Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2023/3480 E. , 2025/1929 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2023/3480
Karar No : 2025/1929
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Defterdarlığı - ...
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, sahte fatura düzenlemek suretiyle komisyon geliri elde ettiği yolunda tanzim edilen vergi tekniği raporunu esas alan takdir komisyonu kararına dayanılarak re'sen tarh edilen bir kat vergi ziyaı cezalı; 2014 yılı gelir vergisinin, 2014/Ocak-Mart dönemine ilişkin geçici verginin ve 2014/Şubat dönemine ait katma değer vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; geçici vergi (aslı) yönünden; mahsup süresi geçtiği için terkin edilmesi gerektiğinden, tarh edilen geçici vergide yasal isabet görülmediği, bir kat vergi ziyaı cezalı gelir ve katma değer vergisi ile geçici vergi üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezası yönünden ise; davacı hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporunda yer alan tespitlerin değerlendirilmesinden, düzenlenen faturaların gerçek bir mal teslimine veya hizmet ifasına dayanmayan sahte faturalar olduğu sonucuna ulaşıldığından, cezalı tarhiyatın bu kısmında hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın kısmen reddine, kısmen kabulüne, geçici verginin (aslının) kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Mal alım satımı yapılan firma ve kişiler nezdinde herhangi bir yoklama ve araştırma yapılmadığı, bu nedenle eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak tarhiyat yapılmasının hukuka aykırı olduğu iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ... 'IN DÜŞÜNCESİ: Vergi tekniği raporunda mal ve hizmet satışlarına ilişkin yapılan tespitlerin sadece pos tefecilik faaliyetlerine ilişkin olduğu bunun dışında başkaca bir tespite yer verilmediği, bunun yanı sıra, vergi tekniği raporunda komisyon geliri olarak 49.347,60-TL olduğu belirtilmesine karşın takdir komisyonu tarafından katma değer vergisi için matrahın 2.091.000-TL olarak tayin edildiği, takdir komisyonunca vergi tekniği raporu esas alınarak matrah belirlenmesine rağmen matrahın da doğru olarak takdir edilmediğinden, temyize konu cezalı tarhiyat kısmında hukuka uyarlık bulunmadığından, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Davacının duruşma istemi, 2577 sayılı İdari Yargılama Usul Kanunu'nun 17/2. maddesi uyarınca uygun görülmeyerek işin esasına geçildi;
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı adına, komisyon karşılığı sahte fatura düzenlendiği yolunda tanzim edilen vergi tekniği raporunu esas alan takdir komisyonu kararına dayanılarak re'sen tarh edilen bir kat vergi ziyaı cezalı; 2014 yılı gelir vergisinin, 2014/Ocak-Mart dönemine ilişkin geçici verginin ve 2014/Şubat dönemine ait katma değer vergisinin kaldırılması istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelerin gerçek mahiyetinin, yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği ve iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması hâlinde, ispat külfetinin, bunu iddia eden tarafa ait olduğu ifade edilmiştir.
Aynı Kanun’un 30. maddesinin 1. fıkrasında re'sen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt, belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkân bulunmayan hâllerde, takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi inceleme yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunması şeklinde tanımlanmış, 134. maddesinde de vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu düzenlenmiştir.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 1.maddesinde Türkiye'de yapılan ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin,
katma değer vergisine tabi olduğu, ticari, sınai, zirai faaliyet ile serbest meslek faaliyetinin devamlılığı, kapsamı ve niteliği Gelir Vergisi Kanunu hükümlerine göre; Gelir Vergisi Kanununda açıklık bulunmadığı hallerde, Türk Ticaret Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine göre tayin ve tespit edileceği, aynı kanunun 20.maddesinde ise teslim ve hizmet işlemlerinde matrahın, bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedel olduğu, bedel deyiminin, malı teslim alan veya kendisine hizmet yapılan veyahut bunlar adına hareket edenlerden bu işlemler karşılığında her ne suretle olursa olsun alınan veya bunlarca borçlanılan para, mal ve diğer suretlerde sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat, hizmet ve değerler toplamını ifade edeceği belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen Kanun hükümlerinin değerlendirilmesinden, vergilendirme işlemi yapılırken, Kanuna uygun biçimlendirilen muamelelerin, bu biçimselliğinin ötesine geçilerek, muamelenin tarafları arasında oluşan maddi ve hukuki ilişkinin gerçek mahiyetinin araştırılması gerektiği, gerçek mahiyetin ortaya çıkarılmasında yemin hariç her türlü delile izin verildiği, bu delillerin, tarafların ikrarı, vergiyi doğuran olayla ilişkisi doğal ve açık bulunan tanık ifadesi, muamelenin taraflarının ekonomik ve ticari konumları, işyerlerinin durumu, arandığında bulunup bulunamamasına ilişkin tespitler olacağı; ticari faaliyet çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi olduğu, teslim ve hizmet işlemlerinde katma değer vergisi matrahının, bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedel olduğu anlaşılmaktadır.
