersiz ihale karar pulu tahsilatı davacıdan kaynaklanmadığından ihale karar pulu bedeli olarak tahsil edilen toplam 666.971,53.-TL'nin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112/4.maddesi uyarınca tahsil tarihinden itibaren işleyecek tecil faiziyle birlikte iadesi gerektiği; sözleşme damga vergisinin mükelleflerinin sözleşme üzerinde imzası bulunan taraflar olduğu ve imzası bulunanların sözleşme bedeli üzerinden hesaplanan damga vergisinden 488 sayılı Damga Vergisi Kanunun 24/2. maddesi uyarınca müteselsilen sorumlu olduğu dikkate alındığında, dava konusu işlemin, müteselsil sorumlu olan davacı tarafından ödenen sözleşme damga vergilerine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabul kısmen reddine, dava konusu işlemin ihale kararı damga vergisine ilişkin kısmının iptaline ihale kararı damga vergisi olarak tahsil edilen toplam 666.971,53-TL'nin, tahsil tarihlerinden itibaren işleyecek tecil faiziyle birlikte davacıya iadesine, karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı tarafından ihale kararına ilişkin olarak iadesi talep edilen damga vergisi tutarı ile Vergi Mahkemesince hüküm altına alınan tutar arasında farklılık bulunmadığı anlaşılmakla, Vergi Mahkemesi kararının dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi, aynı gerekçe ve nedenlerle Dairelerince hukuka uygun görülmüş olup, tarafların dilekçelerinde ileri sürdüğü iddialar anılan kararın kaldırılmasını sağlayacak durumda bulunmadığından istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
DAVACININ İDDİALARI:Dava konusu işlemin ihale kararlarına ait damga vergisine ilişkin kısmı yönünden ihaleyi yapan kuruma ödenen damga vergisi tutarına göre Vergi mahkemesince eksik tutarda hüküm kurulduğu, ihale kararlarına ait damga vergisinin mükellefinin ihale kararında imzası bulunan ve ihaleyi yapan kurum olduğu, ihale sözleşmelerine ait damga vergisinin ihaleyi yapan kuruma ödendiğinden ödeme şekli itibariyle sözleşmelere ait damga vergisinden müteselsilen sorumluluğun doğmadığı iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
DAVALININ İDDİALARI:İhaleyi yapan kurum kamu tüzel kişiliğine haiz olduğundan aldığı ihale kararının damga vergisine tabi olduğu, dolayısıyla ihale kararına ait verginin beyan ve ödenmesinin hukuka uygun olduğu, 488 sayılı Kanuna ekli 1 sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu aynı Kanunun 22/a maddesi kapsamında bulunanların verginin beyan ve ödenmesinden sorumlu olduklarının düzenlendiği, faiz talebinin yasal dayanaktan yoksun olduğu iddialarıyla kararın aleyhe kısmının bozulması istenilmemektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Davalı tarafından savunma verilmemiştir. Davacının savunması yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun bir vergi güvenlik önlemi olan sorumluluk müessesesine ilişkin düzenlemeleri ile verginin mükellefi ve sürekli damga vergisi mükellefiyetine ilişkin düzenlemeleri kapsamında olayın değerlendirilmesinden, kamu tüzel kişiliğine haiz kurumun aldığı ihale kararının damga vergisine tabi olduğu, ihale sürecinde taraf olup ihalenin üzerinde bırakıldığı şirket türü itibariyle de anonim şirket olan davacının ihale kararında imzası bulunmasa da sürekli damga vergisi mükellefiyetinin gereği olarak ihale kararına ait damga vergisinden ve imzasının bulunduğu ihale sözleşmesine ait damga vergisinin beyan ve ödenmesinden sorumlu olduğu anlaşıldığından, davacının temyiz isteminin reddi, davalının temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının ihale kararına ilişkin damga vergisi ve tecil faizi oranında faize ilişkin kısmının bozulması, diğer kısımlarının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: ... Teşkilatı A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından … ve … ihale kayıt numaralı"Şehirlerarası Posta Taşıttırılması Hizmet Alımı" işleri kendisine ihale edilen davacı tarafından ihale kararları ve ihale sözleşmeleri nedeniyle ödenen toplam 1.778.199,92-TL damga vergisinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemin iptali ile ödenen tutarların yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT: 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1. maddesinde; bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi tutulacağı, bu Kanundaki kağıtlar teriminin, yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade ettiği; 2. maddesinde, vergiye tabi kağıtlar mahiyetinde bulunan veya onların yerini alan mektup ve şerhlerle, bu kağıtların hükümlerinin yenilenmesine, uzatılmasına, değiştirilmesine devrine veya bozulmasına ilişkin mektup ve şerhlerin de damga vergisine tabi olduğu; 3. maddesinde; damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenlerin olacağı, resmi daireler ile kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların damga vergisini kişilerin ödeyeceği, Kanunun 8. maddesinde; bu Kanunda yazılı resmi daireden maksadın, genel ve özel bütçeli idarelerle, il özel idareleri, belediyeler ve köyler olduğu, bu dairelere bağlı olup ayrı tüzel kişiliği bulunan iktisadi işletmelerin resmi daire sayılmayacağı,Kanuna ekli (1) sayılı Tablonun l-Akitlerle ilgili kağıtlar bölümünün A/1.maddesinde belli parayı ihtiva eden kağıtların damga vergisine tabi olacağı, aynı tablonun "II-Kararlar ve mazbatalar" bölümünün 2. maddesinde, ihale kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararlarının damga vergisine tabi olduğu, hükmüne yer verilmiştir.
