T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2023/3405
Karar No:2024/80
MÜDAHALE İSTEMİ HAKKINDA KARAR
… İnşaat Otomotiv Hizmet İşleri Reklam ve Pazarlama Ticaret Ltd. Şti. vekili Av. … tarafından, Soma Belediyesi'nce 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu uyarınca açık teklif usûlüyle gerçekleştirilen "Hürriyet Bulvarı'nın Fatih Caddesi istikametinden Cengiz Topel Meydanı istikametine doğru yolun sağ tarafının, Atatürk Caddesi'nin Dörtyol Kavşağı'ndan Beşyol Kavşağı , Fatih Caddesi'nin Katlı Pazar Kavşağı'ndan Dörtyol Kavşağı, İstiklâl Caddesi'nin Çınar Kavşağı'ndan başlayarak Katlı Pazar istikametine doğru söz konusu caddelerin sağ taraflarının 3 yıl süreyle kiraya verilmesi"ne ilişkin ihalenin dava dışı … Spor Kulübü Derneği İktisadi İşletmesi üzerinde bırakılmasına ilişkin … tarih ve …sayılı Soma Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle Soma Belediye Başkanlığı'na karşı açılan davanın ehliyet yönünden reddi yolundaki … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yönelik temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddine dair anılan Mahkeme'nin … tarih ve E:…, K:…, Temyiz No:… sayılı kararına karşı davacı tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine, …Turizm İnşaat Malzemeleri Kömür Odun Nakliyat Hurda Oto Tamirciliği Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. vekili Av. … tarafından verilen davalı idare yanında davaya müdahale istemini içeren dilekçe incelenerek gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde, üçüncü kişilerin davaya katılması konusunda Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 66. maddesinde ise, üçüncü kişinin, davayı kazanmasında hukukî yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, fer'î müdahil olarak davada yer alabileceği kurala bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, müdahale isteminde bulunan … Turizm İnşaat Malzemeleri Kömür Odun Nakliyat Hurda Oto Tamirciliği Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.'nin davaya müdahalede hukukî yararının bulunduğu anlaşıldığından, davalı yanında MÜDAHALE İSTEMİNİN KABULÜNE, 11/01/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2023/3405
Karar No:2024/80
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … İnşaat Otomotiv Hizmet İşleri Reklam ve Pazarlama Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı …
MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : …Turizm İnşaat Malzemeleri Kömür Odun
Nakliyat Hurda Oto Tamirciliği Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : Davanın ehliyet yönünden reddi yolundaki … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yönelik temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin anılan Mahkeme'nin … tarih ve E:…, K:…, Temyiz No:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Soma Belediyesi'nce 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu uyarınca açık teklif usûlüyle gerçekleştirilen "Hürriyet Bulvarı'nın Fatih Caddesi istikametinden Cengiz Topel Meydanı istikametine doğru yolun sağ tarafının, Atatürk Caddesi'nin Dörtyol Kavşağı'ndan Beşyol Kavşağı, Fatih Caddesi'nin Katlı Pazar Kavşağı'ndan Dörtyol Kavşağı, İstiklâl Caddesi'nin Çınar Kavşağı'ndan başlayarak Katlı Pazar istikametine doğru söz konusu caddelerin sağ taraflarının 3 yıl süreyle kiraya verilmesi"ne ilişkin ihalenin dava dışı Soma Spor Kulübü Derneği İktisadi İşletmesi üzerinde bırakılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Soma Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacı şirketin, ilçedeki bazı caddelerin ücretli otopark olarak kiraya verilmesine ilişkin dava konusu işlemden, hakkında otopark ücretinin tahsili amacıyla icra takibi başlatılması üzerine haberdar olduğunu beyan ettiği görülmüş olup davacının söz konusu ihaleye katılmadığı anlaşıldığından, uyuşmazlığa konu ihalede istekli olarak bulunmayan davacı şirketin, ihalenin dava dışı …Spor Kulübü Derneği İktisadi İşletmesi üzerinde bırakılmasına dair belediye encümeni kararının iptali istemiyle açtığı işbu davada ehliyetinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.
