T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/4182
Karar No : 2023/3255
TEMYİZ EDENLER:
1- (DAVACI) …
VEKİLİ: Av. …
2- (DAVALI) … Vergi Dairesi Müdürlüğü/…
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurularına ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, asıl borçlu … Limited Şirketi'nden alınamayan 2011 ila 2016 yıllarının muhtelif dönemlerine ait kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … ila … takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacının 24/06/2003 ila 26/01/2016 tarihleri arasında kanuni temsilci olduğu dikkate alındığında, 2014 ve 2015 yılına ilişkin kamu alacağını içeren dava konusu … takip numaralı ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı, … ila … takip numaralı ödeme emirleri yönünden, asıl borçlu şirket tarafından, dava konusu ödeme emirleri içeriği kamu alacağının, 6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun kapsamında yapılandırılması üzerine şirketin vergi borçları nitelik değiştirip yeni bir borç haline geldiğinden ödenmeyen vergi borçlarının öncelikle asıl borçlu şirketten tahsili amacıyla şirket adına ödeme emri düzenlenip usulüne uygun şekilde tebliğ edildikten sonra davacının sorumluluğuna gidilmesi gerekirken doğrudan kanuni temsilci takibinde hukuka uyarlık görülmediği, … takip numaralı ödeme emri içeriği amme alacaklarının davacının kanuni temsilcilik sıfatı sona erdikten sonra asıl borçlu şirket tarafından verilen beyannamelere istinaden tahakkuk eden vergiden oluştuğu anlaşıldığından söz konusu kamu alacağından sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle söz konusu amme alacaklarından … ila … ve … takip numaralı ödeme emirleri iptal edilmiş, … takip numaralı ödeme emri yönünden ise dava reddedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularının, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:
Davacı tarafından, 26/01/2016 tarihinde ortaklık ve müdürlük görevinden ayrılarak sorumluluğunun sona erdiği, dava konusu ödeme emirleri içeriği kamu alacağının, 6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun kapsamında yapılandırıldığı, bu sebeple borçtan sorumlu olmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
Davalı idare tarafından, dava konusu ödeme emirlerinin hukuka uygun olduğu ileri sürülerek kararın aleyhe olan hükmünün bozulması istenilmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacının 24/06/2003 ila 26/01/2016 tarihleri arasında müdürü asıl borçlu şirket adına, 6736 sayılı Kanun kapsamında 25/11/2016 tarihinde kamu alacağının yapılandırıldığı, anılan yapılandırmanın ihlal edilmesi nedeniyle iptal edildiği, asıl borçlu şirketin 2011 ila 2016 yıllarının muhtelif dönemlerine ait amme alacağının, asıl borçlu şirket tarafından vadelerinde ödenmediğinden ve şirketin mal varlığından tahsil edilemeyeceğinin anlaşıldığından bahisle söz konusu borcun tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla dava konusu ödeme emirlerinin düzenlendiği anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcilerince yerine getirileceği, temsilcilerin bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davalı idare tarafından temyiz istemine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının; … takip numaralı ödeme emrine ilişkin hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur.
Yapılandırma kanunları kapsamındaki yapılandırma sonucunda vergi borçlarıyla ilgili olarak ortaya yeni bir hukuki durum çıkmasına karşın, bu durumun; şirket tüzel kişiliği nezdinde yapılandırma öncesinde usulüne uygun biçimde tamamlanmış olan takibin yeniden başlatılmasını başka bir ifadeyle yapılandırmanın ihlalinden sonra asıl borçlu adına yeniden ödeme emri düzenlenerek mal varlığı araştırması yapılmasını gerektirdiğinden söz edilemez.
Ancak, yapılandırma ve ihlali sırasında kanuni temsilcilik sıfatı bulunmayan davacının ödenmeyen kamu alacağından sorumlu tutulmasında hukuka uygunluk bulunmadığından Vergi Mahkemesince yazılı gerekçeyle … takip numaralı ödeme emri yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen davalı istinaf başvurusunun reddinde hukuka uyarlık bulunmamış olup … ila … takip numaralı ödeme emirlerinin yazılı gerekçeyle iptaline ilişkin hüküm fıkrasına dava tarafından yöneltilen istinaf başvurusunun reddinde ise sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idare temyiz isteminin kısmen REDDİNE,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; … takip numaralı ödeme emrine ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Kararın; … ila … takip numaralı ödeme emirlerine ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen davalı idare TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
4. Davacı temyiz isteminin KABULÜNE
5. Kararın; … takip numaralı ödeme emrine ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA, 26/09/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
6183 sayılı Kanun'un 35. maddesinde, limited şirket ortaklarının, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu oldukları ve bu Kanun hükümleri gereğince takibe tabi tutulacakları hüküm altına alınmıştır.
6736 sayılı Kanun'un 10. maddesinde, süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen taksitlerin belirtilen şekilde de ödenmemesi veya bir takvim yılında ikiden fazla taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde matrah ve vergi artırımına ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanma hakkının kaybedileceği hükmüne yer verilmiştir.
Davalı idarece, borcun ait olduğu dönemde ortak olan davacı adına ödeme emri düzenlendiği anlaşılan olayda, değinilen Yasa kapsamında borcun yapılandırılmasının verginin doğduğu dönemdeki sorumlu olan açısından bir değişikliğe neden olmayacağı ve yapılandırmanın yapıldığı dönemde asıl borçlu şirkete ait vergi borçlarının yapılandırıldıktan sonra ödenmemesi halinde verginin doğduğu dönemdeki ortak ve kanuni temsilcinin sorumluluğuna gidilebileceği gibi ayrıca borcun yapılandırıldığı dönemdeki kanuni temsilcilerin sorumluluğuna da gidilebileceği açıktır.
Bu durumda, borcun doğduğu dönemden sonraki dönemlerde şirketi idare edenlerin herhangi bir tasarrufunun; borcun doğduğu dönemdeki ortak ve kanuni temsilciye yasa ile yüklenen sorumluluğu ortadan kaldırmayacağı, yukarıda sözü edilen Kanun'un 17. maddesinde, ikiden fazla taksidin ödenmemesi durumunda yasadan yararlanma hakkının kaybedileceğinin belirtildiği, şirket tarafından yapılandırılan borcun vadesinde ödenmemesi üzerine taksitlendirmenin iptal edildiği ve böylece kamu alacağının, yasal şartların oluşması halinde verginin doğduğu dönemdeki şirket ortağından tahsilinin mümkün hale geldiği dolayısıyla dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, … ila … takip numaralı ödeme emirlerine ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne, davacının temyiz isteminin ise reddine karar verilerek Vergi Dava Dairesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.