T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2023/3948
Karar No : 2024/209
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı-…
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Serbest muhasebeci mali müşavir olan davacı adına, ... Temizlik Oto Yedek Parça Taşımacılık Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'ye ait vergi borçlarının tahsili amacıyla müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen … tarih ve …,…,…,… ve … sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesi … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; olayda, ... Temizlik Oto Yedek Parça Taşımacılık Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. hakkında düzenlenen vergi tekniği raporu ve davacı hakkında düzenlenen görüş ve öneri raporunda yer alan tespitler incelendiğinde; incelemeye konu mükellef şirket ve davacının mali müşavirlik hizmeti verdiği farklı şirketler hakkında sahte belge düzenleme nedeniyle vergi tekniği raporu bulunması, incelemesi devam eden mükelleflerin mali müşaviri olarak görev yapması, hakkında düzenlenmiş olan görüş ve öneri raporlarının bulunması, sahte belge olduğu ileri sürülen mükellefe ait faturaların hiçbir çekince gösterilmeden kayıt edilmesi hususlarının davacının faaliyetinde gerekli özen ve hassasiyeti göstermediğine dair yeterli tespitleri içermediği, davacı tarafından sunulan beyannamelerin dayanağı belgelerin gerçek mahiyetinin ancak kapsamlı bir araştırma ve inceleme sonucuna göre bilinmesinin mümkün olduğu fakat serbest muhasebeci ve serbest muhasebeci mali müşavirlerin böyle bir inceleme yetkisinin bulunmadığı anlaşıldığı, bu durumda, davacının kapsamlı bir inceleme ve araştırma yapmadan mükellefin düzenlediği faturaların sahte olduklarını bilmesinin mümkün olmadığı ve serbest muhasebeci mali müşavirlerin böyle bir inceleme yetkisinin de bulunmadığı göz önüne alınarak, müteselsil sorumluluk esasları uyarınca düzenlenen dava konusu ödeme emirlerinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu ödeme emirlerinin iptaline karar vermiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Temizlik Oto Yedek Parça Taşımacılık Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. hakkında düzenlenen vergi tekniği raporundaki tespitlerin değerlendirmesinden, mükellefin işe başlama tarihinden önce 2 milyonu aşan fatura düzenlemesi, yine faaliyetine son verip beyanname vermediği 2018/Nisan döneminden sonra 1,5 milyon civarında satış faturası düzenlemesi ile kayıtlarına aktarmadığı bu faturaların iptal edildiği şeklinde kayıt düşülmesine rağmen anılan faturaların asıllarının ibraz edilmeyerek iptal işlemlerinin yapılmamasının beyannamelerin dayanağı olan faturaların sahte belge olduğunun harici araştırmayı gerektirmeyen belgeler kapsamında olduğu; yine mükellefin 10.000,00-TL sermaye ve 10.000,00-TL emtia ile 17 aylık faaliyet döneminde toplamda 20 milyon civarında satış yapmasına karşın ödenecek verginin çok cüzi çıkması ile yüksek cirolara rağmen düşük tutarda kâr beyan edilip çıkan düşük vergilerin hiçbirinin ödenmemesinin işletmenin iş hacmiyle uyumlu olmayan belgeler niteliğinde meslek mensubunun sorumluluğu kapsamında olduğu; diğer yandan davacının muhasabe işlemlerini yürüttüğü bir çok mükellef hakkında sahte belge düzenleyicisi olduğu yönünde vergi tekniği raporu düzenlendiği, yine pek çok mükellef hakkında da incelemenin devam ettiği, ayrıca davacının iştiraki ve sorumluluğu nedeniyle disiplin ve mali yönden sorumluluğuna ilişkin tespitlerin yer aldığı birden çok rapor bulunduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde; davacının beyannamelerini verdiği mükellefin sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlediği hususunu sorumluluğu gereği bilmesi gerektiği ve muhasebe işlemlerini yürüttüğü mükellefle ilgili olarak mesleki özen ve sorumluluğu göstermediği anlaşılmış olup yol açılan vergi kaybından dolayı müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması gerektiği sonucuna varılarak, dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığından, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Meslek mensupların sorumluluğunun kapsamının beyanname ve tasdik raporlarında yer alan bilgilerin, defter ve dayanak belgeye uygunluğuyla sınırlı olduğu, inceleme ve araştırma yetkileri bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: Serbest muhasebeci mali müşavir olan davacı adına, ... Temizlik Oto Yedek Parça Taşımacılık Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'ye ait vergi borçlarının tahsili amacıyla müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen … tarih ve …,…,…,… ve … sayılı ödeme emirlerinin iptali istenilmektedir.