Anılan karar davacı tarafından temyiz edilmiş ve aynı Mahkeme'nin … tarih ve E:… K:…, Temyiz No:… sayılı kararıyla; temyize konu Mahkeme kararı, davacı şirket temsilcisinin tebliğ anında çarşıda olması sebebiyle bulunmadığı şerhi düşülerek daimi çalışanı imzasına 16/09/2023 tarihinde tebliğ edildiğinden, Mahkemelerinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı en geç 02/10/2023 tarihinde (01/10/2023 tarihi tatil gününe rastladığından takip eden ilk iş günü olan) temyiz başvurusunda bulunulması gerekirken, 15 (on beş) günlük temyiz süresi geçirildikten sonra 03/10/2023 tarihinde UYAP üzerinden gönderilen dilekçe ile temyiz isteminde bulunulduğu görüldüğünden, süresi içinde yapılmayan temyiz isteminin başvurusunun reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin karar yönünden, davanın ehliyet yönünden reddi yolundaki Mahkeme kararının tebliğinin usûlsüz olduğu, söz konusu kararın imzasına tebliğ edildiği ...'nin çalışanı olmadığı, ...'nin posta memuruna şirketin çalışanı olmadığını, şirket yetkilisinin çarşıda olduğunu beyan ettiği hâlde posta memurunun tekrar gelmek istemediğini beyan ederek tebliğ evrakını ...'ye teslim ettiği, ayrıca sistemde söz konusu kararın 16/09/2023 tarihinde tebliğ edildiği gözükse de bu durumun gerçeği yansıtmadığı, tebliğ zarfının üzerinde 18/09/2023 tarihinin yazılı olduğu, temyize konu karar taraflarına 18/09/2023 tarihinde tebliğ edildiğinden 03/10/2023 tarihinde yapılan temyiz başvurusunun süresinde olduğu; davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin karar yönünden, usûl yönünden, ilçedeki bazı caddelerin ücretli otopark olarak kiraya verilmesine ilişkin dava konusu işlemi, hakkında otopark ücretinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibiyle öğrendiği, dava konusu işleme ilişkin meşru, güncel ve kişisel menfaatinin bulunduğu, menfaatinin ihlâl edildiğinin açık olduğu; esas yönünden, ilçedeki muhtelif caddelerin ücretli otopark olarak kiraya verilmesinin yolun asıl kullanım amacını engellediği, trafik güvenliğini tehlikeye attığı, trafik yoğunluğunu artırdığı, park giriş çıkışlarında kazalar meydana geldiği, otopark ücretinin tespitinde sıkıntı yaşandığı, UKOME kararında belirtilen alanların dışında yerlerin de ücretli otopark olarak kullanıldığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Davacı şirket tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar araştırılarak sonucuna göre temyiz istemi hakkında karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davacı tarafından, temyize konu kararın sistemde 16/09/2023 tarihinde tebliğ edildiği görünse de bu durumun gerçeği yansıtmadığı, tebliğ zarfının üzerinde 18/09/2023 tarihinin yazılı olduğu ve buna göre temyiz başvurusunun süresinde olduğu iddia edilmekte ise de, dosyada mevcut tebliğ mazbatasında tebliğ tarihinin 16/09/2023 olduğu görülmektedir. Öte yandan, davacı tarafından söz konusu kararın imzasına tebliğ edilen ...'nin çalışanı olmadığı iddia edilmiş ise de davacının kendi beyanından tebliğ evrakına muttali olunduğu anlaşıldığından, ...'nin davacının çalışanı olup olmadığının araştırılmasına gerek görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddi yolundaki … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:…, Temyiz No:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) ve (h) bentleri uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 11/01/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesinin birinci fıkrasında, herkesin, meşrû vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercîleri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile âdil yargılanma hakkına sahip olduğu
; "Duruşmaların açık ve kararların gerekçeli olması" başlıklı 141. maddesinin üçüncü fıkrasında, bütün mahkemelerin her türlü kararlarının gerekçeli olacağı kurala bağlanmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usûlü Kanunu'nun "Kararlarda bulunacak hususlar" başlıklı 24. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde, kararın dayandığı hukukî sebepler ile gerekçe, kararlarda bulunacak hususlar arasında sayılmıştır.
Anayasa Mahkemesi'nin 27/11/2021 tarih ve B. No:2019/2762 sayılı Uskar Kömür Pazarlama Nakliyat Tarım İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. Başvurusu'nun § 30-32. kısmında, "...Anayasa'nın 36. maddesi, 141. maddesinin üçüncü fıkrası ışığında yorumlandığında adil yargılanma hakkının gerekçeli karar hakkını da güvence altına aldığı anlaşılmaktadır. Öte yandan adil yargılanma hakkı, doğası gereği gerekçeli karar hakkını da içermektedir. Bu sebeple gerekçeli karar hakkının Anayasa'nın 36. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının temel güvencelerinden biri olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
...
