T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/479
Karar No : 2023/9586
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 26/05/2022 tarih ve E:2019/16331, K:2022/6244 sayılı bozma kararına uyularak verilen … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kocaeli ili, Kartepe ilçesi, ... Mahallesi, … pafta …, …, … ve … sayılı parsellere yönelik 1/50000 ölçekli çevre düzeni planı, 1/25000 ölçekli ve 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı değişikliğine ilişkin Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporları ile dava dosyasında bulunan tüm bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, uyuşmazlığa konu alanda yeni donatı alanlarına ihtiyaç duyularak gerekli teknik ve nesnel gerekçelerle sağlık tesis alanına yönelik kurum görüşü alınarak değişiklik yapıldığı, dava konusu nazım imar planı ile getirilen sağlık alanı ve park alanının bölgedeki nüfusun gereksinimlerini karşılayacak sosyal ve teknik altyapı alanları olduğundan sosyal ve teknik gereksinimler yönünden olumlu bulunduğu, plan kararlarının planlama esaslarına, şehircilik ilkelerine, imar mevzuatına ve kamu yararına uygun olduğu, alt-üst ölçekli planlar arasındaki hiyerarşi, gösterim-ifade teknikleri bakımından 1/50.000 ve 1/25.000 ölçekli planlarda herhangi bir aykırılık olmadığı, 1/50.000 ve 1/25.000 ölçekli planların ölçeğin gerektirdiği detayda dava konusu parselle ilgili yeterli bilgiyi verdiği, alanla ilgili 1/5.000 ölçekli nazım imar planı da bulunduğundan, yoğunluk, yapılaşma gibi koşullar için alt ölçekli imar planlarına bakılması gerektiği, 1/25.000 ölçekli plan kararlarının, 1/50.000 ölçekli plan kararlarına, 1/5.000 ölçekli plan kararlarının da 1/25.000 ölçekli plan kararlarına uygun olduğu, plan açıklama raporunun gerekçe, içerik, teknik, yöntem ve araştırma verileri kapsamı bakımından yeterli ve itiraz konusu planları tamamlayıcı bir nitelikte olduğu dikkate alındığında dava konusu planlarda mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Usul ve yasaya uygun olmayan idari dava dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İdari dava dairesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Duruşma istemi yerinde görülmedi.
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Kocaeli ili, Kartepe ilçesi, ... Mahallesi, … pafta, …, …, … ve … sayılı parsellere yönelik 1/50.000 ölçekli çevre düzeni planı, 1/25.000 ölçekli ve 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı değişikliğine ilişkin Kocaeli Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının; dava konusuplan değişikliğinin şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına aykırı olduğu, dava konusu taşınmazların, "konut dışı kentsel çalışma alanı" olarak değerlendirilmesi gerekirken "sağlık alanı" olarak planlanması nedeniyle faaliyetlerinin yapılamaz hale getirildiği, bölgede pek çok uygun parsel bulunmasına rağmen sadece dava konusu taşınmazlarla ilgili değişiklik kararı alınmasında kamu yararı bulunmadığı, plan değişikliğinin plan bütünlüğü, sosyal ve teknik alt yapı dengesini bozduğu, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği hükümlerine aykırılık teşkil ettiği, yapılması gereken araştırma ve analizlerin yapılmadığı, ilgili kurumların taleplerinin alınmadığı, bölgenin ihtiyaçları ve konumunun değerlendirilmediği, ileri sürülerek anılan planların iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 5. maddesinde, çevre düzeni planı, ülke ve bölge kararlarına uygun olarak konut, sanayi, tarım, turizm, ulaşım gibi yerleşme ve arazi kullanılması kararlarını belirleyen planlar olduğu, nazım imar planı, varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise, tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin "tanımlar" başlıklı 4.maddesinin 1.fıkrasının (h) bendinde; Mekânsal plan: 3194 sayılı İmar Kanunu uyarınca hazırlanan, kapsadıkları alan ve amaçları açısından üst kademeden alt kademeye doğru sırasıyla; mekânsal strateji planı, çevre düzeni planı ve imar planını, olarak tanımlanmış olup "Plan raporu" başlıklı 9.maddesinde; (1) Mekânsal planlara ilişkin, kendi kademesine göre ve yapılış amacının gerektirdiği açıklamaları içeren bir plan raporu hazırlanır. (2) Plan raporunda, planın türü, ölçeği, kapsamı ve özelliğine göre; vizyon, amaç, hedefler ve stratejiler belirlenerek, koruma-kullanma esasları, alan kullanım kararları, yoğunluk ve yapılaşmaya ilişkin konularda planlama esasları ve uygulama ilkeleri, eylem planları, açık ve yeşil alan sistemi, ulaşım, erişilebilirlik ve mekânın etkin kullanılması, gerektiğinde koruma, sağlıklaştırma ve yenileme program, alan ve projelerinin etaplama esasları, alan kullanım dağılımı tablosu gibi hususlarda açıklamalara yer verilir. (3) Planların araştırma aşamasında yapılan çalışmalarda elde edilen bilgi, belge ve sonuçlar ayrı raporlar halinde sunulabilir. (4) Plan değişikliklerinde, değişiklik gerekçesi ve yapılan gereklilik analizlerini ayrıntılı açıklayan plan raporu hazırlanması zorunludur. (5) İmar planlarında, bu Yönetmelikte tanımlanan veya plan gösteriminde bulunan kullanımlardan birden fazla mekânsal kullanımın aynı alanda bir arada bulunması durumunda uygulamaya yönelik alan kullanım oranları, otopark, yeşil alan ve benzeri sosyal ve teknik altyapı kullanımlarına ilişkin detaylar ile gerektiğinde bağımsız bölüm sayısı, plan raporu ve plan notlarında ayrıntılı olarak açıklanır." düzenlemesi yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Mekânsal planların yapımı sırasında kendi kademesine göre ve yapılış amacının gerektirdiği açıklamaları içeren bir plan raporunun hazırlanması zorunludur. Plan raporunda, planın türü, ölçeği, kapsamı ve özelliğine göre; vizyon, amaç, hedefler ve stratejiler belirlenerek, koruma-kullanma esasları, gerekçeleriyle alan kullanım kararları, yoğunluk ve yapılaşmaya ilişkin konularda planlama esasları ve uygulama ilkeleri, eylem planları, açık ve yeşil alan sistemi, ulaşım, erişilebilirlik ve mekânın etkin kullanılması, gerektiğinde koruma, sağlıklaştırma ve yenileme program, alan ve projelerinin etaplama esasları, alan kullanım dağılımı tablosu gibi hususlarda açıklamalara yer verilir.
Dava konusu planların 1/50.000 ölçekli revizyon çevre düzeni planı, 1/25.000 ölçekli ve 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı değişikliği olduğu ölçeklerine göre ayrı ayrı hazırlanmış kendi kademelerinin gerektirdiği özelliklere ve yapılış amacına uygun içerikte plan açıklama raporunun hazırlanması gerektiği açık olup farklı ölçekli dava konusu planlara ilişkin tek bir plan açıklama raporu hazırlanarak dava konusu plan değişikliklerinin yapılmasında mevzuata uygunluk bulunmamaktadır.
Bu itibarla, belirtilen nedenlerle dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık ve davanın reddine ilişkin Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 18/12/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.