T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2023/446
Karar No : 2023/911
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF : 1- (DAVALI): … Kurumu
VEKİLİ : Av. …
2- DAVALI YANINDA MÜDAHİL: .. Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onüçüncü Dairesinin 29/11/2022 tarih ve E:2020/3251, K:2022/4443 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Erzincan ili, Kemaliye ilçesi sınırları içerisinde kurulması planlanan ... Hidroelektrik Santrali (HES) üretim tesisinde 49 yıl süreyle faaliyette bulunmak üzere … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararı ile ... Üretim Ltd. Şti.'ye verilen … tarih ve … sayılı üretim lisansının iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onüçüncü Dairesinin, 15/04/2019 tarih ve E:2012/390, K:2019/1186 sayılı dava konusu işlemin iptali yolundaki kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 26/02/2020 tarih ve E:2019/2776, K:2020/487 sayılı kararıyla bozulması üzerine verilen 29/11/2022 tarih ve E:2020/3251, K:2022/4443 sayılı kararıyla; Herkesin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkının bulunduğu, çevreyi geliştirme, çevre sağlığını koruma ve çevrenin kirlenmesini önlemenin Devletin ve vatandaşların ödevi olduğu Anayasa'da açıkça belirtildiğine, 2872 sayılı Çevre Kanunu ile bu konuda gerekli düzenlemelere yer verildiğine ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde üretilmiş elektriğin tüketicilerin kullanımına sunulması amaçlandığına göre, Kurul'un bu konularda yapılan lisans başvurularını çevre mevzuatı yönünden de incelemesinin zorunlu olduğu, dolayısıyla, davaya konu proje ile ilgili olarak hazırlanan fizibilite raporu çerçevesinde projenin "çevreyle uyumlu" olup olmadığının, çevre mevzuatı açısından zorunlu olan "ÇED Olumlu Kararı" veya "ÇED Gerekli Değildir Kararı" alınmasına ilişkin yasal sürecin mevzuatta belirtilen süre içerisinde tamamlanmış olmasının, lisans ve lisans kapsamında yürütülecek faaliyetler için bir şart olarak yer aldığı,
Bu kapsamda, ... HES, Kırma-Eleme Tesisi ve Hazır Beton Üretim Tesisi projesi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından … tarih ve … sayılı ÇED Olumlu Kararı alındığı, söz konusu kararın iptali istemiyle açılan davanın … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla reddedildiği ve Danıştay Altıncı Dairesinin 06/10/2021 tarih ve E:2021/8301, K:2021/10702 sayılı kararıyla, anılan kararın onanarak kesinleştiği,
Davalı yanında müdahil şirket tarafından, … tarih ve … sayılı ÇED Olumlu Kararının davalı idareye sunulması üzerine, Dairece iptaline karar verilen dava konusu … tarih ve EÜ/… sayılı üretim lisansının devamı mahiyetinde … tarih ve EÜ/… sayılı yeni bir üretim lisansının verildiği,
Söz konusu lisansın verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının iptali istemiyle açılan davanın ise, ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla reddine karar verildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiği,
Bu itibarla, ... HES, Kırma-Eleme Tesisi ve Hazır Beton Üretim Tesisi projesine ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verilen ÇED olumlu kararının hukuka uygun olduğuna Mahkemece karar verildiği için hukuken geçerli bir ÇED olumlu kararının bulunduğu, müdahil şirkete eskisinin devamı mahiyetinde yeni bir üretim lisansının verildiği ve anılan lisansın iptali istemiyle açılan davanın reddedilerek kesinleştiğinin anlaşıldığı gerekçesiyle, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, davanın açıldığı tarihteki hukuki duruma göre davanın açılmasına davalı idarenin sebebiyet vermesi nedeniyle yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı idare üzerinde bırakılması gerektiği, müdahil şirkete verilen üretim lisansının eskisinin devamı niteliğinde olması sebebiyle davanın konusunun kalmadığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilemeyeceği, üretim lisansının kullanılabilmesi için müdahil şirket tarafından yerine getirilmesi gereken yükümlülüklerin süresinde yerine getirilemediği, bu nedenle üretim lisansının iptali gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiş, davalı idare yanında müdahil tarafından ise, Danıştay Onüçüncü Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin Danıştay Onüçüncü Dairesinin temyize konu 29/11/2022 tarih ve E:2020/3251, K:2022/4443 sayılı kararının ONANMASINA,
3. Kesin olarak, 03/05/2023 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