LGİLİ MEVZUAT:
3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun 1. maddesinde kanunun amacı, işletmelerde faaliyetlerin ve işlemlerin sağlıklı ve güvenilir bir şekilde işleyişini sağlamak, faaliyet sonuçlarını ilgili mevzuat çerçevesinde denetlemeye, değerlendirmeye tabi tutarak gerçek durumu ilgililerin ve resmi mercilerin istifadesine tarafsız bir şekilde sunmak olarak düzenlenmiş, aynı Kanun'un 2. maddesinin A bendinde, muhasebecilik ve mali müşavirlik mesleğinin konusunun, gerçek ve tüzel kişilere ait teşebbüs ve işletmelerin, genel kabul görmüş muhasebe prensipleri ve ilgili mevzuat hükümleri gereğince, defterlerini tutmak, bilanço, kâr, zarar tablosu ve beyannameleri ile ilgili diğer belgelerini düzenlemek ve benzeri işler yapmak olduğu belirtilmiştir.
3568 sayılı Kanun'un serbest muhasebeci, serbest muhasebeci ve mali müşavirler ile yeminli mali müşavirlere vermiş olduğu yetkiye ilişkin mali sorumluluğu düzenleyen 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 227. maddesinde ise, meslek mensuplarının, imzaladıkları beyannamelerde veya düzenledikleri tasdik raporlarında yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmamasından dolayı ortaya çıkan vergi ziyaına bağlı olarak salınacak vergi, ceza, gecikme faizlerinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıdaki düzenlemelerin değerlendirilmesinden, serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavirlerin sadece imzaladıkları beyannamelerde veya düzenledikleri tasdik raporlarında yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmamasından dolayı ortaya çıkan vergi ziyaına bağlı olarak salınacak vergi, ceza, gecikme faizlerinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulabilecekleri anlaşılmaktadır.
Davacı hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı görüş ve öneri raporunun incelenmesinden; muhasebe hizmeti verilen ... Temizlik Oto Yedek Parça Taşımacılık Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporunda, söz konusu mükellefin gerçek bir faaliyetinin bulunmadığı, komisyon karşılığı sahte belge düzenlediği, meslek mensuplarının bilerek kullandıkları veya harici araştırmayı gerektirmeden sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı olduğu anlaşılabilen belgelerden miktar ve tutar itibarıyla işletmenin faaliyet konusu veya iş hacmiyle mütenasip olmayan belgeler ile ticari örf ve teamüle uygun olmayan belgelerden sorumlu olacakları belirtildiğinden davacının ilgili dönemlerde vermiş olduğu beyannameler nedeniyle sorumlu tutulması gerektiği tespitlerine yer verilmiştir.
Yukarıda anılan hükümler uyarınca, serbest muhasebecilerin müşterek ve müteselsil sorumluluğundan söz edilebilmesi için çalışma konuları içinde yaptığı ve yapması gereken işler dolayısıyla, imzaladıkları beyannamelerde yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmaması ve bunun neticesinde vergi kaybı meydana gelmiş olması gerekmektedir.
Olayda, davacı hakkında düzenlenen görüş ve öneri raporunda, dava konusu ödeme emirleri içeriği borcun, beyannamelerde yer alan bilgilerin, defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını oluşturan belgelere uygun olmadığı yönünde bir tespit yapılmadığı, davacının sorumluğunu doğuracak hususların açık ve somut bir şekilde ortaya konulamadığı, mükellefçe kendisine verilen bilgi ve belgelerden farklı olarak muhasebe kayıtlarına aykırı biçimde kayıt yaptığına veya kayıtları mali tablolara yansıtmadığına yönelik tespitlere yer verilmediği görüldüğünden, serbest muhasebeci mali müşavir olan davacı adına düzenlenen ödeme emirlerinin iptali gerekirken, davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararına yönelik davalı istinaf başvurusunu kabul edip, anılan kararı kaldırarak davanın reddine karar veren Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davacının temyiz isteminin kabulüne,
… Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 18/01/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.