T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2023/3557
Karar No:2024/413
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı (E-Tebligat)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- … Sanayi ve Ticaret A.Ş.
2- …Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Dilovası Gümrük Müdürlüğü'nde işlem gören … tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı 100.000 adet "parfüm şişe ahşap kapağı" ile ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesinin 2. kaleminde bulunan 100.000 adet "parfüm şişesi" tanımlı davacılara ait ithal eşyanın, ... Sulh Ceza Hakimliği'nin … tarih ve ... D. İş sayılı el koyma kararı üzerine 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu uyarınca tasfiyesi ile Kocaeli Tasfiye İşletme Müdürlüğü'nce gerçekleştirilen e-ihalesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; Dilovası Gümrük Müdürlüğü nezdinde gümrük işlemleri takip edilen 100.000 adet "parfüm şişe ahşap kapağı" eşyaya ilişkin olarak, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 181. maddesinin 2. fıkrası ile Geçici 6. maddesinin 2. fıkrası gereğince tanzim edilen … tarih ve … sayılı ceza kararından kaynaklanan kamu alacağının tahsili amacıyla düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davada, ... Vergi Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; "Olayda, ilişkili firmalar olmakla birlikte, iki ayrı firma tarafından ve iki ayrı gümrük beyannamesi ile gerçekleştirilen ithalatların söz konusu olduğu ve davacının gümrük işlemlerini yürüttüğü ... İth. İhr. San ve Tic. A.Ş. tarafından ithal edilen uyuşmazlık konusu eşyanın tarife uygulamasını etkileyen unsurlarında veya vergilendirmeye esas olan sayı, baş, ağırlık gibi ölçülerinde veya kıymetinde herhangi bir aykırılık tespit edilmediği, diğer bir ifadeyle, 4458 sayılı Kanun'un 234. maddesinin 1. fıkrası hükmüne göre para cezası hesaplanarak karara bağlanmasını gerektirecek herhangi bir sebep bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda; ödeme emrinin iptali istemiyle açılan işbu davada, davacı şirket iddialarının 6183 sayılı Kanun'un 58. maddesi uyarınca, ''borcum yoktur'' itirazı kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden ödeme emrinde hukuka uyarlık görülmemiştir." ifadelerine yer verilerek ödeme emrinin iptaline karar verildiği;
Aynı olayla ilgili ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasında devam eden yargılamada alınan bilirkişi raporunda ise özetle; "Netice olarak iki farklı tüzel kişilik tarafından getirilerek beyanda bulunulan eşyalara yönelik serbest dolaşıma giriş beyannamelerinde eşya cinsleri ve gümrük tarife numaralarının doğru şekilde beyan edildiği tespit edilmiş olup, iki farklı eşyanın kapağın şişeye uyuyor olması nedeniyle birleştirilerek ceza kararı ve hatta kaçakçılık kanunundan bahsediliyor olmasının mümkün olamayacağı;
Yani bahse konu şişelerle kapaklarını (üzerine takılı şekilde) bir arada getirilmiş olması halinde, kapağı ile birlikte diye beyan edilerek sadece tek vergi ödemek yerine, iki ayrı partide getirilmesi sebebi ile hem şişelere hem de kapaklara ayrı kıymet bildirmek durumunda kaldığı ve dolayısıyla kapaklar için de ekstradan vergi ödemek zorunda kaldığı anlaşılmakta olup, bu durumun aslında üretici firmanın malzemeleri ayrı tarihlerde üretildiği için farklı partiler şeklinde gönderdiği kanaatine varılmaktadır. Kamu zararına da sebebiyet vermediği görülmekte olup dolayısıyla da kaçakçılıkla da ilgisi olmadığı" ifade ve tespitlerine yer verildiği, konuyla ilgili ceza davasının devam ettiği, ancak ortada vergi cezasını gerektirir bir durumun veya Gümrük mevzuatı anlamında bir usulsüzlüğün olmadığının bu şekilde tespitinin yapıldığının görüldüğü;