Davacı hakkında 2014 yılına ilişkin olarak tanzim edilen "sahte belge düzenleme" konulu ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporunda özetle; beyaz eşya toptan ticareti (buzdolabı, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, fırın, çamaşır kurutma makinesi vb.) işi ile iştigal etmek üzere 01/08/2013 tarihinde mükellefiyet tesis ettirildiği ve 07/04/2014 tarihi itibariyle mükellefiyetini sona erdirildiği, 2014 yılı hesap ve işlemlerinin genel inceleme (tefecilik) yönünden incelenmesinin talep edildiği, 01/08/2013 tarihinde yapılan yoklamada; başkasına ait iş yerinin yıllık 2.060-TL karşılığında kiralandığı, cep telefonu ve beyaz eşya alım satım işlerine başladığı, işçisinin olmadığının tespit edildiği, 10/04/2014 tarihinde yapılan yoklamada; beyaz eşye, cep telefonu ve kontör satıcılığı işleri ile iştigal ederken bu işlerin tamamının 07/04/2014 tarihinde terk edildiği ve iş yerinin boş olduğunun tespit edildiği, 2014 yılı gelir vergisinde 2.000-TL ticari kazancın beyan edildiği, 2014/Ocak, Şubat dönemlerine ilişkin katma değer vergisi için özel matrah şekline tabi işlemlerde matraha dahil olmayan bedel olarak toplam 1.671.104,08-TL beyan edildiği ve tahsilatların kredi kartı ile yapıldığı, toplam 6 adet pos cihazının bulunduğu, mükellefe mal satan mükelleflerin 2014 yılına ait Bs bildiriminin 1.928.873-TL ve mükellefin mal ve hizmet sattığı mükelleflerin ise Ba bildiriminin 1.825,000-TL olduğu, mal ve hizmet satın alınan üç mükelleften ikisi hakkında sahte belge düzenleme yönünden düzenlenmiş vergi tekniği raporu bulunduğu, biri hakkında ise düzenlenmiş bir olumsuz raporun bulunmadığı, bankalardan gelen bilgilere göre mükellefe ait pos cihazlarından 2014 yılında işlem yapan kişilerin büyük çoğunluğunun Gaziantep ve Şanlıurfa illerinde ikamet ettiklerinin belirlendiği, pos cihazından yapılan satışlara ilişkin olarak sondajlama usulü ile sadece dört kişinin ifadesine başvurulduğu, bu kişilerin de komisyon karşılığı pos cihazı üzerinden işlem yapmadıklarını beyan ettikleri, mükellefin işlerin idaresi için eniştesi ve eniştesinin yeğenine vekaletname verdiği, düzenlenen fatura içeriklerinin sanal TL yükleme olduğu, düzenlenen satış faturaları ile POS cihazlarından yapılan çekişler arasında uyumluluk olmadığı, 2014 yılında özel matraha tabi işlem olarak 1.671.104,08-TL olarak beyan edilmesine karşın ibraz edilen faturaların 2.091.000-TL olduğu, mükellefin anılan yılda pos cihazı ile yaptığı işlemlere taraf olan kişilerden alınan ifadelere göre kredi kartları ve pos cihazlarıyla borç verme işlemi yaptığının tespit edilemediği, alımlarının sahte belge düzenleme yönünden rapor bulunan mükelleflerden olduğu, katma değer vergisi beyanlarının tetkikinden; sadece özel matraha tabi işlemlerinin bulunduğu, düzenlenen satış faturaları ile POS cihazlarından yapılan çekişler arasında uyumluluk olmadığı, mükellefin 2014 yılında faaliyetinin sahte fatura ticareti olduğu, düzenlenen tüm belgelerin sahte olarak dikkate alınması gerektiği tespitlerine yer verilmiştir.
Vergi tekniği raporundaki tespitlerin değerlendirilmesinden; davacı hakkında yapılan incelemenin pos tefecilik faaliyetine ilişkin olduğu ve pos cihazı üzerinden yapılan işlemlere taraf olan kişilerden alınan ifadelere göre kredi kartları ve pos cihazlarıyla borç verme işlemi yapıldığının tespit edilemediği, bu nedenle satışlar yönünden yapılan araştırmanın sadece pos tefecilik faaliyetiyle sınırlı olduğu ve bu faaliyet kapsamında sondajlama usulü ile sadece dört kişinin ifadesine başvurulduğu, fatura içeriği ile faaliyet konusu uyumlu olan davacının satışlarına ilişkin olarak sahte fatura düzenleme fiili yönünden mal ve hizmet satılan kişiler nezdinde herhangi bir karşıt tespit yapılmadığı gibi başkaca bir inceleme ve araştırma yapılmadığı görüldüğünden, bu haliyle eksik inceleme ve araştırmaya dayandığı anlaşılan vergi tekniği raporunu esas alarak matrah tayin eden takdir komisyonu kararına dayanılarak yapılan cezalı tarhiyatın temyize konu kısmında hukuka uyarlık, bu kısım yönünden davayı reddeden Vergi Mahkemesi kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Kaldı ki, vergi tekniği raporunda komisyon gelirinin 49.347,60-TL olduğu belirtilmesine karşın bu raporu esas alan takdir komisyonunca katma değer vergisi matrahı 2.091.000-TL olarak tayin edildiğinden, bu matrah üzerinden tarh edilen katma değer vergisi ve hesaplanan bu vergiye bağlı olarak kesilen vergi cezasında bu yönden de hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davacının temyiz isteminin kabulüne,
... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 08/05/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
karar