T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/4245
Karar No : 2023/4664
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
DİĞER DAVALI : … Bakanlığı
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem : Vefat eden babasından dolayı 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun Ek 1. maddesi uyarınca Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Aksaray Şube Müdürlüğüne memur olarak atanan davacının, atama teklifinin iptaline ilişkin Devlet Personel Başkanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararla; dava konusu işlem doğrultusunda 657 sayılı Kanun'un 98. maddesi uyarınca davacı hakkında tesis edilen "görevine son verilmesine ilişkin" işlem ile dava konusu işlemin dayanağı olan "davacının babası hakkında 5434 sayılı Kanun'un vazife malullüğüne ilişkin hükümlerinin uygulanmamasına" ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı işleminin iptali istemiyle açılan davada, Mahkemenin … tarih ve E:… K:… sayılı kararı ile "davacının babası müteveffa … 'nün görevini icra etmekte iken terör örgütü üyeleri tarafından şehit edilmesi nedeniyle vazife malulü sayılması gerektiği" kanaatine varılarak, davacının görevine son verilmesine ilişkin işlem ile babası hakkında 5434 sayılı Kanun'un vazife malullüğü hükümlerinin uygulanmamasına ilişkin işlemin iptaline karar verildiğinden, dayanağı kalmayan dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince, Danıştay Onikinci Dairesinin 23/11/2022 tarih ve E:2022/4082, K:2022/5736 sayılı bozma kararına uyularak; davacı tarafından, babasının vazife malulü sayılmamasına ilişkin işlem ile görevine son verilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla anılan işlemlerin iptaline karar verildiği, söz konusu karara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine, … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesi uyarınca her iki işleme karşı ayrı ayrı dava açılmak üzere dilekçenin reddine karar verilmesi gerektiğinden, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, sonrasında … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı ve … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararları ile anılan işlemlerin iptal edildiği anlaşıldığından; davacının babasının vazife malulü sayılmasına ilişkin işlemin iptali nedeniyle gelinen bu aşamada dayanağı kalmayan dava konusu işlemin bu yönüyle hukuka aykırı olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle, İdare Mahkemesince verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen gerekçe ile reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idarelerden Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından; 3713 sayılı Kanun kapsamında istihdam hakkından faydalanacak hak sahiplerinin belirlenmesinde yetkilerinin ve görevlerinin bulunmadığı, mevzuat değişikliği sebebiyle husumetin görevli ve yetkili Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına yöneltilmesi gerektiği belirtilerek öncelikle hasım mevkinden çıkarılmaları gerektiği; davacının durumunun Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından incelenmesi neticesinde hak sahibi olmadığının anlaşıldığı, idarelerinin bağlı yetki içerisinde olduğu, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Vazife Malullüğü Tespit Kurulunca davacının vefat eden babasının vazife malulü sayılmamasına karar verilmesi nedeniyle davacının 3713 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesi kapsamında hak sahibi olmadığından atamasının iptal edildiği, atama kararının iptal edilerek Başkanlık kayıtlarından silindiği ve dava konusu işlemin mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacının babası ...'nün imam hatip olarak görev yapmakta iken 12/10/1995 tarihinde bıçaklı saldırı sonucunda vefat etmiş, Diyanet İşleri Başkanlığı Nakdi Tazminat Komisyonunun 14/03/1996 tarih ve 49 sayılı kararıyla, davacının babasının vefat olayı 2330 sayılı Kanun kapsamında kabul edilerek nakdi tazminat ödenmesine ve dul ve yetimlerine bağlanacak aylıkların %25 artırımlı olarak ödenmesine karar verilmiş, davacı, vefat eden babasından dolayı 06/01/2016 tarihinde 3713 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesi gereğince Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Aksaray Şube Müdürlüğüne memur olarak açıktan atanmış; ancak, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Vazife Malullüğü Tespit Kurulunun ...tarih ve ...sayılı kararıyla, davacının murisi hakkında vazife malullüğü hükümlerinin uygulanmasının mümkün olmadığına karar verilmesi nedeniyle Devlet Personel Başkanlığının ...tarih ve ...sayılı işlemiyle davacının atama teklifinin iptali üzerine temyizen incelenen bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun 44. maddesinde; her ne sebep ve suretle olursa olsun vücutlarında hasıl olan arızalar veya düçar oldukları tedavisi imkansız hastalıklar yüzünden vazifelerini yapamayacak duruma giren iştirakçilere malûl denileceği ve haklarında bu Kanun'un malûllüğe ait hükümlerinin uygulanacağı; 45. maddesinde; malûllüğün, a) İştirakçilerin vazifelerini yaptıkları sırada vazifelerinden doğmuş olması, ... c) Kurumların menfaatini korumak maksadıyla bir iş yaparken o işten doğmuş olması (maksadın ilgili kurumlarca kabul edilmesi şartıyla) halinde buna (vazife malullüğü) ve bunlara uğrayanlara da (vazife malulü) denileceği kurala bağlanmıştır.
