T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/4983
Karar No : 2023/8322
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 1- …
2- …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1-… Bakanlığı-…
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
2- …Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul İli, Üsküdar İlçesi, … Mahallesi, … ada, … pafta, … parsel sayılı taşınmazın 22/07/1983 tarihli ve 1/1000 ölçekli Boğaziçi Sahil Şeridi ve Öngörünüm Bölgesi Uygulama İmar Planında "Koruya Katılacak Alan ve Yol Alanı" olarak belirlenmek suretiyle mülkiyet hakkının özüne dokunacak şekilde tasarrufunun hukuken kısıtlandığı ileri sürülerek, taşınmaz bedeline karşılık 3.085.500,00 TL tazminatın yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda, dava konusu taşınmazın bir kısmı üzerinde fiili el atma söz konusu olduğundan, Uyuşmazlık Mahkemesi içtihatları doğrultusunda, bakılan davanın görüm ve çözümünde adli yargı yerlerinin görevli olacağı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçeyle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 15/1-(a) maddesi uyarınca davanın görev yönünden reddine, davacılar tarafından yapılan 4.467,95 TL yargılama giderinin üzerlerinde bırakılmasına; 145,70 TL yargılama gideri ile karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen 11.000,00 TL avukatlık ücretinin yarısı olan 5.500,00 TL vekalet ücretinin, davacılar tarafından, davalılardan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığına ödenmesine; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 5.500,00 TL avukatlık ücretinin yarısı olan 2.750,00 TL vekalet ücretinin, davacılar tarafından, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının, esas ve vekalet ücreti yönünden usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : İdari Yargılama Usulü Kanununun 31. maddesinin atıfta bulunduğu Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri" başlıklı 331. maddesinin 2. fıkrası uyarınca, görevsizlik kararından sonra davaya başka bir mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderlerine o mahkemece hükmedilmesi gerektiğinden, temyiz isteminin kısmen kabulüyle, Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının vekalet ücretine ilişkin kısmı yönünden yukarıda belirtilen gerekçeyle bozulması, esası yönünden ise onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : İstanbul İli, Üsküdar İlçesi, … Mahallesi, … ada, … pafta, … parsel sayılı taşınmazın 22/07/1983 tarihli ve 1/1000 ölçekli Boğaziçi Sahil Şeridi ve Öngörünüm Bölgesi Uygulama İmar Planında "Koruya Katılacak Alan ve Yol Alanı" olarak belirlenmek suretiyle mülkiyet hakkının özüne dokunacak şekilde tasarrufunun hukuken kısıtlandığı ileri sürülerek, taşınmaz bedeline karşılık 3.085.500,00 TL tazminatın yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyiz edilen kararın esasa ilişkin kısmı yönünden;
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup taraflarca ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Kararın, davalı idareler lehine vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmına gelince;
2577 sayılı İdari Yargılama Usülü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararın düzeltilerek onanacağı hükmüne yer verilmiştir.
Maddenin gerekçesinde ise, madde ile temyiz incelemesinde sadece maddi hatalarda değil, aynı zamanda yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen eksiklik ya da yanlışlıklarda da düzelterek onama kararı verilmesinin sağlandığı, uygulamada, vekalet ücretine, yargılama giderlerine ya da faize hükmedilmesinin unutulması ya da bunların yanlış hesaplanması gibi, kararın asli olmayan unsurlarında görülen bir kısım eksiklik ya da yanlışlıklar nedeniyle bozma kararları verildiği, bunun Mahkemece tekrar karara bağlandığı ve yine bu kararlara karşı yeniden kanun yollarına başvurulabilmesi nedeniyle hem zaman hem de emek kaybına neden olunduğunun görüldüğü, bu suretle esasa etkili olmayan konularda Danıştayın kesin karar vermesi sağlanarak uyuşmazlığın hızla sonuçlandırılmasının amaçlandığı hususlarına yer verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 31. maddesi ile atıfta bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun ''Esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri'' başlıklı 331. maddesinde ''(1) Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder. (2) Görevsizlik veya yetkisizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi hâlinde, yargılama giderlerine o mahkeme hükmeder. Görevsizlik veya yetkisizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine davanın açıldığı mahkeme dosya üzerinden bu durumu tespit ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkûm eder. (3) Davanın açılmamış sayılmasına karar verilen hâllerde yargılama giderleri davacıya yükletilir.'' hükmüne yer verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 31. maddesi ile atıfta bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun ''Esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri'' başlıklı 331. maddesinde ''(1) Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder." hükmüne yer verilmiştir.
Öte yandan, 03.09.2022 tarih ve 31942 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7. maddesinin üçüncü fıkrasında, "Kanunlar gereği gönderme, yeni mahkemeler kurulması, iş bölümü itirazı nedeniyle verilen tüm gönderme kararları nedeniyle görevsizlik, gönderme veya yetkisizlik kararı verilmesi durumunda avukatlık ücretine hükmedilmez." kuralı yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen hükümler çerçevesinde, mahkemelerce davanın açıldığı tarihteki ve görev ret kararı verilmeden önceki aşamada tarafların haklılık durumu dikkate alınarak yargılama giderlerinin takdir edilmesi; bununla birlikte, taraflar leh veya aleyhine avukatlık ücretine hükmedilmemesi gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta, Üsküdar Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğünün 15/11/2019 tarihli yazısında, dava konusu parselin 60 m2'lik kısmında yol bulunduğunun ve 1982 tarihli İstanbul Büyükşehir Belediyesi hava fotoğraflarından, söz konusu yolun tespit edilebildiğinin belirtildiği dikkate alındığında, fiili el atma olgusunun, davanın açıldığı tarih olan 20/05/2014'te mevcut olduğu anlaşıldığından; İdare Mahkemesince yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılması hakkaniyete uygun olmakla birlikte; davalı idareler lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin yukarıda belirtilen hükmüne aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesi, 1. fıkrası, (b) bendi uyarınca, İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının yargılama giderlerine ilişkin kısmının davalı idareler lehine vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin "5- Mahkememizde yapılan 27.12.2019 tarihli duruşmaya davalı İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekilinin katıldığı görülmekle kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen 11.000,00-TL avukatlık ücretinin yarısı olan 5.500,00 TL vekalet ücretinin (tahsilde tekerrür olmamak üzere) davacılar tarafından anılan idareye ödenmesine, 6- Mahkememizde yapılan 27.12.2019 tarihli duruşmaya davalı Çevre ve Şehircilik Bakanlığını temsilen katılan olmadığı görülmekle kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 5.500,00-TL bedelin yarısı olan 2.750,00 TL vekalet ücretinin (tahsilde tekerrür olmamak üzere) davacılar tarafından anılan idareye ödenmesine,
" şeklindeki bölümünün, "5- Davalı idareler lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına," şeklinde düzeltilmesi ve hüküm fıkrasının geri kalan maddelerinin buna göre teselsül ettirilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle görev yönünden reddine ilişkin … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın davalı idareler lehine vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin yukarıda belirtilen kısmının, istinafa konu Mahkeme kararının hüküm fıkrası, "5- Davalı idareler lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına," şeklinde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 15/11/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.