T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/350
Karar No : 2023/5701
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, kendisine ait ... plakalı ticari hatlı minibüsünün çalışma ruhsatının yenilenmesi talebiyle yapmış olduğu başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı Yüksekova Belediye Başkanlığı Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; belediyenin yetki ve imtiyazları arasında yer alan toplu taşıma araçlarının sayılarını, zaman ve güzergâhlarını belirleme yetkisinin Belediye Meclisi'ne ait olduğu anlaşılmış olup, şehir içi toplu taşıma araçlarının sayı ve güzergahlarının belirlenmesi ve buna yönelik olarak yapılan başvuruların değerlendirilmesi ile gerekli işlemlerin yapılmasına ilişkin yetkinin mevzuat hükümleri uyarınca belediye meclisine ait olduğu halde, Yüksekova Belediye Başkanlığı Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından tesis edilen, ... plakalı ticari hattın çalışma ruhsatının yenilenmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde bu yönden hukuka uyarlık bulunmadığı, vekalet ücretine yönünden ise; davacı vekili tarafından, aynı belediye meclis kararıyla (… tarih ve … sayılı) M plaka toplu taşıma hatları iptal edilen ve M plaka sahibi olan davacılar tarafından, ticari hatlı minibüsünün çalışma ruhsatının yenilenmesi talebiyle yapmış oldukları başvuruların reddi üzerine aynı gün (01/10/2021) Mahkemelerinde açılan 15 adet dava dosyalarının, ihtiyari dava arkadaşlığının bir türü olan seri davalar niteliğinde olduğu anlaşıldığından, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin ilgili maddeleri uyarınca takdir olunan vekalet ücretinin %50'si oranında avukatlık ücretine hükmedilmesi gerektiği, gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 'Belediyenin görev ve sorumlulukları' başlıklı 14'üncü maddesinin 1'inci fıkrasının (a) bendinde; mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla ulaşım, şehir içi trafik hizmetlerini yapmak veya yaptırmak belediyenin görev ve sorumlulukları arasında sayılmış, 'Belediyenin yetkileri ve imtiyazları' başlıklı 15'inci maddesinin (p) bendinde; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek belediyenin yetki ve imtiyazları arasında yer almış, aynı Kanunun 17'nci maddesinde; belediye meclisinin, belediyenin karar organı olduğu düzenlenmiş, 18'inci maddesinde; belediye meclisinin görev ve yetkilerine, 84'üncü maddesinde ise; bu Kanunla, belediyenin sorumlu ve yetkili kılındığı görev ve hizmetlerle sınırlı olarak, 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda bu Kanun hükümlerine aykırılık bulunması durumunda bu Kanun hükümlerinin uygulanacağı hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanun'un 45.maddesi'nin 2.fıkrasında '' Ancak, belediye başkanı veya başkan vekili ya da meclis üyesinin terör veya terör örgütlerine yardım ve yataklık suçları sebebiyle görevden uzaklaştırılması veya tutuklanması ya da kamu hizmetinden yasaklanması veya başkanlık sıfatı veya meclis üyeliğinin sona ermesi hallerinde 46 ncı maddedeki makamlarca belediye başkanı veya başkan vekili ya da meclis üyesi görevlendirilir. Görevlendirilecek kişinin seçilme yeterliğine sahip olması şarttır. Görevden uzaklaştırılan veya tutuklanan belediye meclisi üyesinin istifa etmesi halinde de bu fıkra hükümleri uygulanır. Bu fıkra gereğince belediye başkanı veya başkan vekili görevlendirilen belediyelerde bütçe ve muhasebe iş ve işlemleri valilik onayı ile defterdarlığa veya mal müdürlüğüne gördürülebilir. Bu belediyelerde belediye meclisi, başkanın çağrısı olmadıkça toplanamaz. Meclisin, encümenin ve komisyonların görev ve yetkileri 31 inci maddede belirtilen encümen üyeleri tarafından yürütülür.'' hükmüne, 31.maddesinde ise '' Belediye meclisinin;