488 sayılı Kanun'un 22. maddesinin (a) bendinde de; makbuz karşılığı ödemelerde Maliye Bakanlığınca belirlenen mükellefler, kurum ve kuruluşlar tarafından bir ay içinde düzenlenen kağıtların vergisinin, ertesi ayın yirminci günü akşamına kadar vergi dairesine bir beyanname ile bildirileceği ve yirmialtıncı günü akşamına kadar ödeneceği, Maliye Bakanlığının, bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu, 24. maddesinin 2. fıkrasında birden fazla kişi tarafından imza edilen kagıtlara ait vergi ve cezanın tamamından imza edenler müteselsilen sorumlu olacağı, aynı maddenin 3. fıkrasında ise; 22. maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında bulunanların, taraf oldukları işlemlere ilişkin kağıtlara ait verginin beyan ve ödenmesinden sorumlu oldukları, verginin ödenmemesi veya noksan ödenmesi durumunda vergi, ceza ve fer'ilerinin, vergi için diğer işlem taraflarına rücu hakkı olmak üzere, bu fıkrada belirtilen kişilerden alınacağı belirtilmiştir.
Ayrıca 04/02/2005 tarih ve 25717 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 43 seri nolu Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği ile daha önce yayımlanan 16 seri nolu Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği'nde sayılan kurum ve kuruluşlar arasında yer alan anonim şirketlerin sürekli damga vergisi mükellefiyetinin devam ettiği açıklanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, sözleşme damga vergisine ilişkin kısmının dayandığı sebepler ve gerekçesi Dairemizce de uygun görülmüş olup, davacı tarafından ileri sürülen iddialar, temyize konu kararın söz konusu kısımlarının bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, ihale kararı damga vergisine ilişkin kısmına yönelik taraflarca yapılan temyiz istemlerinin incelenmesine gelince;
Yukarıda yer alan mevzuatın değerlendirilmesinden; 488 sayılı Kanunun 8. maddesinde belirtilen resmi daire sıfatını haiz olmayan ve damga vergisinden muaf tutulmayan makamlarca alınan ihale kararlarına ilişkin damga vergisinin mükellefinin ihaleyi yapan ve ihale kararında imzası bulunan ihale makamları olduğu, ancak anonim şirketler gibi sürekli damga vergisi mükelleflerinin, ihale kararına ilişkin damga vergisinin mükellefi olmaması ve kararda imzaları bulunmamasına rağmen sürekli damga vergisi mükellefiyetleri gereği ihale kararına ilişkin verginin beyan edilmesinden ve ödenmesinden sorumlu bulunduğu, anlaşılmaktadır.
Bölge İdare Mahkemesince, ihale kararı damga vergisi yönünden, ... Teşkilatı A.Ş. Genel Müdürlüğü'nün 488 sayılı Kanunun 8. maddesinde belirtilen resmi daire sıfatını haiz olmadığı ve damga vergisinden muaf tutulmadığı sonucuna varıldığından, ihale kararına ilişkin damga vergisinin mükellefi, ihaleyi yapan ve ihale kararında imzası bulunan ... Teşkilatı A.Ş. Genel Müdürlüğü olduğundan, mükellefi ve sorumlusu olmayan davacıdan "ihale karar pulu" adı altında damga vergisi tahsil edilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle bu kısım yönünden davayı kısmen kabul eden Vergi Mahkemesi kararının bu kısmına yönelik davalının, istinaf başvurusu reddedilmiş ise de; yukarıda belirtildiği üzere, davacı şirketin ihale kararına ilişkin damga vergisinin mükellefi olmasa da ihale kararının tarafı olması ve sürekli damga vergisi mükellefiyeti gereği 488 sayılı Kanunun 24. maddesinin 3. fırkası uyarınca ihale kararına ilişkin verginin beyan edilmesinden ve ödenmesinden sorumlu bulunduğu, sonucuna varılmaktadır.
Bu durumda; düzeltme-şikayet başvurusunun reddine ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediğinden, davayı kısmen kabul eden kısmen reddeden Vergi Mahkemesi kararının ihale kararı damga vergisine ilişkin kısmına yönelik davalı tarafından, yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Davacının ihale kararı damga vergisi yönünden eksik tutarda iadesine hüküm kurulduğu yolundaki temyiz isteminin de bu nedenle reddi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne, davacının temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının dava konusu işlemin ihale kararı damga vergisi ve faiziyle birlikte iadesine ilişkin kısmının BOZULMASINA, sözleşme damga vergisine ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Temyiz isteminde bulunandan …-TL maktu harç alınmasına,
4. Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 28/03/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.