T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/4475
Karar No : 2024/139
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR):
1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
2- … Üniversitesi Rektörlüğü
VEKİLİ: Av. …
3- … Belediye Başkanlığı/…
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR):
1- …
2- …
3- …
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN ÖZETİ: İstanbul ili, Fatih ilçesi, … (…) Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, … sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli Fatih Tarihi Yarımada Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ve Fatih Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli Fatih Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planının, anılan alanın kamulaştırması amacıyla İstanbul Üniversitesi Yönetim Kurulunca alınan … tarihli, … sayılı kamu yararı kararının ve kamulaştırma işleminin iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemlerin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun Danıştay Altıncı Dairesinin 06/10/2021 tarih ve E:2019/20049, K:2021/10756 sayılı bozma kararına uyularak değişik gerekçe ile reddine dair İstanbul Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Dosyanın incelenmesinden, dava konusu parsele verilen yükseköğrenim alanı işlevinin üst ölçekli çevre düzeni planına uygun olduğu, davaya konu nazım imar planı ile uygulama imar planının da birbiriyle uyumlu olduğu, alanda bulunan ilahiyat fakültesinin öğrenci ihtiyacını karşılayamaması üzerine ilave alana ihtiyaç duyulması sonrasında kamu yararı doğrultusunda planlama yapıldığı bu itibarla davacıların hissedar olduğu taşınmaza getirilen üniversite alanı fonksiyonunun hizmet gereğinin karşılanması ilkesi uyarınca yapıldığı, planların sosyal donatıyı arttırıcı nitelik taşıdığı, uyuşmazlık konusu adanın büyük çoğunluğunun yükseköğrenim alanı olarak belirlendiği ve anılan planın çevresiyle birlikte bütünlük arzettiği anlaşıldığından dava konusu imar planlarının şehircilik ve planlama ilkelerine uygun olduğu anlaşılmaktadır.
Kamulaştırma işlemi ve kamu yararı kararı yönünden, imar planında taşınmazın kamusal alana ayrılması sebebiyle kamulaştırma yapılırken ayrıca kamu yararı kararı alınmasına gerek olmadığı gibi dava konusu taşınmazın imar planındaki kullanım amacı yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından imar planına istinaden yapılacak kamulaştırma işlemi de hukuka uygun olacaktır.
Açıklanan nedenlerle, davalıların temyiz isteminin kabul edilerek, dava konusu işlemlerin iptaline yönelik temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine 10/01/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
KARŞI OY (X) : İstanbul ili, Fatih ilçesi, … (…) Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın kallanım amacını "İstanbul Üniversitesi alanı" olarak öngören İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli Fatih Tarihi Yarımada Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ve Fatih Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli Fatih Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planının, anılan yerin kamulaştırılması amacıyla İstanbul Üniversitesi Yönetim Kurulunca alınan … tarihli, … kamu yararı kararının ve kamulaştırma işleminin iptali istenilmiştir.
3194 sayılı İmar Kanunu‘nun 5. maddesinde nazım imar planı; “Varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu çeşitli yerleşme alanlarının gelişme ve büyüklükleri ile ilkelerini ulaşım sistemlerini ve hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plandır” şeklinde, uygulama imar planı ise; “Tasdikli Halihazır haritalar üzerine varsa kadastral bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk düzenini yollarını ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bölgeleri ayrıntıları ile gösteren plandır” şeklinde tanımlanmıştır.
Kamu yararını gerçekleştirmek amacıyla üretilmiş birer belge niteliğinde olan imar planları mevzuatta ve yargı içtihatlarında yöre halkının sağlığını ve çevreyi korumak, sosyal ve kültürel ihtiyaçlarını, iyi yaşama düzenini, çalışma koşullarını ve güvenliğini sağlamak amacıyla, ülke, bölge ve şehir verilerine göre oturma, çalışma, dinlenme ve ulaşım gibi kentsel fonksiyonlar arasında mevcut ve sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi çözüm yollarını bulmak için varsa kadastro durumu da işlenmiş, onaylı haritaların kopyaları üzerine nazım plan ve uygulama planı olarak düzenlenip onaylanmış metinler olarak tanımlanmaktadır.
Uyuşmazlık konusu taşınmazın bulunduğu yapı adası dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile yükseköğretim tesis alanı olarak belirlenmiş olup dava konusu taşınmaza bu fonksiyon dışında bir kullanım kararı getirilmesi yapı adasındaki bütünlüğü bozacaktır.
Kamulaştırma işlemi ve kamu yararı kararı yönünden, imar planında taşınmazın kamusal alana ayrılması sebebiyle kamulaştırma yapılırken ayrıca kamu yararı kararı alınmasına gerek olmadığı gibi dava konusu taşınmazın imar planındaki kullanım amacı yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından imar planına istinaden yapılacak kamulaştırma işlemi de hukuka uygun olacaktır.
Açıklanan nedenlerle, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği oyuyla aksi yöndeki Dairemiz kararına katılmıyorum.