T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/4763
Karar No : 2024/2331
TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- … Sanayi Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
2- … Defterdarlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Yalova İli, Merkez ... Mahallesinde bulunan hazineye ait 17.776,00 m² taşınmazın 3.740,00 m²'si üzerinde şantiye, büro ve depo yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 149.046,10 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı ecrimisil ihbarnamesine yapılan itirazın reddine dair … tarih ve … sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı kararda; davacı tarafından, tespit edilen ecrimisil bedelinin fahiş olduğunun iddia edilmesi nedeniyle Mahkemelerince 24/02/2015 tarihinde taşınmaz mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapıldığı, yapılan inceleme sonrası bilirkişiler tarafından düzenlenen raporda, hazineye ait 17.776,00 m² taşınmazın 3.740,00 m²'sinin şantiye, büro ve depo yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 01/07/2008-31/08/2010 tarihleri arasını kapsayan dönem için alınması gereken ecrimisil bedelinin 177.480,04 TL olarak tespit edilmiş olduğu, Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 84. maddesinin ikinci fıkrası ve 85. maddesinin birinci fıkraları hükmü uyarınca 01/07/2008-30/04/2009 tarihleri arasını kapsayan dönemin zamanaşımına uğramış olması nedeniyle, 30/04/2009-31/08/2010 tarihleri arasını kapsayan döneme ilişkin ecrimisil bedelinin hesaplanması amacıyla bilirkişilerden ek rapor istenilmiş olduğu, alınan ek raporda söz konusu döneme ilişkin alınması gereken ecrimisil bedelinin 117.538,16 TL olarak tespit edildiği, davalı idare tarafından hesaplanan ecrimisil bedelinden, zamanaşına uğrayan dönemin çıkartılması gerektiğinin değerlendirildiği, buna göre; … tarih ve … sayılı ecrimisil kıymet takdir kararında, 01/07/2008 - 31/12/2008 tarihleri arasına ilişkin olarak hesaplanan ecrimisil bedelinin 25.629,69 TL, 01/01/2009-31/12/2009 tarihleri arasına ilişkin olarak hesaplanan ecrimisil bedelinin 53.438,00 TL olduğunun belirtildiği, 2009 yılının ilk dört aylık dönemi zamanaşımına uğradığından bu zamanaşımına uğrayan dönemin (53.438,00 / 12 x4 ) 17.812,67 TL olması nedeniyle zamanaşımına uğrayan toplam tutarın ( 25.629,69 TL + 17.812,67 TL) 43.442,36 TL olduğu sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin 43.442,36-TL'lik kısmının iptaline, davanın 105.603,74-TL'lik kısmı yönünden reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : Davacı tarafından, husumet yönünden hatalı karar verildiği, dava konusu deniz otobüsleri iskele ve terminallerinin kıyı sahil düzenlemesi kapsamında alt ve üst yapı ile birlikte çevre düzenlemesi işinin davacı şirkete dava dışı İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığınca ihale edildiği, 01/07/2008 tarihinde yer tesliminin yapıldığı, sözleşme konusu yapım işinin yerine getirilmesi üzerine 31/07/2010 tarihinde İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığın'a teslim edildiği, bu sebeple kendilerinin izinsiz işgalinden söz edilemeyeceği, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşlerince de davalı idareye söz konusu ecrimisil işlemi ile alakalı bildirimde bulunulup konunun izah edildiği, şantiye binasının ve diğer işgal konusu yapıların tamamının meydan düzenleme projesi alanı içerisinde yer aldığı, zaten kurulan geçici şantiye binasının işin tamamlanmasını müteakip kaldırıldığı, proje alanının tapu kayıtları üzerinde inceleme yapmak gibi bir zorunlulukları olmadığı gibi söz konusu ecrimisil ihbarnamesinin hesabında da hata yapıldığı, davanın reddine ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davanın kısmen iptaline ilişkin kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz edilen kararın, davalı yönünden gerekçesi değiştirilerek onanması, davacı yönünden bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Davacının kararın redde dair kısmına ilişkin temyiz istemi yönünden;
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun, 75. maddesinin 1. fıkrasında, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, 13. maddesinde gösterilen komisyonca takdir ve tespit edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.
2886 sayılı Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 85. maddesinin 1. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak, ecrimisil idarece tespit edilir ve Yönetmelikte belirtilen komisyonca karara bağlanır." hükmü; aynı maddenin 2. fıkrasında ise, "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına, işgalcinin kusurlu olup olmadığına ve taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekline bakılmaksızın idarenin bu taşınmazdan işgalden önceki haliyle elde edebileceği muhtemel gelir esas alınır. Ecrimisilin tespitinde aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, gerektiğinde ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur." hükmü yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; Yalova İli, Merkez ... Mahallesinde bulunan hazineye ait 17.776,00 m² taşınmazın 3.740,00 m²'si üzerinde şantiye, büro ve depo yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 149.046,10 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı ecrimisil ihbarnamesine yapılan itirazın reddine dair … tarih ve … sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesi düzenlenmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; Yalova İDO İskele Meydanı ve Çevre Düzenlemesi İnşaatı işi İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından ihaleye çıkartıldığı, davacı şirketin ihaleyi kazandığı, belediye ile sözleşme imzalandıktan sonra belediyenin proje uygulama alanı olarak kendisine teslim ettiği alan üzerinde çalışmalarına başladığı, davacı şirket tarafından yapılan iş ve eylemlerin belediyenin belirlediği proje alanı sınırları içerisinde ve rızası dahilinde yapıldığı, bir başka deyişle davacı tarafından yapılan müdahalenin nedeninin diğer bir idarenin yaptırdığı iş olduğu, bu halin kişinin izinsiz işgalde bulunduğu hususunu ortadan kaldırdığı, muhatabın kişi değil adı geçen işi yaptıran idare olduğu dikkate alındığında, davacının fuzuli şagil olmadığının sabit olduğu anlaşıldığından, davacı adına tesis edilen işlemin iptaline karar verilmesi gerekmekte olup, davanın kısmen reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuka uyarlık görülmemiştir.
Davalı idarenin kararın kısmen iptale ilişkin temyiz istemine gelince;
Her ne kadar İdare Mahkemesince dava konusu ecrimisil ihbarnamesine ilişkin işlemin 43.442,36-TL'lik kısmının bilirkişi tarafından yapılan hesaplama sonucunda ve ecrimisil ihbarnamesinin ilişkin olduğu tarihler açısından denetlenmek suretiyle bulunan bedel oranında iptaline karar verilmişse de, bu kısım yönünden de yukarıda belirtilen gerekçe ile iptaline karar verilmesi gerektiğinden İdare Mahkemesi kararının bu kısmında sonucu itibariyle hukuki isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyize konu ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının GEREKÇESİ DEĞİŞTİRİLEREK ONANMASINA, davanın reddine ilişkin kısmının BOZULMASINA,
2. Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 02/04/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.