Bu itibarla, dosyada bulunan bilgi ve belgeler ile Vergi Mahkemesi kararı ile Ceza Mahkemesine sunulan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirketlerin 100.000 adet "parfüm şişe ahşap kapağı" ile 100.000 adet "parfüm şişesi" cinsi eşyaya ilişkin tanzim edilen serbest dolaşıma giriş beyannameleriyle aldatıcı işlemler yaparak gümrük mevzuatına aykırı davrandığı hususunun sabit olmaması karşısında, davacı şirketlere ait eşyanın davalı idarece tasfiye edilerek ihale edilmesine dair dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, uyuşmazlığa konu eşyaya, ... Sulh Ceza Hakimliği'nin … tarih ve ... D.İş sayılı kararıyla el konulmasına karar verildiği, yine davacı şirket temsilcilerinin, el konulan eşyanın tasfiyesinin ve tesliminin durdurulması yönündeki talebinin, aynı olayla ilgili yargılandıkları ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve E:... sayılı kararıyla reddedildiği, tasfiye işlemlerinin 5326 sayılı Kanun ve Tasfiye Yönetmeliğine uygun yürütüldüğü, uyuşmazlığa konu eşyanın e-ihalesi yapılarak 06/07/2022 tarihinde teslim edildiği, nitekim ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve E:..., K:… sayılı kararıyla sanıklar hakkında beraat kararı verilmekle birlikte el konulan eşyanın müsaderesine karar verildiği, davanın konusu, Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu uyarınca el konulan eşyanın tasfiyesi olduğundan, ceza yargılamasının görev alanına girdiği, İdare Mahkemesi kararının, ceza mahkemesinin müsadere kararı ile çeliştiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Dilovası Gümrük Müdürlüğü'nde işlem görmekte olup göndericisi ..., alıcısı ... A.Ş., beyan sahibi … Gümrük Müşavirliği ve Lojistik Hizmetleri Limited Şirketi olan 06/09/2022 tarihli ve ... sayılı Serbest Dolaşıma Giriş Beyannamesi muhteviyatı 4421.91.00.00.00. G.T.İ.P. numaralı "Parfüm Şişe Ahşap Kapağı" cinsi eşyanın içerisinde bulunduğu … numaralı konteyner X-RAY taramasından geçtiğinde şüpheli yoğunluk tespit edilmiştir.
Aynı konteynerde, göndericisi aynı şirket, alıcısı ... A.Ş. olan ve aynı Gümrük Müşavirliğince beyan edilen ... numaralı Serbest Dolaşıma Giriş Beyannamesi muhteviyatının 1. kaleminde 9616.10.10.00.00 G.T.İ.P. numaralı "Parfüm Şişe Seti", 2. kaleminde 7010.90.91.00.11 G.T.İ.P. numaralı "Parfüm Şişesi" cinsi eşyanın olduğu belirlenmiştir.
Kocaeli Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğü ile Dilovası Gümrük Müdürlüğü görevlilerince yapılan incelemede; ithalatçısı ... A.Ş. olan, ... sayılı beyanname muhteviyatı 100.000 adet "Parfüm Şişe Ahşap Kapağı" cinsi eşya ile ithalatçısı ... A.Ş. olan ... sayılı beyanname muhteviyatı eşyadan 100.000 adet parfüm şişesinin birbiriyle uyumlu olduğunun ve şişe ile kapakların kolayca kapatılabildiğinin tespit edildiği, eşyanın
bütün halinde "Parfüm Şişe Seti Eşya" olduğu, dolayısıyla, 06.09.2022/... sayılı ithalat beyannamesinin 2. kaleminde bulunan 7010.90.91.00.11 G.T.İ.P. beyanlı "cam
şişeler" ile adet ve ebat bakımından tam olarak uyumlu eşya ile birlikte değerlendirilmesi ve Gümrük Tarife İzahnamesi’nin 7010 pozisyonu açıklamalar
kısmında ifade edilen, "Kaplarla birlikte sunulan ve bunlarla ilgili olan, herhangi bir maddeden
mamul olan kapaklar da bu pozisyonda sınıflandırılır." hükmü gereğince, ahşap kapakların 7010.90.91.00.11 G.T.İ.P. ile beyan edilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığı, davacılar tarafından beyan edilen G.T.İ.P. nedeniyle vergi farkının ortaya çıktığı hususlarının anlaşıldığından bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi gereğince 23/09/2022 tarih ve … sayılı ceza kararı tanzim edilmiştir.
... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı 100.000 adet parfüm şişe ahşap kapağı ile ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı 100.000 adet parfüm şişesine, … Cumhuriyet Başsavcılığı'nın … soruşturma sayılı dosyasına istinaden ... Sulh Ceza Hakimliği'nin … tarih ve ... D.İş sayılı kararıyla el konulmasına karar verilmiştir.
Bu karar üzerine, söz konusu eşya Dilovası Gümrük Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı yazısı doğrultusunda, Kocaeli Tasfiye İşletme Müdürlüğü kaçak eşya
ambarına … tarih ve … sıra numarasına kayden teslim edilmiştir.
Tasfiye işlemlerine esas
olmak üzere Dilovası Gümrük Müdürlüğü tarafından 4458 sayılı Kanun'un 177. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi ile
5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun 16. maddesinin 1. fıkrası kapsamında düzenlenen
… tarih ve … sayılı Tasfiye Tespit ve Tahakkuk Belgesi Tasfiye İşletme Müdürlüğüne gönderilmiş, Kocaeli Tasfiye İşletme Müdürlüğü'nce, tasfiye
edilebilecek duruma gelen davaya konu eşyanın tasfiyesine başlanılmış, öncelikle “parfüm şişesi/kapağı” cinsi eşyadan üçer adet numune ayrılarak 99.997 adet boş
parfüm şişesi ve 99.997 adet parfüm şişesi kapağı cinsi eşyanın 14-22/06/2023 tarihlerinde e-ihale yoluyla satılması üzerine bakılan dava açılmıştır.
Diğer taraftan, davacı şirketlerin temsilcileri hakkında, "eşyayı aldatıcı işlem ve davranışlarla gümrük vergileri kısmen veya tamamen ödenmeksizin ülkeye sokmak" suçundan ... Asliye Ceza Mahkemesi'nde açılan davada verilen … tarih ve E:..., K:… sayılı kararda, sanıkların herhangi bir suç kasıtlarının mevcut olmadığı anlaşıldığından beraatlerine, el konulmasına karar verilen 100.000 adet parfüm şişe kapağı ile 100.000 adet parfüm şişesinin 5607 sayılı Kanun'un 13/1. maddesi delaletiyle 5237 sayılı Kanun'un 54/4. maddesi uyarınca müsaderesine karar verildiği anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun "Tasfiye" başlıklı 16. maddesinde, "(1) Bu Kanunda tanımlanan suçların konusunu oluşturması dolayısıyla müsadere yaptırımının uygulanabileceği eşya, sahibine iade edilemez. Kaçak şüphesiyle el konulan kaçak akaryakıt hariç her türlü eşya hakkında, el koyma tarihinden itibaren altı ay, ancak eşyanın zarara uğraması veya değerinde esaslı ölçüde kayıp meydana gelme tehlikesinin varlığı veya muhafazasının ciddi külfet oluşturması halinde bir ay içinde, gerekli tespitler yaptırılarak soruşturma aşamasında hâkim, kovuşturma aşamasında mahkeme tarafından tasfiye kararı verilir. Bu süreler içinde karar verilmemesi halinde eşya derhal tasfiye edilir. Bu fıkra kapsamında tasfiye edilecek eşyadan tasfiye edilmeden önce numune alınması mümkün olan durumlarda numune alınır, numune alınması mümkün olmayan durumlarda eşyanın her türlü ayırt edici özellikleri tespit edilir. (2) Satılarak tasfiye edilen eşya veya taşıtların satış bedeli emanet hesabına alınır. Tasfiye edilen eşya veya taşıtların sahibine iadesine karar verilmesi halinde, satış bedeli Gümrük Kanununun 180 inci maddesi hükümleri çerçevesinde el koyma tarihinden iade tarihine kadar geçen süre için kanuni faizi ile birlikte hak sahibine ödenir. Emanet hesabında bulunan tutarın hak sahibine yapılacak ödemeyi karşılamaması halinde aradaki fark, eşyanın imha edilmiş olması halinde ise imha edilen eşyanın bedeli, gümrük idaresince genel bütçenin ilgili tertibinden karşılanarak hak sahibine ödenir. (3) Elkonulan eşyanın iadesine karar verilmesi halinde, bu kararların uygulanmasında yürürlükte olan gümrük ve dış ticaret mevzuatı uyarınca işlem yapılır. (4) Bu Kanunun uygulamasında tasfiye, tasfiye idaresi tarafından Gümrük Kanunu hükümlerine göre yapılır." kuralına yer verilmiştir.
