T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2023/5053
Karar No : 2023/4545
DAVACILAR : 1- …
2- …
VEKİLİ : Av. …
DAVALI : … Bakanlığı
DAVANIN_ÖZETİ : Davacılar tarafından, koruyucu aile statülerinin sonlandırılmasına ilişkin 01/08/2023 tarihli davalı idare işleminin dayanağı olduğu ileri sürülen 14/12/2012 tarihli ve 28497 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Koruyucu Aile Yönetmeliği'nin 22. maddesinin iptali ve yürütmesinin durdurulması istenilmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra, davacıların yürütmenin durdurulması istemi incelenmeksizin, dava dilekçesi öncelikle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olup olmadığı yönünden incelenerek gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; dilekçelerde, tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin gösterileceği, ayrıca dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği, dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı hükmü yer almış; 14. maddesinde, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları hususu ilk inceleme konuları arasında sayılmış; 15. maddesinde de, dilekçelerin, 3. ve 5. maddelere uygun olmaması halinde otuz gün içinde uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere reddine karar verileceği kuralı getirilmiştir.
14/12/2022 tarih ve 28497 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Koruyucu Aile Yönetmeliğinin "Koruyucu aile statüsünün iptali" başlıklı 22. maddesinde, "(1) Aşağıdaki durumların tespiti halinde koruyucu aile statüsü iptal edilir.
a) Çocuğu ihmal ve istismar ettiğinin, kötü muameleye maruz bıraktığının belirlenmesi.
b) Sosyal ilişkileri açısından toplumun norm ve değerlerine aykırı düşen davranışlarının gözlenmesi.
c) Fizik ve ruh sağlığının, çocuğun bakımını etkileyecek derecede bozulmuş olduğunun Devlet ya da üniversite hastanelerince doktor raporu ile belirlenmesi.
ç) 8 inci maddenin dokuzuncu fıkrasının (d) bendine göre sahip olduğu şartı yitirmesi.
d) Mesleki danışmanlık hizmeti ve yönlendirmelere uygun davranmaması.
e) Geçici koruyucu ailenin çocuk yerleştirme önerilerini mazeretsiz olarak üç kereden fazla kabul etmemesi.
(2) Birinci fıkrada belirtilen durumların tespiti halinde; sorumlu sosyal çalışma görevlisinin hazırlayacağı rapor, geciktirilmeksizin Komisyona iletilir. Koruyucu aile statüsünün iptaline ilişkin talep hakkında komisyon tarafından en fazla onbeş gün içinde karar verilir.
(3) Komisyonca koruyucu aile statüsü iptal edilen koruyucu aile yanına bir daha çocuk yerleştirilemez.
(4) Koruyucu aile statüsünün iptaline ilişkin karar, Genel Müdürlük ile il müdürlüklerine en kısa sürede bildirilir."
Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca iptali istenen idari işlemle sınırlı olarak mahkemelerce inceleme yapılması gerekmekte olup, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, her türlü tereddütten uzak, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur.
Dava dosyası ve dava dilekçesinin incelenmesinden, davacı tarafından Koruyucu Aile Yönetmeliğinin 22. maddesinin iptalinin istenildiği görülmekle birlikte; davaya konu edilen düzenleme içeriğinin 1. fıkrası 6 bent halinde olmak üzere toplam 4 fıkra halinde düzenlendiği görüldüğünden, anılan Yönetmelik maddesinin hangi kısım/kısımların (bent/fıkra) iptalinin istenildiği hususunda tereddüt oluşmuştur.
Ayrıca, dilekçe içeriğinde "koruyucu aile statüsünün iptaline ilişkin dava konusu idari işlemin de hukuka aykırı olduğu" belirtilmesine rağmen dava dilekçesinin "İptali İstenen İdari İşlem" ve "Sonuç ve İstem" kısımlarında bu işlemin iptali istemine yer verilmediğinden, söz konusu bireysel işlemin iptalinin istenilip istenilmediği hususunda da tereddüt oluşmuştur.
Diğer taraftan, koruyucu aile statüsünün iptaline ilişkin tesis edilen 01/08/2023 tarihli bireysel işlemin de dosyaya eklenmediği görülmüştür.
Bu durumda, bireysel işlemin iptalinin istenilip istenilmediği hususunda tereddüt oluştuğundan, bu hususun açık ve net bir şekilde ortaya konulması ve söz konusu bireysel işlemin dava dilekçesine eklenmesi, ayrıca Yönetmeliğin hangi kısım/kısımların iptalinin istenildiği hususunda oluşan tereddüte yönelik olarak, Yönetmeliğin iptali istenilen kısım/kısımların açık, net ve tereddüte mahal vermeyecek bir şekilde belirtilmesi, iptali istenilen her bir düzenlemeye yönelik hukuka aykırılık sebeplerinin ve bu düzenlemelerin davacının menfaatini ne şekilde etkilediğinin -menfaatini ortaya koyan bilgi ve belgeler de sunulmak suretiyle- ayrı ayrı açıklanması, istemin dava dilekçesinin konu, içerik ve sonuç kısımlarında uyumlu bir şekilde belirtilmesi suretiyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olarak yenilenen, Danıştay Başkanlığına hitaben yazılmış açık ve anlaşılabilir bir dilekçeyle dava açılması gerekmektedir.
Öte yandan, dava konusu Yönetmeliğin Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından hazırlandığı ve Yönetmelik hükümlerinin Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı tarafından yürütüldüğü anlaşılmakta olup, dava dilekçesinin yenilenmesi halinde Yönetmeliğe ilişkin iptal isteminde bulunuluyorsa Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının hasım mevkinde gösterilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1) 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca, bu kararın tebliğinden itibaren 30 (otuz) gün içinde, yukarıda belirtilen hususlar netleştirilmek suretiyle imzalı iki nüsha dilekçe ile dava açmakta serbest olmak üzere DAVA DİLEKÇESİNİN REDDİNE,
2) Aynı Kanun'un 15. maddesinin 5. fıkrasına göre dilekçenin reddi üzerine yeniden verilecek dilekçede de aynı yanlışlıkların yapılması halinde davanın reddedileceğinin davacılara duyurulmasına,
3) Davanın yenilenmesi hâlinde yeniden harç alınmamasına, davanın yenilenmemesi durumunda yapılan yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına ve kullanılmayan … TL yürütmenin durdurulması harcı ile posta gideri avansından artan miktarın istemi halinde davacılara iadesine, 19/09/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.