T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2023/3554
Karar No:2024/492
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- … Altyapı İnşaat Taahhüt Turizm Ticaret A.Ş.
2- …
3- … İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
4- … İnşaat Peyzaj Gıda Taahhüt Ticaret A.Ş.
5- …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
MÜDAHİLLER (DAVALI YANINDA): 1- … İnşaat Mimarlık Turizm Nakliyat Ticaret Ltd. Şti.
2- … Mimarlık İnşaat Turizm Nakliyat Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü İçmesuyu Dairesi Başkanlığı’nca 14/10/2020 tarihinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 19. maddesi uyarınca açık ihale usulüyle gerçekleştirilen … ihale kayıt numaralı “…-… İçmesuyu İsale Hattı” yapım işine istinaden 4734 sayılı Kanun hükümleri uyarınca 2 yıl süreyle tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmalarına ilişkin 07/09/2022 tarih ve 31946 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan davalı idare işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; anılan yapım işi ihalesinde … Altyapı İnşaat Taahhüt Turizm Ticaret A.Ş. (…) ile … İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (…) tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklama istenecek analiz girdisi olarak belirlenen depo döküm bedelinin maliyetini tevsik etmek üzere … Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü Hafriyat Denetim Şube Müdürlüğü’nden alınmış olan belgenin sunulduğu, belgede hafriyat toprağı, inşaat ve yıkıntı atıklarının hafriyat depolama sahası ve rekreasyon alanlarında bertaraf edilmesi ücretlerine yer verildiği, belgenin altında Belediye Başkan Yardımcısı ... isminin yer aldığı, ancak söz konusu kişiye ait imzanın belge üzerinde yer almadığı, 11/08/2022 tarihli ihale komisyonu kararında, söz konusu belgenin geçersizliğine/ gerçekliğine ilişkin şikâyet başvurusu üzerine gerekli yazışmalar yapılarak konu ile ilgili hukukî görüş alındığı ve değerlendirme sürecinin sonucunda söz konusu belgenin sahte belge olduğunun tespiti dikkate alınarak, …-… iş ortaklığının Kamu İhale Kanunu’nun “Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17. maddesinde yer alan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğundan anılan istekli hakkında ihalelere katılmaktan yasaklama işlemlerinin başlatılmasına karar verildiği, … Belediye Başkanlığı’ndan konuya ilişkin … tarih ve E….sayılı yazı ile bilgi istenildiği, … Belediye Başkanlığı’nın … tarih ve E…. sayılı yazısında “İlgi tarih ve sayılı yazınıza istinaden; yazı ekinde gönderilen ve Belediyemize ait olarak sunulan belge incelenmiş olup, Belediyemiz bünyesinde İmar ve Şehircilik Müdürlüğü Hafriyat Denetim Şube Müdürlüğü adı altında herhangi bir birim olmadığından söz konusu belge kurumumuza ait değildir. Ayrıca Belediyemizin hafriyat birim fiyatı ile ilgili herhangi bir rayiç bedeli tablosu ve resmi belgesi bulunmamaktadır.” ifadelerine yer verildiği, bunun üzerine davacı şirketler tarafından sunulan iş bitirme belgesinin sahte olduğunun anlaşılması nedeniyle, 4734 sayılı Kanun’un 17/c ve 58. maddeleri uyarınca davacı şirketler ve ortaklarının 2 yıl süreyle kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanması üzerine bakılan davanın açıldığı;
… Belediye Başkanlığı’nın yazısından da anlaşılacağı üzere, söz konusu belgenin … Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenmediği, … Belediye Başkanlığı bünyesinde İmar ve Şehircilik Müdürlüğü Hafriyat Denetim Şube Müdürlüğü gibi bir birimin olmadığı, her ne kadar davacı … şirketi temsilcisi ... hakkında resmî belgede sahtecilik iddiasıyla yapılan şikâyet üzerine … Cumhuriyet Başsavcılığı’nca … Soruşturma numaralı dosyasında başlatılan soruşturmada, söz konusu evrakta kamu yetkisinin kullanıldığını gösterir imza-kaşe veya mühür bulunmadığı, bu durumda bu evrakı kontrolle yükümlü idarenin dikkatsizliği yüzünden aldatıcılık unsurunun oluşmayacağı gerekçesiyle, şüpheli hakkında kamu adına kovuşturma yapılmasına yer olmadığına kararı verilmiş ise de, ceza hukuku yönünden suç oluşturmayan fiilin ihale mevzuatı yönünden değerlendirilmesine engel teşkil etmeyeceği, zira takipsizlik kararında da görüleceği üzere şüphelinin savunmasında bu belgeyi kendilerinin düzenlediğinin beyan edildiği, davacı şirketin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale dosyasına sunduğu belgenin, gerçekte belediye tarafından düzenlenmiş bir belge olmaması nedeniyle 4734 sayılı Kanun’un 17. maddesinin (c) bendinde yer alan "Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek" fiilinin gerçekleştiği;
Bu durumda, analiz girdisi olarak belirlenen depo döküm bedelinin maliyetini tevsik etmek üzere sunulan belgenin “Yasak fiil veya davranışlar” kapsamında olduğunun anlaşılması üzerine, 4734 sayılı Kanun’un 17/c ve 58. maddeleri uyarınca davacıların 2 yıl süre ile kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanması yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacılar tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacılar tarafından, yasaklama kararı ile kesinleşmiş yargı kararının sonuçlarının etkisiz hâle getirilmeye çalışıldığı, dava konusu işleme esas başvurunun süresinde olmadığı, ilgililerin herhangi bir dava yoluna başvurmaları hâlinde karardan daha ağır bir yaptırımla karşılaşmamalarının gerektiği, uyuşmazlık konusu olayda ise tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının yanında idari yaptırıma da uğradıkları, sahte olduğu iddia edilen belgenin üzerinde imza bulunmadığı, aldatıcılık unsurunun bulunmaması nedeniyle … Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, aynı fiilin ceza hukuku açısından yaptırım doğurmayıp idare hukuku açısından yaptırıma tâbi olmasına hukukî olanak bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı idare tarafından, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında depo döküm bedelinin maliyetini tevsik etmek üzere sunulan belgenin … Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenmediği, … Belediye Başkanlığı bünyesinde İmar ve Şehircilik Müdürlüğü Hafriyat Denetim Şube Müdürlüğü gibi bir birimin olmadığı dikkate alındığında bahse konu belgenin sahte belge hükmünde olduğu savunulmuştur.
Davalı yanında müdahiller tarafından, davacıların sahte bir evrak oluşturduğu ve bu evrakı sanki bir kamu idaresi hazırlamış gibi bilgisayar çıktısı hâline getirdikleri, anılan belgede ilgili idarenin antetlerini kullandıkları, idare hukukunun kendi içerisinde değerlendirme kriterlerinin bulunduğu, bir eylemin ceza hukuku anlamında suç teşkil etmemesi hâlinde dahi idare hukuku anlamında yaptırım uygulanabileceği, savcılığın kovuşturmaya yer olmadığına dair kararında belgenin sahte olduğuna, ancak aldatma unsurunun oluşmadığına karar verildiği, ceza hukuku açısından yapılan yorumun idare hukukunda bir karşılığının olmadığı, sahte belge kullanan bir şirkete kamu ihalesinin verilmesinin düşünülemeyeceği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacılara iadesine,
5. Kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacılara iadesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 02/02/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.