Mahkemelerin anılan yükümlülüğü, yargılamada ileri sürülen her türlü iddia ve savunmaya karar gerekçesinde ayrıntılı şekilde yanıt verilmesi gerektiği şeklinde anlaşılamaz. Ancak derece mahkemeleri, kendilerine sunulan tüm iddialara yanıt vermek zorunda değilse de (Yasemin Ekşi, B. No: 2013/5486, 4/12/2013, § 56) davanın esas sorunlarının incelenmiş olduğu gerekçeli karardan anlaşılmalıdır. Bir kararda tam olarak hangi unsurların bulunması gerektiği davanın niteliğine ve koşullarına bağlıdır. Muhakeme sırasında açık ve somut bir biçimde öne sürülen iddia ve savunmaların davanın sonucuna etkili olması, başka bir deyişle davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikte olması hâlinde davayla doğrudan ilgili olan bu hususlara mahkemelerce makul bir gerekçe ile yanıt verilmesi gerekir (Sencer Başat ve diğerleri, § 35). Aksi bir tutumla mahkemenin davanın sonucuna etkili olduğunu kabul ettiği bir husus hakkında ilgili ve yeterli bir yanıt vermemesi veya yanıt verilmesini gerektiren usul veya esasa dair iddiaların cevapsız bırakılmış olması hak ihlaline neden olabilecektir (Sencer Başat ve diğerleri, § 39)." tespitlerine yer verilmiştir.
Olayda, … İdare Mahkemesi'nin davanın ehliyet yönünden reddi yolundaki kararı, "Tüzel kişiliğin temsilcisi tebliğ anında adresinde bulunamamış, çarşıda olması sebebiyle daimi işçisi … 16/09/2023 tarihinde tebliğ edilmiştir." şerhiyle tebliğ edilmiş, anılan karara yönelik temyiz başvurusu 15 (on beş) günlük temyiz süresi geçirildikten sonra yapıldığından bahisle temyiz istemi süre aşımı nedeniyle reddedilmiş olup, davacı şirket tarafından, … isimli çalışanı olmadığı ve tebliğ zarfının üzerine yazılan tebliğ tarihi ile sistemde görünen tebliğ tarihinin farklı olduğu iddialarıyla temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddi yolundaki kararın temyizen incelenerek bozulması isteminde bulunulmuştur.
Bu durumda, uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için davacı şirketin söz konusu iddialarının açıklığa kavuşturulması, buna yönelik olarak Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'ndan davacı şirketin bünyesinde 16/09/2023 tarihi itibarıyla … isminde bir çalışan olup olmadığının sorulması, Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü'nden çelişkili olduğu ileri sürülen tebliğ tarihine ilişkin açıklama yapması ve her iki idareden de bu hususlara ilişkin tüm bilgi ve belgelerin istenilmesi, gelecek cevaplara göre karar verilmesi gerekmektedir. Bu iddiaların araştırılarak sonucuna göre karar verilmemesi, davacı şirketin gerekçeli karar hakkının ihlâl edilmesine yol açacaktır.
Dairemizde temyizen incelenen bir başka dosyada, davacının lisans tadil yükümlülüğünün 60 gün içerisinde yerine getirilmesi gerektiğine dair ihtar niteliğindeki bildirimin kendilerine tebliğ edilmediği, tebligat yapıldığı belirtilen … isimli bir çalışanlarının olmadığı iddiası üzerine Dairemizce, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'ndan davacı şirketin bünyesinde … isminde bir çalışan olup olmadığının sorulmasına karar verilmiş, cevap yazısının ve eklerinin incelenmesinden ihtar kararının tebliğ edildiği tarihte davacı şirket bünyesinde … isminde bir çalışan olmadığı tespiti yapılarak temyiz istemi hakkında karar verilmiştir (Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin 18/01/2023 tarih ve E:2017/1496, K:2023/210 sayılı kararı).
Bakılan temyiz dosyasında, temyiz isteminde bulunan davacı şirketin davanın ehliyet yönünden reddi yolundaki Mahkeme kararının şirketin çalışanı olmayan bir kişiye tebliğ edildiği iddiasının, temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiş olması nedeniyle temyiz incelemesinin esasına etki eden bir yönü bulunduğu, tebligat yapılan … isimli kişinin davacı şirketin çalışanı olup olmadığı hususunun açıklığa kavuşturulması gerektiği, aksine bir yorumun hukuki belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerinin de ihlâl edilmesi anlamına geleceği kuşkusuzdur.
Açıklanan nedenlerle, davacı şirketin iddialarına yönelik araştırma yapılması ve araştırma neticesinde elde edilecek bilgi ve belgelere göre karar verilmesi gerektiği oyuyla, temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddi yolundaki Mahkeme kararının onanmasına ilişkin karara katılmıyoruz.