T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/3225
Karar No : 2023/7681
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- … Odası (… Şubesi)
VEKİLİ : Av. …
2- … Odası (… Şubesi)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN ÖZETİ : Ankara ili, Etimesgut ilçesi, Güvercinlik havaalanları mania hatları ve güney doğu yönündeki uçuş konisinde yapılaşma yüksekliğinin 1160 metreye çıkaran Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının davacılar tarafından açılmış başka bir davada, … İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K: … sayılı kararıyla iptaline karar verilmesi sonrasında, mania kotunu delen yapılara ait yapı ruhsatlarının iptal edilmesi ve bu konuda bilgi verilmesi istemiyle davalı idareye yapılan 19/03/2014 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın, Danıştay Altıncı Dairesinin 17/02/2022 tarihli, E:2016/8539, K:2020/1736 sayılı bozma kararına uyularak ehliyet yönünden reddi yolunda … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesinde, "Temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ilgili merci, dosyayı öncelikle inceler ve varsa gerekli tahkik işlemlerini tamamlayarak yeniden karar verir. Bölge idare mahkemesi, Danıştayca verilen bozma kararına uyabileceği gibi kararında ısrar da edebilir. Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmüne yer verilmiştir.
Bu durumda, Danıştay Altıncı Dairesinin 17/02/2022 tarihli, E:2016/8539, K:2020/1736 sayılı bozma kararına uyularak davanın ehliyet yönünden reddi yolundaki idare mahkemesi kararına karşı yapılan temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
… İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın ONANMASINA, dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 30/10/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY (X): Anayasanın 138. maddesinde, idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu ve kararları hiçbir surette değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükmüne, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinin 1. fıkrasında; "Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez, ancak disiplin hükümleri saklıdır." hükmüne yer verilmiştir.
Bu doğrultuda, idari yargı yerlerince verilen iptal kararları, iptal edilen idari işlemi tesis edildiği tarihten itibaren hükümsüz hale getirdiğinden; iptal edilen işlemin, iptal edilinceye kadar doğurduğu tüm etki ve sonuçların giderilmesi idarelerin yükümlülüğünü oluşturmaktadır.
Bu bağlamda, imar planlarına karşı dava açma ehliyeti bulunduğu hususunda tartışma olmayan Mimarlar Odası ve Şehir Plancıları Odasının; açılan bu davalar sonucunda idari yargı yerlerince verilen iptal kararlarının uygulanılmasını isteme hususunda görevli ve yetkili olduğunun ve söz konusu istemin reddi yolundaki idari işlemlere karşı dava açma ehliyetine sahip olduğunun kabulü gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta; Ankara İli, Güvercinlik ve Etimesgut Havaalanları mania hattı ile güneydoğu yönündeki uçuş konisinde, deniz seviyesine göre +1.160 metre kotunun referans kot kabul edilmesi ve bu kotun altındaki yapılarda, ilgili kurumdan mania hattı iznine gerek duyulmaksızın, mimari proje tasdiki ile yapı ruhsatı verilmesine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararına karşı Mimarlar Odası ve Şehir Plancıları Odası tarafından açılan diğer bir davada, dava konusu işlemin iptali yolunda … İdare Mahkemesince verilen … tarihli, E:… , K: … sayılı karar üzerine; mania kotunu aşan projelerin onaylanmaması, bu projelere ruhsat verilmemesi ve verilmiş olan ruhsatların iptal edilerek taraflarına bu konuda bilgi verilmesi istemiyle davacı Odalar tarafından, davalı belediyeye yapılan başvurunun zımnen reddedilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı görülmektedir.
Bu durumda, iptali istenilen yapı ruhsatları ile davacı Odalar arasında öngörülen subjektif ehliyet koşulu olarak kişisel, meşru ve güncel menfaat bulunması koşulunu, somut uyuşmazlık bağlamında değerlendirirken; dava konusu işlemin düzenleyici nitelikte bir idari işlem olup olmadığı çerçevesinde değil, aynı davacılar tarafından dayanak işleme karşı açılmış olan diğer bir davada, idari yargı yerince verilen iptal kararının uygulanmasını isteme ve söz konusu işlem iptal edilinceye kadar doğurduğu tüm etki ve sonuçların giderilmesi gerekliliği çerçevesinde değerlendirme yapılması gerekmektedir.
Bu itibarla, uyuşmazlığın temelini oluşturan Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararına karşı dava açma ehliyeti bulunduğu kabul edilen Mimarlar Odası ile Şehir Plancıları Odasının, bu davada verilen yargı kararının uygulanması istemi yönünden dava açma ehliyeti bulunmadığından söz edilmesi mümkün değildir.
Açıklanan nedenlerle, davacı Odaların dava açma ehliyeti bulunduğundan, temyiz istemine konu İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla aksi yöndeki Dairemiz kararına katılmıyorum.