T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/3436
Karar No : 2023/3217
HAKİMİN REDDİ İSTEMİ HAKKINDA KARAR
Davacı ... vekili Av. ... tarafından, davacının fotoğrafının izinsiz olarak Ege Üniversitesi giriş noktasına asılarak Türk Ceza Kanunu'nun 136. maddesi uyarınca, özel hayatın gizliliğinin ihlal edildiği ve kişisel verilerinin izinsiz kullanıldığı ileri sürülerek bu duruma sebebiyet veren Üniversite Rektörlük yönetimi ve ilgililer hakkında ceza soruşturması yapılması yönündeki şikayeti üzerine, müdahil ...Üniversitesi Rektörü ... hakkında yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığına ilişkin ...tarih ve E-...sayılı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı işleminin iptali istemiyle ...Başkanlığı'na karşı açılan davada; dava konusu işlemin iptali yönündeki ...İdare Mahkemesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararına karşı yapılan istinaf kanun yolu başvurusu üzerine, ...İdari Dava Dairesi'nin E: ... esas nolu dosyasında davacı tarafından verilen 10/05/2023 tarihli dilekçe ile Mahkeme Başkanı ..., Üye ..., Üye ...'nun reddi üzerine, "reddi hakim" talebinin incelenerek söz konusu talep hakkında karar verilmek üzere Dairemize gönderilen dosyada gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'Mahkemelerde çekinme ve ret' başlıklı 57. maddesinde; "Tek hakimle görülen davalarda hakimin reddi istemi, reddedilen hakimin katılmadığı idare veya vergi mahkemesince incelenir. İtiraz üzerine veya doğrudan davaya bakmakta olan bölge idare mahkemesi ile idare ve vergi mahkemesi başkan ve üyelerinin reddi istemi, reddedilen başkan ve üyenin katılmadığı bölge idare, idare ve vergi mahkemesince incelenir. İdare ve vergi mahkemelerinde reddedilen başkan ve üye birden çok ise istem bölge idare mahkemesince incelenir. Bölge idare mahkemelerinde reddedilen başkan veya üye birden
çok ise istem Danıştayca incelenir. Danıştayca ve bu mahkemelerce ret istemleri yerinde görülürse işin esası hakkında da karar verilir. Davaya bakmaktan çekinme halinde diğer bir hakimin görevledirilmesi ile mahkemenin noksan üyesinin tamamlanması veya görevli mahkemenin belirlenmesinde yukarıdaki hükümler uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
2577 sayılı Kanunun 31. maddesinde Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na atıf yapılan konular arasında hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi konusu da yer almaktadır.
6100 sayılı Kanun'un 'Ret sebepleri' başlıklı 36. maddesinde; "Hâkimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunması hâlinde, taraflardan biri hâkimi reddedebileceği gibi hâkim de bizzat çekilebilir. Özellikle aşağıdaki hâllerde, hâkimin reddi sebebinin varlığı kabul edilir: a) Davada, iki taraftan birine öğüt vermiş ya da yol göstermiş olması. b) Davada, iki taraftan birine veya üçüncü kişiye kanunen gerekmediği hâlde görüşünü açıklamış olması. c) Davada, tanık veya bilirkişi olarak dinlenmiş veya hâkim ya da hakem sıfatıyla hareket etmiş olması; uyuşmazlıkta arabuluculuk veya uzlaştırmacılık yapmış bulunması. ç) Davanın, dördüncü derece de dâhil yansoy hısımlarına ait olması. d) Dava esnasında, iki taraftan birisi ile davası veya aralarında bir düşmanlık bulunması." hallerinde hakimin reddi sebebinin var olduğunun kabul edileceği kurala bağlanmış olup; aynı Kanun'un 'Ret usulü' başlıklı 38. maddesinde; "Hâkimin reddi sebebini bilen tarafın, ret talebini en geç ilk duruşmada ileri sürmesi gerekir. Taraf, ret sebebini davaya bakıldığı sırada öğrenmiş ise en geç öğrenmeden sonraki ilk duruşmada, yeni bir işlem yapılmadan önce bu talebini hemen bildirmek zorundadır. Belirtilen sürede yapılmayan ret talebi dinlenmez. Hâkimin reddi, dilekçeyle talep edilir. Bu dilekçede, ret talebinin dayandığı sebepler ile delil veya emarelerin açıkça gösterilmesi ve varsa belgelerin eklenmesi gerekir. Hâkimin reddi dilekçesi, reddi istenen hâkimin mensup olduğu mahkemeye verilir. Ret talebi geri alınamaz. Hâkimi reddeden taraf, dilekçesini karşı tarafa tebliğ ettirir. Karşı taraf bir hafta içinde cevap verebilir. Bu süre geçtikten sonra yazı işleri müdürü tarafından ret dilekçesi, varsa karşı tarafın cevabı ve ekleri, dosya ile birlikte reddi istenen hâkime verilir. Hâkim bir hafta içinde dosyayı inceler ve ret sebeplerinin kanuna uygun olup olmadığı hakkındaki düşüncesini yazı ile bildirerek, dosyayı hemen merciine gönderilmek üzere yazı işleri müdürüne verir.
..Hâkimi çekilmeye davet, hâkimin reddi hükmündedir." hükmü yer almıştır.
Reddedilen Bölge İdare Mahkemesi Başkan ve Üye sayısı birden fazla olduğu için; istemin, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 57. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, Dairemizce incelenmesi gerekmektedir.
Davacı tarafından, ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi Başkanı ..., Üye ..., Üye ...hakkında, dosyada taraflı davranılacağı iddiası ile reddi hakim talebinde bulunulmasına karşın ret istemine ilişkin olarak ileri sürülen nedenlerin yukarıda yer verilen mevzuat hükmünde belirtilen sebeplerden hiçbirine girmediği, ilgililerin tarafsızlıklarından şüpheyi gerektirecek bir durumun oluşmadığı anlaşıldığından reddi hakim isteminin reddi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi Başkanı ..., Üye ..., Üye ...'na ilişkin reddi hakim talebinin reddine, 16/06/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.