X- Dava, Erzincan ili, Kemaliye ilçesi sınırları içerisinde kurulması planlanan ... Hidroelektrik Santrali (HES) üretim tesisinde 49 yıl süreyle faaliyette bulunmak üzere … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararı ile ... Üretim Ltd. Şti.'ye verilen … tarih ve EÜ/… sayılı üretim lisansının iptali istemiyle açılmış; Danıştay Onüçüncü Dairesinin dava konusu işlemin "Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında alınmış bir kararın olmaması" gerekçesiyle iptaline ilişkin 15/04/2019 tarih ve E:2012/390, K:2019/1186 sayılı kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun, "uyuşmazlık konusu olayda, anılan HES projesi için Erzincan Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün (Mülga İl ve Çevre Orman Müdürlüğü) … tarih ve … sayılı işlemi ile verilen "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararının yargı kararı ile iptaline karar verilmişse de, iptal gerekçelerini ortadan kaldıran bilgi ve belgelerle birlikte müracaat halinde, yeni ÇED Belgesi alınabileceğinden ve bu kapsamda, Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca, projeye ilişkin olarak 21/11/2019 tarihli "Çed Olumlu Belgesi"nin düzenlendiği anlaşıldığından, bu yeni hukuki durum dikkate alınmak suretiyle uyuşmazlık hakkında yeniden karar verilmesi gerektiği sonucuna varıl(dığı)" gerekçesiyle bozulmasına yönelik … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı üzerine verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararıyla, söz konusu HES projesine ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verilen ÇED olumlu kararının hukuka uygun olduğuna Mahkemece karar verildiği için hukuken geçerli bir ÇED olumlu kararının bulunduğu, … tarih ve … sayılı ÇED Olumlu Kararının davalı idareye sunulması üzerine, Dairece iptaline karar verilen dava konusu … tarih ve EÜ/… sayılı üretim lisansının devamı mahiyetinde … tarih ve EÜ/… sayılı yeni bir üretim lisansının verildiği ve anılan lisansın iptali istemiyle açılan dava reddedilerek hükmün kesinleştiğinin anlaşıldığı gerekçesiyle, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, Danıştay Onüçüncü Dairesinin 14/04/2021 tarih ve E:2020/3251 sayılı ara kararıyla, davalı idare ile davalı idare yanında müdahilden, 13/08/2012 tarihinde durdurulan ÇED sürecinin yargı kararları sonrasında tekrar başlatılıp başlatılmadığının sorulmasına ve güncel durumunun açıklanarak, sürece ilişkin tüm bilgi ve belgelerin istenilmesine karar verildiği; davalı idare tarafından söz konusu ara karara verilen cevabi yazıda ise, Danıştay Onüçüncü Dairesinin dava konusu işlemin iptaline ilişkin 15/04/2019 tarih ve E:2012/390, K:2019/1186 sayılı kararının gerekçesindeki "Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında alınmış bir kararın olmaması" hâlinin yeni ortaya çıkan hukuki durum uyarınca ortadan kalktığı, bu nedenle müdahil şirkete verilip Dairenin anılan kararıyla iptaline karar verilen üretim lisansının devamı mahiyetinde ... tarih ve EÜ/... sayılı üretim lisansının verildiğinin bildirildiği anlaşılmaktadır.
Temyize konu karar ile, Danıştay Onüçüncü Dairesinin 15/04/2019 tarih ve E:2012/390, K:2019/1186 sayılı kararı ile iptal edilen üretim lisansının devamı mahiyetinde üretim lisansının verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının iptali istemiyle açılan davanın, ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla reddedildiği ve anılan kararın kesinleştiği dikkate alınarak konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ise de; bakılan davanın konusunun, … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararı ile ... Üretim Ltd. Şti.'ye verilen … tarih ve EÜ/… sayılı üretim lisansı olduğu, dava konusu üretim lisansının Danıştay Onüçüncü Dairesinin dava konusu işlemin iptaline ilişkin kararının uygulanması amacıyla iptal edildiği, eskisinin devamı mahiyetinde verilen üretim lisansının temel dayanağının yargı kararının uygulanması amacıyla Kurum tarafından iptal edilen … tarih ve EÜ/… sayılı üretim lisansı olduğu hususları ile dava konusu işlemin iptaline ilişkin yargı kararının bozulmasına yönelik Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 26/02/2020 tarih ve E:2019/2776, K:2020/487 sayılı kararının gerekçesi göz önüne alındığında, 06/02/2020 tarih ve 9172 sayılı Kurul kararı ile eskisinin devamı mahiyetinde verilen üretim lisansının temel dayanağı olan … tarih ve EÜ/… sayılı üretim lisansında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile ... Üretim Ltd. Şti.'ye verilen … tarih ve EÜ/… sayılı üretim lisansının iptali istemiyle açılan davanın esası incelenerek, dava konusu işlemin hukuka uygun olması nedeniyle de davanın reddine karar verilmesi gerekirken, konusu kalmadığı gerekçesiyle dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin Danıştay Onüçüncü Dairesi kararında usul ve yasaya uygunluk bulunmadığından temyize konu kararın bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.