T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/5157
Karar No : 2024/2791
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Hizmetleri Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara İli, Sincan İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı Hazineye ait taşınmaz üzerine baz istasyonu kurulmak suretiyle 18/09/2012-23/02/2016 tarihleri arasında fuzulen işgal ettiğinden bahisle 270.197,82 TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; 633 sayılı Kanun uyarınca dava konusu taşınmaz üzerinde kurulan baz istasyonu hakkında davalı idarenin ecrimisil tahakkukuna yetkili olmaması, öte yandan ... Vakfı ile davacı şirket arasında imzalanan baz istasyonu kurulmasına dair kira sözleşmesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte devam etmesi karşısında davacı şirketin fuzuli şagil olduğundan bahisle davacı şirket adına 18/09/2012-23/02/2016 dönemi için 270.197,82 TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; Maliye Bakanlığı ile Diyanet İşleri Başkanlığı arasında imzalanan 21/12/2006 tarihli protokol ile Hazineye ait taşınmazlar üzerindeki camilere baz istasyonu kurdurma yetkisinin Diyanet İşleri Başkanlığı'na verildiği, Diyanet İşleri Başkanlığı'nın da bu yetkiyi ... Vakfı eliyle yürüttüğü, söz konusu protokolün Danıştay Onüçüncü Dairesinin 10/02/2012 tarih ve E:2009/1632 K:2012/331 sayılı kararı ile iptal edildiği, Diyanet İşleri Başkanlığının ... Vakfına hitaben yazılan … tarih ve … sayılı yazısında, cami ve müştemilatlarında baz istasyonu kurulmasına ilişkin işlemlerin yürütme yetkisinin kalmadığının, baz istasyonları ile ilgili kira sözleşmelerinin Vakıfca tek taraflı olarak feshedilmesi gerektiğinin belirtilmesi üzerine ... Vakfı tarafından davacı şirkete gönderilen … tarih ve … sayılı yazı ile baz istasyonlarının sözleşmelerinin tek taraflı olarak feshedildiğinin bildirildiği, davacı şirket ile vakıf arasında düzenlenen kira sözleşmesinin feshedildiği 28/02/2014 tarihine kadar taraflar arasında geçerliliğini koruduğu görüldüğünden, işgalin başlangıç tarihi olarak belirlenen 18/09/2012 tarih ile sözleşmenin feshedildiği 27/02/2014 tarihleri arasındaki dönem için fuzulen işgalin gerçekleştiği söylenemeyeceğinden bu işgal nedeniyle davacıdan 18/09/2012-27/02/2014 tarihleri arasında kalan dönem için ecrimisil istenemeyeceğinin açık olduğu, Danıştay kararı sonrası mülkiyeti Hazineye ait olan cami ve müştemilatlarında baz istasyonu kurulması ve kullandırılmasına ilişkin işlemlerin Hazine tarafından yukarıda anılan mevzuata göre yürütülmesinde ve davacı şirketin fesih bildiriminin yapıldığı 28/02/2014 tarihinden sonra Hazine arazisinde fuzuli şagil olduğunun kabulü ile bu tarihten sonrası için ecrimisil tahakkuk ettirilerek ihbarname gönderilmesinde hukuka aykırılık bulunmamakta ise de, ecrimisil bedelinin günün emsal ve rayiçlerine uygun olarak tespit edilmediği anlaşıldığından, taşınmaz değeri esasına aykırı olarak belirlenen değeri yüksek bir emsal bedele göre ecrimisil takdir edilmesine ilişkin dava konusu işlemde mevzuata ve hukuka uyarlık görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlemin 18/09/2012-27/02/2014 dönemi için istenilen ecrimisil bedelinin iptaline ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine, 27/02/2014-23/02/2016 dönemi için istenilen ecrimisil bedelinin iptaline ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurusunun yukarıda yer verilen gerekçeyle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı tarafından; tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, talep edilen ecrimisil bedelinin günün emsal ve rayiçlerine uygun olarak hesaplandığı, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Milli Emlak Genel Müdürlüğü, Diyanet İşleri Başkanlığı, Diyanet İşleri Başkanlığının bağlı olduğu Devlet Bakanlığı ve Maliye Bakanlığı arasında Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından