T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/3505
Karar No : 2023/5768
DAVACI: …
DAVALI: … Başkanlığı
DAVANIN KONUSU: 10/07/2021 tarih ve 31537 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 09/07/2021 tarih ve 4264 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla özelleştirme kapsam ve programına alınan Bursa ili, Karacabey ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazın Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nca satışına ilişkin işlem ile kadastro yenileme işleminin iptali istenilmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3 ve 5. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dava dilekçesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari davaların açılması" başlıklı 3. maddesinde, idarî davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı, dilekçelerde tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idarî işlemin yazılı bildirim tarihinin, tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktarın gösterileceği, dava dilekçelerinin ve bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı; "Aynı dilekçe ile dava açılabilecek hâller" başlıklı 5. maddesinde, her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı, ancak, aralarında maddi veya hukukî yönden bağlılık yada sebep-sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabileceği; 14. maddesinin üçüncü fıkrasında, dava dilekçelerinin, görev ve yetki, idarî merci tecavüzü, ehliyet, idarî davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet, 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği; 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde ise, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olmadıklarının tespiti hâlinde, yeniden dava açılmak üzere dilekçenin reddedileceği kurala bağlanmıştır.
2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun "İlk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülecek davalar" başlıklı 24. maddesinde, "1. Danıştay ilk derece mahkemesi olarak: a) Cumhurbaşkanı kararlarına, ... karşı açılacak iptal ve tam yargı davaları ile tahkim yolu öngörülmeyen kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan idari davaları karara bağlar." kuralı yer almaktadır.
2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un 5. maddesinde, idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalar ve ilk derecede Danıştayda çözümlenecek olanlar dışındaki dava ve işlerden kaynaklanan uyuşmazlıkları çözümleyeceği belirtilmiştir.
2577 sayılı Kanun'un "Taşınmaz mallara ilişkin davalarda yetki" başlıklı 34. maddesinin birinci fıkrasında, "İmar, kamulaştırma, yıkım, işgal, tahsis, ruhsat ve iskan gibi taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasında veya bunlara bağlı her türlü haklara veya kamu mallarına ilişkin idari davalarda yetkili mahkeme taşınmaz malların bulunduğu yer idare mahkemesidir." kuralı yer almıştır.
3194 sayılı İmar Kanunu'nun "İmar Planlarında Bakanlığın Yetkisi" başlıklı 9. maddesinin ikinci fıkrasında, "Belediye hudutları ve mücavir alanlar içerisinde bulunan ve özelleştirme programına alınmış kuruluşlara ait arsa ve arazilerin, ilgili kuruluşlardan gerekli görüş, (Belediye) alınarak Çevre İmar bütünlüğünü bozmayacak imar tadilatları ve mevzi imar planlarının ve buna uygun imar durumlarının Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nca hazırlanarak Özelleştirme Yüksek Kurulu'nca onaylanmak suretiyle yürürlüğe girer ve ilgili Belediyeler bu arsa ve arazilerin imar fonksiyonlarını 5 yıl değiştiremezler. İlgili belediyeler görüşlerini onbeş gün içinde bildirir." kuralına yer verilmiştir.
4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un 3. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, "Bu Kanun'un 1. maddesinde sayılan kuruluşların “Özelleştirme kapsamına” alınmasına, özelleştirme kapsamına alınanlardan mevcut durumu itibarıyla özelleştirilebilir nitelikte olmayanların mali ve hukukî açıdan “özelleştirmeye hazırlanmasına”, hazırlık işlemleri tamamlananların bu işlemlerin tamamlanmasından sonra, hazırlık işlemlerine gerek görülmeyenlerin ise doğrudan “özelleştirme programına” alınmasına karar vermek ve özelleştirme kapsamına alınan kuruluşların özelleştirme işlemlerinin tamamlanması için süre tespit etmek "; (c) bendinde, kuruluşların; satış, kiralama, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayri ayni hakların tesisi ve işin gereğine uygun sair hukukî tasarruflar ile devredilmelerine ilişkin özelleştirme yöntemlerinden hangisi ile özelleştirileceğini belirlemek; (d) özelleştirme programına alınan kuruluşların "satış, kiralama, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayri ayni hakların tesisi ve işin gereğine uygun sair hukukî tasarruflarla gerçek ve/veya özel hukuk tüzel kişilerine devredilmesi" yöntemleriyle yapılan ihaleler sonucunda ihale komisyonlarınca verilen nihaî kararları onaylamak Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun görevleri arasında sayılmıştır.
09/07/2018 tarih ve 30473 sayılı (3. Mükerrer) Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 703 sayılı Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 85. maddesiyle Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanuna eklenen Geçici 29. maddede, "Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Özelleştirme Yüksek Kurulu'nca görülmekte olan işler Cumhurbaşkanı veya yetkilendireceği makam tarafından sonuçlandırılır." kuralına yer verilmiştir.
