T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/3925
Karar No : 2023/5581
Kararın Düzeltilmesi İsteminde Bulunan (Davalı): … Üniversitesi
Vekili : Av. …
Karşı Taraf (Davacı) : …
İstemin Özeti : Danıştay Sekizinci Dairesinin 02/03/2023 tarih ve E:2022/5902, K:2023/966 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.
Danıştay Tetkik Hakimi : …
Düşüncesi : İstemin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dava, davalı üniversitede öğretim görevlisi olarak görev yapan davacı tarafından, 657 sayılı Devlet Memurlar Kanunu'nun 94. maddesi uyarınca 04.07.2013 tarihinden itibaren görevden çekilmiş sayılmasına ilişkin 24.07.2014 tarihli işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kalınan özlük haklarının iadesi ve ortaya çıkan maddi zararın idari işlemin gerçekleştiği tarihten itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte iadesi ve 1000-TL manevi tazminata karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince, davacının görevden çekilmiş sayılmasına ilişkin verilen ilk işlemin mahkeme kararı ile iptali üzerine davacının görevine iade edilerek yine aynı tarihli işlem ile davacının işine son verildiği tarih olan 26.07.2013 tarihinden önceki işe gelmediği günlere yönelik olarak 24.07.2014 tarihli işlem ile bu kez de 04.07.2013 tarihinden itibaren görevinden çekilmiş sayılmasına karar verilmişse de; davacının görevden çekilmesine sebep olan eylemlerinin 26.07.2013 tarihine kadar tek fiil olduğu, dolayısıyla işe gelmediğine yönelik tesis edilen ilk işlem öncesine gidilmek suretiyle davacının devamsızlığının parça parça uygulanarak tekrar görevden çekilmiş sayılmasına yönelik verilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline, yapılan yargılama ile hukuka aykırılığı saptanan işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı özlük haklarının davalı idarece iadesine, dava konusu olay nedeniyle görevden çekilmiş sayılması sonucunda uzun yıllar boyunca mesleğini yapamamasından kaynaklı manevi olarak elem ve keder duyacağı ortada olup, davacının bu üzüntüsünün bedeli olarak talep etmiş olduğu 1.000,00-TL manevi tazminatın davalı idare tarafından davacıya ödenmesi gerektiğine karar verilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 62. maddesinde, üniversite öğretim elemanları ve üst kuruluşlar ile üniversitelerdeki memur ve diğer görevlilerin özlük hakları için bu Kanunun, bu Kanunda belirtilmeyen hususlar için Üniversite Personel Kanunu, Üniversite Personel Kanununda bulunmayan hususlar için ise genel hükümlerin uygulanacağı, 65/9. maddesinde ise, öğretim elemanları, memur ve diğer personel ile öğrencilerin disiplin işlemlerinin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından çıkarılacak yönetmeliklerle düzenleneceği kurala bağlanmıştır.
Belirtilen madde uyarınca yürürlüğe konulan ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan Yükseköğretim Kurumları Yönetici, Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliğinin 29/01/2014 tarih ve 28897 sayılı Resmi Gazete ile yürürlükten kaldırılan 10/c maddesinde; izinsiz veya kurumca kabul edilen mazereti olmaksızın görevi kesintisiz 10 gün terk etmek fiili, görevinden çekilmiş sayma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.
Aynı Yönetmeliğin "Kademe İlerlemesinin Durdurulması" başlıklı 9. maddesinin (b) bendinde izinsiz veya kurumlarca kabul edilen özürü olmaksızın kesintisiz 3-9 gün devamsızlık gösteren personele ilgili cezanın verilebileceği; "Kamu Görevinden Çıkarma" başlıklı 11. maddesinin (c) bendinde ise izinsiz veya kurumlarınca kabul edilebilir özrü olmaksızın bir yıl içinde toplam olarak devamlı statüde olanlar için 20 gün göreve gelmemenin yaptırımı düzenleme altına alınmıştır.
2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu'nun 20. maddesinde de, bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 2547 sayılı Kanun ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kurallarının uygulanacağı belirtilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; Yıldız Teknik Üniversitesi İşletme Bölümü Üretim Yönetimi ve Pazarlama Anabilim dalında öğretim görevlisi olan davacının görevine 28.05.2013 tarihinden 19.07.2013 tarihine kadar mazeretsiz olarak gelmediğinden bahisle, Yıldız Teknik Üniversitesi Rektörlüğünün … tarihli Oluru ile … tarihinden itibaren görevden çekilmiş sayıldığı, davacı tarafından anılan bu işlemin iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi üzerine Rektörlük Makamının 24.07.2014 tarihli Olur ile davacının görevine iade edildiği, akabinde yine aynı tarihli Rektörlük Oluru ile davacının bu kez de 20.06.2013 tarihinden itibaren izinsiz ve mazeretsiz olarak 10 gün kesintisiz göreve devam etmediğinden bahisle 04.07.2013 tarihinden itibaren görevden çekilmiş sayılması üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Öğretim elemanlarının atanma usulleri ve süreleri ile yürütecekleri görevlerinin nitelikleri 2547 sayılı Kanunda, diğer özlük hakları da 2914 sayılı Kanunda düzenlenirken ilgililerin görevlerinden çekilme isteğinde bulunma ya da bulunmuş sayılma şeklinde kendi iradelerine bağlı olarak sonlandırmalarına ilişkin açık bir Kanun maddesine yer verilmemiş, 2547 sayılı Kanun uyarınca çıkarılan ve yukarıda alıntısı yapılan Yönetmelikte göreve kesintisiz 10 gün kabul edilebilir bir mazereti olmaksızın devamsızlık gösterme hali disiplin hukuku kapsamında bir yaptırıma bağlanmış, ilgili hüküm daha sonra 29/01/2014 tarih ve 28897 sayılı Resmi Gazete ile yürürlükten kaldırılmıştır.