a) Danıştay tarafından feshi veya meclis toplantılarının ertelenmesi,
b) Meclis üye tam sayısının yarıdan fazlasının tutuklanması,
c) Yedek üyelerin getirilmesinden sonra da meclis üye tam sayısının yarısından aşağı düşmesi,
d) Geçici olarak görevden uzaklaştırılması,
Hâllerinde, meclis çalışabilir duruma gelinceye veya yeni meclis seçimi yapılıncaya kadar meclis görevi, belediye encümeninin memur üyeleri tarafından yürütülür.'' hükmüne yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının, 1998 yılından beri Hakkari ili, Yüksekova ilçesi şehiriçi hat ve güzergahlarında sahibi olduğu ... plakalı ticari minibüsü ile yolcu taşımacılık faaliyeti yapmakta iken, ticari hattının Yüksekova Belediye Meclisinin 07/09/2020 tarih ve 35 sayılı kararıyla iptal edildiği, söz konusu işlemin mülkiyet hakkını ihlal ettiği, meclis kararına karşı açılan davaların devam ettiği ileri sürülerek ticari hattının çalışma ruhsatının yenilenmesi talebiyle başvuruda bulunduğu, anılan başvurunun Yüksekova Belediye Başkanlığı Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü'nün 30/07/2021 tarih ve E-2529 sayılı işleminde yer verilen "ilçemiz toplu taşıma hizmetlerinde kullanılan ve daha önce İlçe Trafik Komisyonu Kararı ve 2010 yılında Belediye Başkanlığımız tarafından ihale edilen 20 adet M plaka ile toplam 55 adet M plaka toplu taşıma hatlarının 2886 sayılı Kanunun 64'üncü maddesi gereğince 10 yıllık kira süresi dolduğundan, Belediye Başkanlığımızca 07/09/2020 tarih ve 35 sayılı meclis kararıyla iptal edildiğinden dolayı, söz konusu belediye çalışma ruhsatı ve vize yenilenme işlemlerinin yapılamayacağı" gerekçesiyle reddedildiği, söz konusu işlemin iptali istemiyle de bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Belediye meclisinin, belediyenin karar organı olması ve ilgili kanunda gösterilen esas ve usûllere göre seçilmiş üyelerden oluştuğu göz önünde bulundurulduğunda, karar organı olan belediye meclisinin görev ve yetkilerinin, yasada tahdidi olarak sayılan görev ve yetkilerle sınırlı olmadığı, 5393 sayılı Kanun'da belediyenin görev ve yetkileri arasında sayılan diğer konularda da görevli ve yetkili olduğu anlaşılmaktadır. Şayet belediye başkanının terör veya terör örgütlerine yardım ve yataklık suçları sebebiyle görevden uzaklaştırılması veya tutuklanması ya da kamu hizmetinden yasaklanması veya başkanlık sıfatı veya meclis üyeliğinin sona ermesi hallerinde 46 ncı maddedeki makamlarca belediye başkanı veya başkan vekili ya da meclis üyesi görevlendirilmesi halinde de, belediye meclisinin görevleri encümenin memur üyeleri tarafından yerine getirilmesi gerekmektedir.
Bu durumda; belediyenin yetki ve imtiyazları arasında yer alan toplu taşıma araçlarının sayılarını, zaman ve güzergâhlarını belirleme yetkisinin Belediye Meclisi'ne ait olduğu, Yüksekova Belediyesi'nde de belediye başkanı yerine kaymakamın görevlendirildiği anlaşılmış olup, şehir içi toplu taşıma araçlarının sayı ve güzergahlarının belirlenmesi ve buna yönelik olarak yapılan başvuruların değerlendirilmesi ile gerekli işlemlerin yapılmasına ilişkin yetkinin yukarıda anılan mevzuat hükümleri uyarınca belediye encümeninin memur üyelerine ait olduğu halde, çalışma ruhsatının yenilenmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde bu yönden hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlı olup, İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf talebini inceleyen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyle hukuki isabetsizlik bulunmadığından yukarıda açıklanan şekilde hüküm kurulması sonuç ve kanaatine varılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda açıklandığı şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 10/11/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.