yönetilen cami, mescit ve bunların müştemilatının baz istasyonu kurulması ve ticari faaliyetlerde (dükkan, büro vb.) kullandırılması amacıyla kiralanmasına ilişkin esasların belirlendiği 21/12/2006 tarihli protokolde yer alan baz istasyonu kurulmasına ilişkin olan ifadeler ile bu protokolün uygulanmasına yönelik olarak Diyanet İşleri Başkanlığı ile Dinî ve Sosyal Hizmet Vakfı arasında imzalanan 23/03/2007 tarihli protokol, Danıştay Onüçüncü Dairesinin 10/02/2013 tarih ve E:2009/1632, K:2012/331 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Danıştay Onüçüncü Dairesinin anılan iptal kararından sonra, Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından ... Vakfına gönderilen … tarih ve … sayılı yazıyla; 21/12/2006 tarihli protokol hükümleri uyarınca GSM firmaları ile yapılan mülkiyeti Hazineye ait cami ve mescitlere kurdurulan baz istasyonları ile ilgili kira sözleşmelerinin tek taraflı olarak Vakıfça feshedilmesi gerektiğine karar verildiği bildirilmiştir. Bu karara istinaden ... Vakfı tarafından 27/02/2014 tarihi itibariyle, davacı şirket ile imzalanan tüm kira sözleşmelerinin tek taraflı olarak feshedildiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, yukarıda bahsi geçen protokollerin cami, mescit ve bunların müştemilatında baz istasyonu kurulmasına ilişkin kısımlarının Danıştay Onüçüncü Dairesince iptal edildiği dikkate alındığında, Diyanet İşleri Başkanlığı ile ... Vakfının camilerde baz istasyonu kurulması amacıyla kira sözleşmesi yapma yetkilerinin sona erdiği açıktır.
Ayrıca, dava dosyasının incelenmesi neticesinde, ... Vakfı ile davacı şirket arasında baz istasyonu kurulmasına yönelik olarak yapılan sözleşmenin de 18/09/2012 tarihinde sona erdiği ve ... Vakfının yapmış olduğu fesih bildiriminden önce davacı şirket ile ... Derneği arasında 18/09/2012 tarihinde beş yıllık kira sözleşmesi yapıldığı görülmektedir.
Bu itibarla, Hazinenin taraf olduğu 21/12/2006 tarihli protokol uyarınca 18/09/2012 tarihinden itibaren yapılan kira sözleşmesinin sona erdiği, 18/09/2012 tarihinden itibaren davacının fuzuli şagil olduğu açık olup, Hazinenin izin veya muvafakatinin bulunmadığı anılan cami yaptırma derneği ile yapılan kira sözleşmesine dayanılmasının da hukuken mümkün olmadığı şüphesizdir.
Öte yandan, ecrimisilin, işgal nedeniyle alınan bir tazminat olduğu, ecrimisil tutarının hesaplanmasında; taşınmazın mevkii, kullanım şekli, elde edilen gelir, altyapı, ulaşım kolaylığı gibi tüm faktörlerin etkili olduğu dikkate alındığında, ecrimisil bedelinin emsal taşınmazların güncel ve rayiç kira bedellerine göre değerlendirilmesi ve bu emsalin taşınmaza en yakın özellikleri taşıyan nitelikte olması gerekmekle birlikte; cami veya cami müştemilatlarına kurulan baz istasyonlarının ecrimisil bedellerinin hesaplanmasında işgal alanının dikkate alınmasından ziyade, baz istasyonlarının merkez ilçelerde kullanım amacı bakımından nitelik olarak sunmuş olduğu hizmetle orantılı olacak şekilde ecrimisil bedelinin belirlenmesi gerekmektedir.
Dava konusu işlemlere dayanak teşkil eden … tarih ve … sayılı ecrimisil kıymet takdir kararı ve ecrimisil hesap çizelgesinde 2016 yılı için 85.00,00 TL ecrimisil bedeli belirlendiği ve 2012-2013-2014-2015 yılı ecrimisil bedelleri 2016 yılı kira bedeli yeniden değerleme oranında azaltılmak suretiyle hesaplama yapıldığı, belirlenen ecrimisil bedelinin davalı idarenin emsal olarak sunmuş olduğu Ankara ilinin farklı merkez ilçeleri için GSM şirketleri ile yapılan kira sözleşmelerinin 2016 yılı bedellerine uygun olduğu görülmektedir.
Bu durumda, belirlenen ecrimisil bedelinin davalı idare tarafından, dava konusu taşınmazın emsalleri niteliğinde olan ve baz istasyonu olarak kullanılan taşınmazlara ilişkin olarak belirlenen kira bedellerine uygun olduğu görüldüğünden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 06/05/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.