Diğer taraftan dava konusu işlem 657 sayılı Kanunun 94. maddesi uyarınca tesis edilmiş olduğundan bu hükmün davacı hakkında uygulanıp uygulanmayacağının da irdelenmesi gerekmektedir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun "Memurluğun Sona Ermesi" başlıklı 4. Bölümünde yer verilen "Çekilme" başlıklı 94. maddesinde; Devlet memurunun bağlı olduğu kuruma yazılı olarak müracaat etmek suretiyle memurluktan çekilme isteğinde bulunabileceği; mezuniyetsiz veya kurumlarınca kabul edilen mazereti olmaksızın görevin terk edilmesi ve bu terkin kesintisiz 10 gün devam etmesi halinde, yazılı müracaat şartı aranmaksızın, çekilme isteğinde bulunulmuş sayılacağı hususuna yer verilmiş, "Disiplin" başlıklı 7. Bölümünde yer verilen "Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller" başlıklı 125. maddesinde ise, özürsüz olarak bir veya iki gün göreve gelmemek aylıktan kesme cezasını; özürsüz ve kesintisiz 3-9 gün göreve gelmemek de kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.
657 sayılı Kanunda yer alan bu hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden, Devlet memurunun 10 güne kadar olan devamsızlık hali disipline konu bir suç olarak değerlendirilirken, 10 gün ve aşan devamsızlık hali ise ilgilinin memuriyetini kendi iradesiyle sonlandırmış olduğu kabul edilerek idari bir tasarrufta bulunulduğu anlaşılmakta olup, anılan düzenleme 657 sayılı Kanuna tabi memurların yürüttüğü kamu hizmetinin niteliğinden kaynaklanmaktadır. Devlet memurlarının göreve devamsızlıklarının, ifa ettikleri kamu hizmetine doğrudan etkisinin bulunduğu anlaşılmakla birlikte, öğretim elemanlarının, yerine getirdikleri kamu hizmetinin niteliği gereği belirli zaman dilimlerinde eğitim ve öğretim faaliyetinde bulunmaları nedeniyle, görevlerine devamsızlık halinin Devlet memurlarının durumu ile aynı durumu ifade etmediği açıktır.
2547 ve 2914 sayılı Kanunlara tabi öğretim elemanlarının Kanunda tanımlanmış olan görevleri ile 657 sayılı Kanuna tabi memurların yürüttükleri kamu hizmetinin farklı niteliklerde olduğu, Kanun koyucunun bu farklılığı gözetmek suretiyle, 2547 sayılı Kanunda öğretim elemanları açısından göreve devamsızlık hali için bir idari tasarruf öngörmeyerek ilgili Yönetmelik ile disiplin cezasına tabi kıldığı sonucuna ulaşılmaktadır. Kaldı ki, disiplin cezası şeklinde tesis edilecek bir işlem ile idari bir tasarruf niteliği taşıyan işlemin oluşturulma süreci ve ilgili açısından yaratacağı hukuki sonuçlar birbirinden farklılık taşımaktadır. Bu bakımdan, Yönetmelikte disiplin cezasına tekabül eden bir durumun daha ağır sonuçları olan idari bir tasarrufa bağlanmasının hukuka uygun olmayacağı da açıktır.
Bu açıklamalar ışığında, 2547 sayılı Kanuna tabi öğretim görevlisi olarak görev yapan davacı hakkında durumun yukarıda aktarılan Yönetmelik uyarınca yapılacak bir soruşturma ile tespit edilerek, bunun sonucuna göre işlem tesis edilmesi gerekmekte iken, görevinden çekilmiş sayılması yönünde 657 sayılı Kanun'un 94. maddesi uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Danıştay dava daireleri ve İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulları tarafından verilen kararlar hakkında karar düzeltilmesi yoluna başvurulabilmesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinde yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.
İstemde bulunan tarafından öne sürülen düzeltme nedenleri sözü edilen maddede belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymadığından karar düzeltme isteminin yukarıda yer verilen gerekçe ile reddine, karar düzeltme giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 09/11/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.