25/06/2013 tarih ve 28688 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tasfiye Yönetmeliği'nin "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin amacı; gümrük idarelerince işletilmekte olan geçici depolama yeri, antrepo ve ambarlara eşya alınması, muhafazası, teslimi ile tasfiyelik hale gelmiş eşyanın tasfiyesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir."; "Tasfiye yolları" başlıklı 32. maddesinde, "(1) İşletme müdürlüğü, tasfiyelik hale gelen eşyanın; a) İhale yoluyla satış, ... suretiyle tasfiye edilmesini sağlar. (2) Birinci fıkranın (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde belirtilen tasfiye yollarına tabi tutulacak eşya, teslim alındığı veya alınması gereken tarihten itibaren en geç onbeş gün içinde işletme müdürü tarafından oluşturulacak komisyon tarafından belirlenir. Bu eşya elektronik satış suretiyle de tasfiye edilebilir. Elektronik satışların usul ve esasları Bakanlıkça belirlenir. (3) Tasfiye yöntemi belirlenmiş ancak henüz tasfiyesi yapılmamış eşyanın tasfiye yöntemi komisyonca değiştirilebilir." kuralı yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Aktarılan kurallardan, 5607 sayılı Kanun'da tanımlanan suçların konusunu oluşturması sebebiyle müsadere edilmesi gereken eşyanın sahibine iade edilemeyeceği, kaçak şüphesiyle el konulan akaryakıt hariç her türlü eşya hakkında, el koyma tarihinden itibaren altı ay, ancak eşyanın zarara uğraması veya değerinde esaslı ölçüde kayıp meydana gelme tehlikesinin varlığı veya muhafazasının ciddi külfet oluşturması halinde bir ay içinde, gerekli tespitler yaptırılarak soruşturma aşamasında hâkim, kovuşturma aşamasında mahkeme tarafından tasfiye kararı verileceği, bu süreler içinde karar verilmemesi hâlinde eşyanın derhal tasfiye edileceği, satılarak tasfiye edilen eşyanın bedelinin emanet hesabına alınacağı, tasfiye edilen eşyanın sahibine iade edilmesine karar verilmesi halinde satış bedelinin kanuni faizi ile birlikte hak sahibine ödeneceği anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlığa konu ihaleyle satışına karar verilen eşyanın ülkeye girişinde usulsüzlük yapıldığından bahisle kaçakçılık isnadıyla açılan ceza davasında ... Asliye Ceza Mahkemesi'nce sanıkların beraatine karar verilmekle birlikte, daha önce hakkında el koyma kararı verilen eşyanın da müsaderesine hükmedilmiştir.
Her ne kadar temyize konu İdare Mahkemesi kararıyla, ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasına sunulan bilirkişi raporu hükme esas alınmış ve dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiş ise de, ceza yargılaması sonucunda uyuşmazlığa konu eşyanın müsaderesine karar verildiği dikkate alındığında, davanın beraat ile sonuçlanmış olmasının el konulan eşyanın ihale yoluyla satılarak tasfiye edilmesini hukuka aykırı hâle getirmeyeceği açıktır.
Bu itibarla, mevzuata uygun şekilde yürütülen süreç sonucunda tesis edilen, eşyanın tasfiyesine dair işlemle bu kapsamda gerçekleştirilen satış ihalesinde hukuka aykırılık, dava konusu işlemlerin iptali yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararında ise hukukî isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne;
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. DAVANIN REDDİNE,
4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen …TL ilk derece yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
5. Temyiz yargılama gideri olan …-TL ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca …-TL vekâlet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine,
6. Davalı idare harçtan muaf olduğundan, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi uyarınca temyiz aşamasında tahsil edilmeyen toplam …-TL temyiz harcının davacılardan tahsil edilerek Hazine'ye irat kaydedilmesine, gereği için Mahkemece ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
7. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara iadesine,
8. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
9. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 31/01/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.