T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/4315
Karar No : 2023/5613
DAVACI: …
VEKİLİ: Av. …- Av. …
DAVALI: … A.Ş. - …
DAVANIN KONUSU: Acele kamulaştırma kararının davacının parseli yönünden iptali istenilmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakimi …'ın açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi gereğince incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesinin 3. fıkrasında; dilekçelerin Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından, görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet ve 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği, 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde ise; otuz gün içinde 3. ve 5. maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır.
Anılan Kanunun 3. maddesinde ise; 1. "İdari davalar, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılır.
2. Dilekçelerde;
a) Tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adresleri ile gerçek kişilere ait Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası,
b) Davanın konu ve sebepleri ile dayandığı deliller,
c) Davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihi,
d) Vergi, resim, harç, benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarına ilişkin davalarla tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktar,
e) Vergi davalarında davanın ilgili bulunduğu verginin veya vergi cezasının nevi ve yılı, tebliğ edilen ihbarnamenin tarihi ve numarası ve varsa mükellef hesap numarası, gösterilir.
3. Dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri dava dilekçesine eklenir.
Dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olur." kuralı yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdari yargılama usulünde geçerli olan re'sen araştırma ve yazılılık ilkeleri gereği dava dilekçelerinin, 2577 sayılı Kanun'da belirtilen şekil kurallarına uygun bir biçimde ve yargılamanın gerektirdiği bilgileri içerecek nitelikte düzenlenmesi gerekmektedir. Bunu sağlamak için, dava dilekçelerinde; dava konusu edilen işlemlerin ve dava sebeplerinin, başka bir ifadeyle, idari işlemin içerdiği iddia edilen hukuka aykırılığın dayandığı hukuk kurallarının açık ve net bir biçimde somut olarak belirtilmesi şarttır. Ayrıca birden fazla işlemin davaya konu edilmesi ya da bir işlemin birden fazla madde, fıkra veya bendinin iptalinin istenilmesi halinde de söz konusu işlemler ve bu işlemlerin hangi madde veya fıkralarının iptalinin istenildiğinin tek tek sayılmak suretiyle belirtilmesi de yukarıda alıntısı yapılan düzenlemeler ile idari yargılama usulü ilkelerinin bir gereğidir.
Dava dilekçesinin incelenmesinden, dilekçenin "Konu" bölümüne; "Acele kamulaştırma kararının davacının parseli yönünden iptalinin" istenildiğinin yazıldığı, "Sonuç ve Talep" bölümünde ise "...müvekkilin parseline ilişkin işlemin yürütmesinin durdurulmasına, bilahare Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş tarafından tesis edilecek olan ... Yüreğir Güleç DM- Solaklı DM Sek. ENH güzergahına rastlayan taşınmazların kamulaştırılması hususunda Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. Yönetim Kurulunca alınan … tarihli, … numaralı kamu yararı kararı, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesine göre Cumhurbaşkanlığınca 15.09.2022 tarih 6086 sayılı Acele El Koyma kararının müvekkilin parseline ilişkin kısmının iptali"nin istenildiği görülmektedir.
İncelenen dava dilekçesinde; "Konu" ve "Sonuç" bölümlerinin birbiriyle örtüşmediği, acele kamulaştırma kararının tek başına mı, kamu yararı kararıyla birlikte mi dava konusu edildiğinin dilekçeden anlaşılamadığı, hangi acele kamulaştırma kararının iptalinin istendiğinin belirtilmediği, ayrıca dava dilekçesinde hem "acele el koyma kararı"na hem de "acele kamulaştırma kararı" na yer verildiği, davacının "acele el koyma kararı"ndan kastının Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan bedel tespit davasının sonucuna ilişkin olup olmadığı yönünde dilekçede netlik olmadığı, ifade edilmek istenenin ne olduğunun anlaşılamadığı görülmekte olup; dava dosyasının incelenebilmesi için istemleri arasındaki çelişkinin giderilmesi ve hangi işlemlerin iptalinin istendiğinin açık ve net bir şekilde ifade edilmesi gerekmektedir. Diğer bir anlatımla; davanın hangi işlem ya da işlemlere karşı açıldığının hiçbir tereddüte yer bırakılmayacak biçimde tarif edilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, davaya konu edilen istemlerin; iptali istenen işlemlerin belirtilerek, dava dilekçesinin hem konu, hem açıklamalar, hem de sonuç kısmında; açık, anlaşılır ve tereddüte yer bırakmayacak bir biçimde belirtilmesi, tarih, sayısının ve öğrenme tarihinin açık bir biçimde yazılmak suretiyle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 3. maddesine uygun olarak yeniden dava açılması gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesi hükmüne uygun olmayan dava dilekçesinin aynı Kanun'un 15. maddesinin 1/d bendi gereğince, bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren otuz (30) gün içinde belirtilen eksiklikler giderilerek yeniden dava açılmak üzere REDDİNE,
2. Yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hususunun davacıya duyurulmasına,
3. Davanın süresi içinde yenilenmesi hâlinde yeniden harç alınmamasına, dilekçenin yenilenmemesi halinde yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, dilekçe örneği ve eklerinin davacıya iadesine, 06/06/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY (X) : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İvedi yargılama usulü" başlıklı 20/A maddesinde "1. İvedi yargılama usulü aşağıda sayılan işlemlerden doğan uyuşmazlıklar hakkında uygulanır: ... b) Acele kamulaştırma işlemleri. ..." hükmü yer almaktadır.
2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun "İlk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülecek davalar" başlıklı 24. maddesinin 1. fıkrasında, Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak; Cumhurbaşkanı kararlarına ... karşı açılacak iptal ve tam yargı davalarını karara bağlayacağı hüküm altına alınmıştır.
2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanunun 5. maddesinin 1. fıkrasında; idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derecede Danıştayda çözümlenecek olanlar dışındaki iptal ve tam yargı davaları ile idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalara bakacağı hükme bağlanmıştır.
Dava dilekçesinin incelenmesinden; davacı tarafından, Adana İli, Yüreğir İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazda, Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından tesis edilecek olan ... Yüreğir Güleç DM-Solaklı DM Sek. ENH güzergahına rastlayan taşınmazların kamulaştırılması hususunda Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. Yönetim Kurulunca alınan … tarih ve … numaralı kamu yararı kararının, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin Cumhurbaşkanlığınca alınan ... tarih ve ... sayılı Acele El Koyma kararının davacının parseline ilişkin kısmının iptali ve yürütmesinin durdurulmasının istenildiği görülmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, Dairemizce verilen Dilekçe Ret kararından sonra dava dilekçesinde belirtilen istemleri için davacı tarafından ayrı ayrı dava açılması gerektiği, kamu yararı kararı alınmasına ilişkin işlem ile acele kamulaştırma kararı arasında bulunan ilişkinin "aynı maddi veya hukuki sebepten doğan ya da biri hakkında verilecek hükmün, diğerini etkileyecek nitelikte bulunduğu davalar" şeklinde olmadığı, öte yandan kamu yararı alınmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle ilk derece yargı yeri olan İdare Mahkemesinde dava açılması gerektiği, acele kamulaştırma kararının iptali istemiyle Danıştay'da açılan davadan farklı olarak ilk derece olarak idare mahkemesince incelenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla; Dairemizce verilen dilekçe ret kararı neticesinde dava dilekçesinin yenilenmesi halinde, davacının iptalini istediği takdirde; acele kamulaştırmaya ilişkin Cumhurbaşkanı kararı ile kamu yararı kararına karşı ayrı ayrı dava açılması gerektiği ibaresinin de Dairemiz kararına eklenmesi gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.