T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/4525
Karar No : 2023/6291
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ
İSTEYEN (DAVALI) : ...Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının onanmasına dair Danıştay Onikinci Dairesinin 03/04/2023 tarih ve E:2022/5929 K:2023/1645 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Balıkesir Astsubay Meslek Yüksek Okulunda eğitimine devam etmekte iken sağlık sebebiyle askeri öğrencilikten çıkarılmasına yönelik işleme karşı açtığı davada, ...İdare Mahkemesi ...Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı iptal kararı üzerine askeri okuldaki eğitimini tamamlayarak, 30/08/2015 tarihinde astsubay çavuşluğa nasbedilen davacının, 01/09/2014 - 01/09/2015 tarihleri arasında statü dışında geçirdiği döneme ait aylıklarının, Emekli Sandığı kesintileri ile OYAK aidatları da dahil olmak üzere, hak ediş tarihinden itibaren yıllık %9 oranındaki yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebiyle yaptığı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince, Danıştay Onikinci Dairesinin 07/02/2022 tarih ve E:2018/3763, K:2022/300 sayılı bozma kararına uyularak; davacının, askeri öğrencilikteki eğitiminin kesintiye uğramasına ve dolayısıyla geç nasbedilmesine yol açan davalı idare işleminin hukuka aykırılığının yargı kararıyla sabit olduğu hususunda tartışma bulunmadığı, uyuşmazlıkta, davacının 25/10/2013 tarihinde askeri öğrencilikten çıkarıldığı, bu işlemin iptali istemiyle açtığı davada ...İdare Mahkemesi ...Dairesince 02/07/2014 tarihinde verilen iptal kararı üzerine, davalı idare tarafından eğitiminin emsallerinden bir yıl gecikmeli olarak tamamlattırılması ve 30/08/2015 tarihinde astsubay çavuşluğa naspedilmesi nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük hakların tazmininin istenildiği, açıkça davacı tarafından nasıp tarihinin düzeltilmesine yönelik bir istemde bulunulmamış ise de, nasba bağlı parasal hak isteminin, nasıp düzeltme istemini de içerdiği, nitekim; idarenin mali sorumluluğuna ilişkin iptal davasında yerleşik içtihada aykırı karar verilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasıyla ilgili olarak Anayasa Mahkemesince ...tarihinde verilen ...başvuru numaralı kararda; özetle, ...İdare Mahkemesinin benzer uyuşmazlıklarda somut davadan daha önce verilen kararlarda, hukuka aykırı işlem nedeniyle meydana gelen geç atamalar sonucu açılan tazminat davalarının nasıp düzeltmeye ilişkin bulunmadığı ve yargı kararı ile hukuka aykırılığı saptanan bu işlemler nedeniyle uğranılan zararların iptal kararı ile işlemin tüm sonuçlarının ortadan kaldırılması bağlamında idarece hizmet kusuru esaslarına göre tazmini yönünde olduğu, somut olayda ise Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin idarenin hukuka aykırılığı yargı kararı ile saptanmış işlemi nedeniyle hizmet kusuru kapsamında mali sorumluluğunu tartışmayıp nasıp düzeltme açısından olayı ele almak suretiyle maddi zararın ödenmesinin kabulünün daha sonraki tarihlerde terfi gecikmeleri nedeniyle açılacak davaları engellemeyeceği şeklinde mevcut tazminat talebiyle ilgisi olmayan bir ihtimali kararına gerekçe olarak ele aldığı, maddi zararlar için idarenin mali sorumluluğuna yönelik herhangi bir açıklamada bulunmayarak adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği sonucuna varıldığı, bu durumda; idarenin hukuka aykırı işleminden kaynaklanan zararları ödemekle yükümlü olduğu kuralı doğrultusunda, davacının başvurusunun zımnen reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Davalının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Onikinci Dairesince, Dairemizin bozma kararına uyularak alınan temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve karar onanmıştır.
