T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2023/4555
Karar No : 2023/5067
TEMYİZ EDEN (DAVACI): …
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI): … Veraset ve Harçlar Vergi Dairesi Müdürlüğü
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN_KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından; 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet ettiğinden bahisle … Cumhuriyet Başsavcılığının … tarih ve K:… sayılı kararı ile verilen idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen … tarih ve … sayılı, 1.743.586,50-TL tutarlı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacı adına tahakkuk eden idari para cezasına karşı açılan davanın ret ile sonuçlandığı, bahse konu borcun vadesinde ödenmemek suretiyle amme alacağı niteliğine dönüşmüş olması nedeniyle, söz konusu kesinleşmiş amme alacağının tahsiline yönelik olarak düzenlendiği anlaşılan dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesince; davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI: Davacı tarafından; yasa koyucunun 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nda yer alan ve kaçakçılık suçunun cezası olarak öngörülen gümrüklenmiş değer üzerinden hesaplanan idari para cezasını, aynı fiil kabahat olarak, Gümrük Kanunu'nda da yer aldığından bahisle, 5607 sayılı Kanun metninden çıkardığı ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu'na eklediği, Gümrük Kanunu'na aktarılan kabahat suçunun daha hafif bir ceza ile cezalandırıldığı, bu nedenle kabahat fiilinin, daha ağır bir ceza ile cezalandırılmasının suç ve cezaların ölçülülüğü ilkesine açıkça aykırılık oluşturduğu, verilen ceza karşısında ekonomik varlığının tehlikeye düştüğü ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının … tarih ve K…. sayılı idari yaptırım kararı ile, davacının, ortağı olduğu … İnşaat Turizm Taahhüt Tic. ve San. A.Ş adına sahte TSE uygunluk belgesi düzenlemek suretiyle yurda eşya ithal ettiği gerekçesiyle 5607 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 11. fıkrası ile 4. maddesinin 2. fıkrası gereğince eşyanın gümrüklenmiş değeri olan 871.772,14 TL'nin iki katının, yarı oranında artırılması sonucu bulunan tutar ve 42,50 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 2.615.359,64 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, anılan cezaya karşı davacı tarafından ... Suh Ceza Hakimliğine itiraz edildiği, ... Sulh Ceza Hakimliğinin … Değişik İş numaralı dosyasında, başvuruda bulunan … hakkında toplam 2.615.359,64 TL olarak belirlenen idari para cezasının bu başvuruda bulunan yönünden toplam 1.743.586,50 TL olarak uygulanmasına karar verildiği, davacı tarafından bu karara karşı yapılan itirazın, ... Sulh Ceza Hakimliğinin … Değişik İş nolu dosyasında reddine karar verildiği, Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının 25/04/2017 tarihli yazısına istinaden davalı idarece söz konusu para cezasının tahsili amacıyla dava konusu ödeme emrinin düzenlenerek davacıya tebliği üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 37. maddesinde, "Amme alacaklarının hususi kanunlarında belli edilen zamanlarda ödeneceği, hususi kanunlarında ödeme zamanı tespit edilmemiş amme alacaklarının Maliye Vekaletince belirtilecek usule göre yapılacak tebliğden itibaren bir ay içinde ödeneceği, bu ödeme müddetinin son gününün amme alacağının vadesi günü olduğu" kuralına yer verilmiş; aynı Kanun'un dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle 'Ödeme Emri' başlıklı 55. maddesinde, “Amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumu bir “ödeme emri” ile tebliğ olunur.” hükmü yer almış; 'Ödeme Emrine İtiraz' başlıklı 58. maddesinde ise, "kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde itirazda bulunabileceği" hükme bağlanmıştır.
Anılan Kanun maddelerinin incelenmesinden; ödeme zamanı tespit edilmemiş amme alacakları hakkında ödeme emri düzenlenmeden önce Maliye Vekaletince borcu ödemesi için borçluya bir ay süre verilmesi gerektiği, ancak bu süre içerisinde borç ödenmezse ödeme emri düzenlenebileceği anlaşılmaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
6183 sayılı Kanun'un 37. maddesine göre, ödeme zamanı tespit edilmemiş amme alacağının takibine geçilebilmesi için alacağın usulüne uygun bir şekilde ilgiliye tebliğ edilmesi ve ödeme için bir aylık süre tanınması gerekmektedir. 6183 sayılı Kanun hükmü uyarınca takip işlemlerini yürüten davalı idarenin, Kanun'da belirtilen şekilde ödeme zamanının belirlenip belirlenmediği hususunu re'sen inceleyerek, ödeme zamanı belirlenmemiş alacaklar için bir aylık ödeme süresi tanıyarak vade tarihini belirlemesi, akabinde süresi içerisinde ödenmeyen alacaklar için ödeme emri düzenlemesi gerektiği açıktır.
Uyuşmazlıkta, Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı İdari Yaptırım Bürosu tarafından tahsil işlemlerinin başlatılması amacıyla gönderilen yazı uyarınca Rıhtım Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından 28/04/2017 tarihinde tahakkuk fişinin ve 18/05/2017 tarihinde de ödeme emrinin düzenlendiği görülmekte olup, yukarıda anılan Kanun uyarınca hususi kanununda ödeme zamanı tespit edilmeyen amme alacağının, bir aylık ödeme süresi tanınmadan dolayısıyla vade tarihi belirlenmeden tahsili yolunda tesis edilen dava konusu ödeme emrinde hukuka uyarlık görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 04/10/2023 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.