T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/3856
Karar No : 2023/6445
KARAR DÜZELTME İSTEMİNDE
BULUNAN (DAVACILAR) : 1- …
2- …
3- …
VEKİLLERİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı - ANKARA
VEKİLLERİ : Av. …, Av. …
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının onanmasına dair Danıştay Altıncı Dairesince verilen 14/03/2023 tarih ve E:2023/1006, K:2023/2681 sayılı kararının yargılama giderlerine ilişkin kısmının düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Antalya İli, Manavgat İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın imar planında "sağlık tesis alanı" olarak ayrılması nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen maddi zararın yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 24/02/2022 tarih ve E:2018/3925, K:2022/2244 sayılı kararıyla bozulması üzerine, ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı davanın görev yönünden reddi yolunda verilen kararında davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.
KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI : Davanın açıldığı tarihteki haklılık durumu dikkate alınmadan yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasının adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkını ihlal eder nitelikte olduğu ileri sürülerek Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Düzeltilmesi istenen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, ileri sürülen nedenlerin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesine uymadığı, bu nedenle istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Karar düzeltme isteminin kabulü ile Mahkeme kararının temyiz edilen kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 103. maddesinin b) bendi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yasanın 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasındaki "Bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır. Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." kuralı uyarınca, bu maddeye göre kararın düzeltilmesi yolundaki istemin incelemesine geçildi. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre kararın düzeltilmesi istemi yerinde görüldüğünden Dairemizin 14/03/2023 tarih ve E:2023/1006, K:2023/2681 sayılı kararı kaldırılarak işin esası incelendi:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Antalya İli, Manavgat İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın imar planında "sağlık tesis alanı" olarak ayrılması nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen maddi zararın yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Yargılama giderlerinden sorumluluk" başlıklı 326. maddesinin 1. fıkrasında; "Kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir." hükmüne, 2. fıkrasında ise; "Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır." hükmüne yer verilmiştir.
Bilindiği gibi, yargılama sonucu bir kimseye yargılama giderlerinin yükletilmesinin nedeni, o kimsenin dava açmak suretiyle karşı tarafın gider yapmasına neden olmuş olmasıdır.
Davacının davayı açtığı andaki mevzuata veya içtihat durumuna göre davasında haklı olup da dava açıldıktan sonra yürürlüğe giren yeni bir kanun hükmü gereğince davanın adli yargıda görülmesi gerektiği gerekçesiyle görev yönünden reddi halinde, dosyanın geldiği aşamaya kadar olan yargılama giderlerinden sorumlu tutulması adil yargılanma ilkesine uygun görülemez.
Bu durumda, davanın açıldığı tarihte haklı durumda bulunan tarafın, yargılama sırasında meydana gelen mevzuat değişikliği nedeniyle davanın görev yönünden reddi halinde yargılama giderlerinden sorumlu tutulması kabul edilemez.
Nitekim Anayasa Mahkemesinin 17/11/2021 tarih ve 2018/27686 başvuru numaralı Hilmi Kocabey ve Diğerleri kararında da yargılama giderlerinden sorumluluk konusunda, davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna vurgu yapılmış ve konu Anayasanın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkı dikkate alınarak değerlendirilmiştir.
Bu itibarla, yukarıda yer verilen açıklamalar, uyuşmazlık konusuyla ilgili yerleşik içtihatlar ve değerlendirmeler çerçevesinde, mahkemelerce davanın açıldığı tarihteki haklılık durumu dikkate alınarak yargılama giderlerinin takdir edileceği tabiidir.
Uyuşmazlıkta, davaya konu Antalya İli, Manavgat İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın 20/02/2007 tarihinde Kültür ve Turizm Bakanlığınca onaylanan 1/1000 ölçekli Revizyon+İlave Uygulama Planında Sağlık Tesisi alanı olarak ayrıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davanın açıldığı tarihte davacıların mülkiyet hakkının imar planı sebebiyle kısıtlı olduğu anlaşıldığından, kararın, yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacıların temyiz isteminin kabulüne,
2. ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyiz edilen kısmının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 22/06/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY (X) : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 31. maddesi ile yargılama giderleri hususunda atıfta bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Yargılama giderlerinden sorumluluk" başlıklı 326. maddesinin 1.fıkrasında; "Kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir." hükmüne, 2.fıkrasında ise; "Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır." hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, davanın, davacıların hissedarı olduğu, Antalya İli, Manavgat İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın imar planında "sağlık tesis alanı" fonksiyonuna ayrılmak suretiyle hukuken el atıldığından bahisle uğranıldığı ileri sürülen maddi zararın yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açıldığı anlaşılmıştır.
Davanın görev yönünden reddi yolunda ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı görev yönünden reddi kararında; dava devam ederken Kanunda yapılan değişiklikten kaynaklı davanın görev yönünden reddine dair karar verildiğinden, taraflardan herhangi birine kusur izafe edilmeyeceği ve haklılık oranının belirlenemeyeceğinden bahisle, yargılama giderinin taraflar üzerinde bırakılması gerektiği gerekçesine yer verildiği halde 9.840,40-TL yargılama giderinin tamamının davacı üzerinde bırakılmasına hükmedildiği görülmüştür.
Her ne kadar davacıların hissedarı olduğu, Antalya İli, Manavgat İlçesi, … Mahallesi … ada, … parsel sayılı taşınmazın davanın açıldığı safhada uygulama imar planı ile sağlık tesisi alanında kaldığı ve kısıtlılık durumunun mevcut olduğu açık ise de, yargılamanın geldiği aşama itibarıyla tarafların haklılık durumu hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmadığı hususu dikkate alındığında yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılmasının (yarı yarıya olacak şekilde) hakkaniyete daha uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu nedenle Karar düzeltme isteminin kabulü ile, usul ve hukuka uygun olan Dairemizin 14/03/2023 tarih ve E:2023/1006, K:2023/2681 sayılı kararının düzeltilmesi istenen yargılama giderlerine ilişkin kısmının yukarıda belirtildiği üzere taraflar üzerinde yarı yarıya olacak şekilde düzeltilerek onanması gerektiği oyuyla, çoğunluğun kararına katılmıyorum.
KARŞI OY (XX):
Karar düzeltme isteminin reddi ile, usul ve hukuka uygun olan Dairemizin 14/03/2023 tarih ve E:2023/1006, K:2023/2681 sayılı kararının aynen onanması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyorum.