T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/5004
Karar No : 2024/1560
TEMYİZ EDEN (DAVACI): … Derneği
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI): … Defterdarlığı … Yakası … Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İstanbul İli, Adalar İlçesi, … Mahallesi sınırları dahilinde bulunan … ada, … parsel sayılı taşınmazın önüne isabet eden devletin hüküm ve tasarrufu altındaki 2700 m² yüzölçümlü yerin 27/07/2011-27/05/2016 tarihleri arasında davacı tarafından fuzulen işgal edildiğinden bahisle 750.056,83-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davalı idarece düzenlenen … tarih ve … sayılı ecrimisil ihbarnamesine karşı davacı tarafından 22/06/2016 tarihli dilekçe ile düzeltme talebinde bulunulduğu, davalı idare tarafından ise … tarih ve … sayılı düzeltme ihbarnamesiyle düzeltme talebinin uygun görülmediğinin bildirildiği, düzeltme ihbarnamesine karşı Mahkemelerinin … Esasına kayıtlı davanın açıldığı ve halen derdest olduğu, düzeltme ihbarnamesi düzenlenmiş olduğundan, artık hüküm ifade etmeyen ecrimisil ihbarnamesi nedeniyle bu davanın konusu kalmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığı yolunda verilen idare mahkemesi kararında usul hükümlerine ve hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı İdare tarafından, temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “İstinaf” başlıklı 45. maddesinin 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir." kuralına, 4. fıkrasında, “Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir. İnceleme sırasında ihtiyaç duyulması hâlinde kararı veren mahkeme veya başka bir yer idare ya da vergi mahkemesi istinabe olunabilir. İstinabe olunan mahkeme gerekli işlemleri öncelikle ve ivedilikle yerine getirir.” kuralına, 5. fıkrasında ise, “Bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hâllerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderir. Bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararları kesindir.” kuralına yer verilmiştir.
Belirtilen hükümlerin değerlendirilmesinden; ilk derece mahkemesince verilen kararda istinaf aşamasında tespit edilen maddi veya hukuki eksikliklerin Bölge İdare Mahkemesi tarafından tamamlanarak nihai kararın da Bölge İdare Mahkemesi tarafından verileceğinin genel kural olduğu; ancak, mahkemenin ilk inceleme üzerine vermiş olduğu kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunun haklı görüldüğü veya ilk derece mahkemesindeki davaya görevsiz ya da yetkisiz mahkeme tarafından yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hakim tarafından bakılmış olduğu hallerde, Bölge İdare Mahkemesince karar kaldırılmak suretiyle dosyanın ilgili mahkemeye gönderilmesine kesin olarak karar verileceği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulması durumunda istinaf başvurusunun reddine; hukuka uygun bulmaması durumunda ise istinaf başvurusunun kabulü ile kararı kaldırarak işin esası hakkında yeniden bir karar verecek olan Bölge İdare Mahkemelerince, istinaf incelemesine konu kararın ilk inceleme üzerine ya da görevsiz ya da yetkisiz mahkeme tarafından yahut reddedilmiş ya da yasaklanmış hakim tarafından bakılmış bir davada verilmiş bir karar olmadığı sürece dava dosyasının tekrar bir karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilemeyeceği hususunda tereddüt bulunmamaktadır.
Buna göre; davanın konusunun kalmadığı gerekçesiyle verilen karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kararların, ilk inceleme üzerine verilen kararlardan olmaması ve yukarıda alıntısı yapılan 2577 sayılı Kanun'un 45/5. maddesinde sayılan sınırlı haller arasında yer almaması nedeniyle 2577 sayılı Kanun'un 45/4. madde hükmü uyarınca Bölge İdare Mahkemesince işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 5. fıkrasına göre dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilmesine ilişkin temyize konu kararda usule ve hukuka uyarlık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 06/03/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, 11. maddesinde, idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği; bu başvurunun, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvurma tarihine kadar geçen sürenin de hesaba katılacağı hükme bağlanmıştır.
Keza Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 86. maddesinde, takdir edilen ecrimisillerin, takdir tarihinden itibaren onbeş gün içinde ecrimisil ihbarnamesi düzenlenerek fuzuli şagile elden veya iadeli taahhütlü mektupla tebliğ edileceği, ecrimisil işlemine karşı, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde ilgili İdareye dilekçeyle müracaat edilerek düzeltme talebinde bulunulabileceği, düzeltme taleplerinin, talep tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde bu amaçla oluşturulacak komisyonlarca karara bağlanacağı ve sonucun karar tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde düzenlenecek ecrimisil düzeltme ihbarnamesi ile ilgilisine tebliğ edileceği; 87. maddesinde de, ecrimisilin; ecrimisil ihbarnamesinin, düzeltme talebinde bulunulmuş ise ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin ilgilisine tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde muhasebe birimlerine ödeneceği hükme bağlanmıştır.
Yukarıda yazılı mevzuat hükümlerine göre, ilgililer tarafından düzenlenen ecrimisil ihbarnamesinde herhangi bir hata olduğu düşünülmesi durumunda düzeltilmesi istemiyle idareye başvurma hakkının tanındığı, bu başvuru üzerine idarece gerekli değerlendirilme yapılarak ecrimisil ihbarnamesinde, düzeltme yapılmasına ya da düzeltme isteminin reddine karar verilerek yeniden ecrimisil düzeltme ihbarnamesi düzenlenip ilgilisine gönderileceği anlaşılmaktadır.
Dava konusu olayda; İstanbul İli, Adalar İlçesi. … Mahallesi sınırları dahilinde bulunan … ada, … parsel sayılı taşınmazın önüne isabet eden devletin hüküm ve tasarrufu altındaki 2700 m² yüzölçümlü yerin 27/07/2011-27/05/2016 tarihleri arasında davacı tarafından fuzulen işgal edildiğinden bahisle davacı hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılan davada; söz konusu ecrimisil ihbarnamesine karşı, davacı tarafından süresi içerisinde itiraz edilerek 22/06/2016 tarihli dilekçe ile düzeltme talebinde bulunulması üzerine, davalı idare tarafından … tarih ve … sayılı düzeltme ihbarnamesiyle düzeltme talebinin uygun görülmediğinin bildirilmesi üzerine söz konusu düzeltme ihbarnamesine karşı da ayrıca Mahkemelerinin … Esasında kayıtlı davanın açıldığı görülmekte olup, düzeltme ihbarnamesinin düzenlenmesiyle birlikte idarenin ilk düzenlediği ihbarnameye karşı yapılan itiraz üzerine aynı konuda yeniden işlem tesis ettiği dolayısıyla 02/06/2016 tarihli (önceki) ihbarnamenin geçerliliğinin kalmadığı, nitekim somut olayda olduğu gibi, düzeltme ihbarnamesi ile itiraz edilen ecrimisil ihbarnamesinde herhangi bir değişiklik olmaması, ihbarnamenin içeriğindeki meblağ aynı kalsa dahi idarenin yeni bir ihbarname düzenlemek suretiyle aynı konuda yeniden bir işlem tesis etmesi nedeni ile önceki ihbarnamenin hukuki geçerliliğini kaybettiği, önceki ihbarnameye karşı açılan işbu dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği sonucuna varıldığından İdare Dava Dairesi kararının belirtilen gerekçe ile bozulması gerektiği oyuyla Daire Bozma kararına gerekçe yönünden katılmıyorum.