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ
İSTEYENİN İDDİALARI : Davacı hakkındaki iptal kararının davacının öğrenci statüsüne alınmasını sağladığı, buna bağlı olarak nasıp tarihinin ve derece kademesinin bir yıl öne çekilmesinin hukuken olanaklı olmadığı, subaylığa nasıp işlemlerinin 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 35. maddesine göre, nasıp düzeltilmesinin ise aynı Kanun'un 36. maddesinde belirtilen esaslara göre yapıldığı, söz konusu hükümlerin muvazzaf subay ve astsubaylar hakkında olduğu açık olmakla birlikte, statüye hiç alınmadığı ve tamamen statü dışında bulunduğu bir süre ile ilgili olarak davacı hakkında, bu Kanun maddelerinin uygulanamayacağı, dolayısıyla statü dışında geçirilen sürenin astsubaylık statüsünde geçmiş kabul edilemeyeceği, idarenin statüden çıkarılma işleminin iptaline dair yargı kararını yerine getirmesinin, hukuki etki ve sonucunu nasıp alanında doğurmayacağı, böyle bir hakkı bulunmuş olsaydı bile Kanun'un ''Terfi zamanı'' başlıklı 33. maddesinin ikinci fıkrası doğrultusunda davacıya sözde yeni doğacak özlük haklarına ilişkin herhangi bir ödeme yapılmasının mümkün olmadığı ileri sürülerek, Danıştay Onikinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Düzeltilmesi istenen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, ileri sürülen nedenlerin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 54. maddesine uymadığı, bu nedenle istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Kararın düzeltilmesi isteminin kabulüyle, İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Onikinci Dairesinin 03/04/2023 tarih ve E:2022/5929, K:2023/1645 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştayın kararı düzelterek onayacağı kurala bağlanmıştır.
Anılan Kanun maddesinin gerekçesinde; temyiz incelemesinde sadece maddi hatalarda değil, aynı zamanda yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen eksiklik ya da yanlışlıkların da düzelterek onama kararı verilmesinin sağlandığı, uygulamada, vekâlet ücretine, yargılama giderlerine ya da faize hükmedilmesinin unutulması ya da bunların yanlış hesaplanması gibi, kararın asli olmayan unsurlarında görülen bir kısım eksiklik ya da yanlışlıklar nedeniyle bozma kararları verildiği, bunun mahkeme tarafından tekrar karara bağlandığı ve yine bu kararlara karşı yeniden kanun yollarına başvurulabilmesi nedeniyle hem zaman hem de emek kaybına neden olunduğunun görüldüğü, bu suretle esasa etkili olmayan konularda Danıştayın kesin karar vermesi sağlanarak uyuşmazlığın hızla sonuçlandırılmasının amaçlandığı hususlarına yer verilmiştir.
2577 sayılı Kanun'un 31. maddesinin yollamada bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Yargılama Giderleri" başlıklı 323. maddesinde, vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti yargılama giderleri arasında sayılmıştır.
1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 164. maddesinin ilk fıkrasında, avukatlık ücretinin avukatın hukukî yardımının karşılığı olan meblağı veya değeri ifade ettiği, son fıkrasında ise dava sonunda, mahkeme kararıyla Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine dayanılarak karşı tarafa yüklenecek vekâlet ücretinin avukata ait olduğu; 168. maddesinin son fıkrasında da, avukatlık ücretinin takdirinde, hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarifenin esas alınacağı kurala bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; davanın ...İdare Mahkemesinde görülen aşamasında, dava dilekçesinde duruşma isteminde bulunan davacının, Mahkeme kayıtlarına 30/05/2016 tarihinde giren dilekçesiyle, duruşma talebinden feragat ettiği, bu durum üzerine ...İdare Mahkemesi ...Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararında, davacı vekilinin duruşmadan vazgeçmesi nedeniyle duruşma yapılmadan karar verildiğinin belirtildiği görülmekle birlikte, İdare Mahkemesince bozma üzerine verilen dava konusu işlemin iptaline ilişkin kararda, yargılamada duruşma yapılmadığı halde, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca (davada bozma öncesindeki ilk yargılamasının duruşmalı yapılmış olduğu gözetilerek) 11.000,00-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Ancak, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, temyize konu Mahkeme kararının hüküm fıkrasında yer alan "...karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca (davada bozma öncesindeki ilk yargılamasının duruşmalı yapılmış olduğu gözetilerek) 11.000,00-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine...'' ibaresinin, ''...karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca duruşmasız işler için takdir olunan 5.500,00-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine...'' şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı temyize konu kararının, yukarıda belirtilen şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3- Temyiz ve karar düzeltme giderlerinin davalı idare üzerinde bırakılmasına,
4- Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 04/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.