Danıştay Başkanlık Kurulu'nca, 2575 sayılı Danıştay Kanunu’nun 27. maddesi uyarınca “Danıştay Dava Daireleri Arasındaki İş Bölümü"nün belirlenmesine ilişkin olarak alınan ve 19/12/2020 tarih ve 31339 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 18/12/2020 tarih ve K:2020/62 sayılı kararda; Danıştay Altıncı Dairesi'nin, diğer uyuşmazlıkların yanı sıra, İmar Kanunu ile diğer kanunlar ve ilgili mevzuata göre her tür ve ölçekteki planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması, arsa ve arazi düzenlenmesi, ifraz ve tevhit işleri, imar durumu, ruhsat ve kamulaştırma işlemlerine karşı plan ile birlikte veya müstakilen tesis edilen işlemlerden kaynaklanan davaları ve temyiz başvurularını çözümleyeceği; Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin diğer uyuşmazlıkların yanı sıra özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanundan kaynaklanan uyuşmazlıklardan, Danıştay'ın diğer dava dairelerinin görevleri dışında kalan davaları ve temyiz başvurularını çözümleyeceği kurala bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından Bursa ili, Karacabey ilçesi, ... Mahallesi, ... numaralı parselin kadastro yenilemesi ile ... parsele dönüştüğü ve Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nca satışı amacıyla ihaleye çıkarıldığı, taşınmaz üzerinde 60 yıldır yaşadığı evi ile ahırın bulunduğu, Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığı ile Karacabey Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nce 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği yapılarak 2022 Ekim ve Kasım aylarında askıya çıkarıldığı, taşınmaz üzerindeki ev ve ahır için aldığı yapı kayıt belgelerinin iptal edildiği, hukuksal durumlarının sonradan yapılan işlemlerle değiştirilmesiyle kazanılmış haklarının ve hukukî güvenlik ilkesinin ihlâl edildiği belirtilerek taşınmaza ilişkin olarak Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nca gerçekleştirilecek olan satış işlemi ile kadastro yenileme işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, söz konusu taşınmazın satışına ilişkin Özelleştirme İdaresi Başkanlığı işleminin 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesi uyarınca ilk derece olarak Danıştay'da görülecek dava konularından olduğu ve aktarılan Başkanlık Kurulu kararı gereğince uyuşmazlığın çözümünde Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin görevli olduğu;
Davacı tarafından iptali istenen "kadastro yenileme işlemi" nin ise imar planlarına veya parselasyon işlemine dayanıp dayanmadığının anlaşılamadığı ve plan veya parselasyon işlemlerinin iptalinin istenip istenmediği belli olmadığından;
Kadastro yenileme işleminin iptali isteniyorsa uyuşmazlığın bu kısmının çözümünde idari yargı mercilerinin görevli olmadığı,
İmar planı değişikliği veya parselasyon işlemi dava konusu ediliyorsa bu işlem/lerin ilgili Belediye tarafından tesis edilmesi durumunda uyuşmazlığın 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinde Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak karara bağlayacağı davalardan olmadığından, idari yargılama usulünün genel hükümlerine tâbi olduğu ve taşınmazın bulunduğu yer İdare Mahkemesince çözümlenmesi gerektiği;
İmar planı değişikliği veya parselasyon işleminin 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 9. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nca tesis edilerek Cumhurbaşkanı (mülga Özelleştirme Yüksek Kurulu)'nca onaylanması suretiyle tesis edilmesi ihtimalinde 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca Cumhurbaşkanı kararlarının Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak bakacağı işlemler arasında sayılması nedeniyle ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'da ve aktarılan Başkanlık Kurulu kararı uyarınca Danıştay Altıncı Dairesi'nin görev alanına girdiğinden Danıştay Altıncı Dairesi'nde dava açılabileceği açıktır.
Bu itibarla, davacı tarafından dava dilekçesinde ileri sürülen iptal gerekçelerine uygun olarak, dilekçenin "Konu", "Sonuç ve İstem" ile "Açıklamalar" kısımları tutarlı olacak ve tereddüde yol açmayacak şekilde, hangi işlem/lerin iptalinin istendiğinin, iptali istenilen işlemin tarihi, sayısı vb. hususların net bir biçimde belirtilmesi suretiyle dilekçenin konu kısmında açıkça belirtilmesi, bu işlemlerin her birinin hangi sebeplerle iptalinin istenildiğinin ve davacının menfaatini ne şekilde ihlȃl ettiğinin dava dilekçesinin "Konu", "Açıklamalar" ile "Sonuç ve İstem" bölümünde bütünlük arz edecek şekilde ayrı ayrı açıklanması suretiyle karşı taraf sayısından bir fazla düzenlenerek imzalanmış dilekçelerle ya da Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden güvenli elektronik imza yeniden dava açılması gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-d maddesi uyarınca, bu kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde 3. ve 5. maddelerine uygun şekilde düzenlenerek noksanları tamamlandıktan sonra verilecek dilekçe ile yeniden dava açmakta serbest olmak üzere DİLEKÇENİN REDDİNE,
2. Aynı Kanun'un 15/5. maddesi hükmüne göre dilekçenin reddi üzerine yeniden verilecek dilekçede aynı yanlışlık yapıldığı takdirde davanın reddedileceğinin davacıya tebliğine,
3. Ayrıntısı aşağıda gösterilen …-TL yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4. Davanın yenilenmemesi durumunda posta giderinden artan tutar ile istemi hâlinde kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcının davacıya iadesine, 13/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.