3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun Ek 1. maddesinde; "10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun eki (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu kurum ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları, il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları, özel kanunla kurulan diğer her türlü kamu kurum ve kuruluşları; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memur kadroları ile sözleşmeli personel pozisyonlarına ve sürekli işçi kadrolarına bu madde hükümleri çerçevesinde Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca hak sahibi olduğu belirlenerek Devlet Personel Başkanlığına bildirilen ve Başkanlıkça kura sonucu atama teklifi yapılanları atamak zorundadır.
Bu madde kapsamında hak sahipliği sonucunu doğuran durumlar aşağıda belirtilmiştir:
...
b) 5434 sayılı Kanunun mülga 45 inci maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 47 nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen haller kapsamında vazife malulü sayılan; Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının erbaş ve erler dahil askeri personeli ile Emniyet Teşkilatından Emniyet Hizmetleri Sınıfına mensup personeli,
c) (b) bendi kapsamına girenler hariç olmak üzere 5434 sayılı Kanunun mülga 45 inci maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 47 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında olanlardan vazife malulü sayılanlar,
...
İstihdam hakkından;
...
c) İkinci fıkranın (c) bendine göre malul sayılanların kendileri veya eş ve çocuklarından birisi, eşi veya çocuğu yoksa kendileri veya kardeşlerinden birisi; hayatını kaybedenlerin ise eş veya çocuklarından birisi, eşi veya çocuğu yoksa kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam bir kişi,
...
yararlanır..." düzenlemesi yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacı tarafından, babasının vazife malulü sayılmamasına ilişkin işlem ile görevine son verilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla anılan işlemlerin iptaline karar verildiği, söz konusu karara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine ise ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesi uyarınca her iki işleme karşı ayrı ayrı dava açılmak üzere dilekçenin reddine karar verilmesi gerektiğinden, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, sonrasında İdare Mahkemesince verilen kararın dayanağı olan "vazife malulü sayılmama" işleminin iptali için açılan davada ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile işlemin iptal edildiği ve bu kararın istinaf istinaf incelemesinin ...Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin E:...sayılı dosyasında devam ettiği; "göreve son verme" işleminin iptali için açılan davada ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile işlemin iptal edildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ...Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile reddedildiği ve Danıştay Onikinci Dairesinin E:2023/5125 sayılı dosyasında temyiz incelemesinin devam ettiği; dolayısıyla anılan kararların henüz kesinleşmediği görülmektedir.
Bu durumda, İdare Mahkemesince verilen kararın dayanağı olan "vazife malulü sayılmama" işleminin iptali yolunda verilen kararın istinaf incelemesinin devam etmesi nedeniyle, bu davanın akibeti araştırılmak suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarelerden Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ...Bölge İdare Mahkemesi ... Dava Dairesine gönderilmesine, 09/10/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.