T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/5173
Karar No : 2024/856
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Kaymakamlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E: ..., K: ...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ...Anadolu Lisesi'nde Coğrafya öğretmeni olarak görev yapmakta olan davacı tarafından, 5580 sayılı Kanunun 4/1 maddesi hükmüne istinaden öğretmenlik görevine son verilmesine ilişkin Yenişehir Kaymakamlığı'nın ...tarih ve ...sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; dava konusu işlem tarihinde davacının ...Ağır Ceza Mahkemesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile "Silahlı Terör Örgütüne Üye Olmamakla Birlikte Örgüte Bilerek ve İsteyerek Yardım Etme" suçundan 1 yıl 13 ay hapis cezası ile cezalandırılmış olmasının (işbu dava devam ederken ceza davasına ilişkin istinaf aşamasında davacının Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçunu işlediği kanaatine varılarak 6 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği de görülmektedir) ilgili mevzuatta sayılan özel öğretim kurumlarında çalışmaya engel haller arasında olduğu ve bu haliyle davacının özel öğretim kurumlarında çalışma şartını kaybettiği gerekçesiyle davacının 5580 sayılı Kanunun 4/1 maddesi hükmüne istinaden ... Lisesi'ndeki öğretmenlik görevine son verilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından davanın reddine karar verişmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
MADDİ OLAY :
Dava, ...Anadolu Lisesi'nde Coğrafya öğretmeni olarak görev yapmakta olan davacı tarafından, 5580 sayılı Kanunun 4/1 maddesi hükmüne istinaden öğretmenlik görevine son verilmesine ilişkin Yenişehir Kaymakamlığı'nın ...tarih ve ...sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 4. maddesinde "Özel öğretim kurumlarının gerçek kişi kurucularında, tüzel kişi kurucularının yönetim organlarında, kurucu temsilcilerinde ve personelinde; 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezası ya da affa uğramış olsa bile Devletin egemenlik alametlerine ve organlarının saygınlığına karşı suçlar, Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, millî savunmaya karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ve 11/10/2006 tarihli ve 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında işlenen suçlardan ceza almamış olması veya haklarında bu suçlardan dolayı kovuşturma bulunmaması, terör örgütlerine ya da Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti ya da iltisakı yahut bunlarla irtibatı olmaması şartı aranır." hükmü yer almaktadır.
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin 39. maddesinin 4. fıkrasında " Kurumda görev yapan personelin Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan şartları taşımadığının sonradan tespit edilmesi hâlinde çalışma izni iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 4. maddesinde; özel öğretim kurumlarında görev alacak personelde aranan şartlar arasında; 26/09/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezası ya da affa uğramış olsa bile madde metninde sayılan suçlardan ceza alınmamış olması veya haklarında bu suçlardan dolayı kovuşturma bulunmaması, terör örgütlerine ya da Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti ya da iltisakı yahut bunlarla irtibatı olmamasının yer aldığı anlaşılmaktadır.
Somut olayda; davacı hakkında "Silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüte bilerek ve isteyerek yardım etmek" suçuna istinaden yürütülen ceza yargılamasında ...Ağır Ceza Mahkemesi'nin ...tarihli ve E:..., K:...sayılı kararıyla 1 yıl 13 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, ...Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesi'nin ...tarihli ve E:..., K:...sayılı kararıyla ise ...Ağır Ceza Mahkemesi'nin anılan kararının kaldırılmasına ve davacının "Silahlı terör örgütüne üye olmak" suçunu işlediği kanaatine varıldığı gerekçesiyle 6 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, dosyanın Yargıtay ... Ceza Dairesi'nin ...sayılı esasına kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verildiği üzere davacı hakkında devam eden bir ceza kovuşturması bulunmakla birlikte; Anayasa Mahkemesi'nin 28/09/2022 tarih ve E:2022/76, K:2022/112 sayılı kararıyla 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fikrasında yer alan "...veya haklarında bu suçlardan dolayı kovuşturma bulunmaması..." ibaresinin, anılan fıkrada yer alan "...personelinde..." ve "...anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar..." ibareleri yönünden Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bakılmakta olan davada olduğu gibi kimi durumlarda; ilgililer hakkında terör örgütü üyeliği kapsamında açılmış olan ceza davalarının derdest yani kesinleşmemiş olması durumunda; -velev ki ilk derece ceza mahkemeleri ve istinaf mahkemeleri terör örgütü üyeliği suçunun unsurlarının sabit olduğu gerekçesiyle hüküm kurmuş olsun- masumiyet karinesi nedeniyle idari yargı mercilerinin söz konusu cezayı dayanak alarak karar vermesi mümkün görülmemektedir. Bununla birlikte, davacı hakkında verilen mahkumiyet kararının kesinleşmemiş olması, 5580 sayılı Kanunun 4. maddesi uyarınca göreve son verilmesine ilişkin işlemlerin iptali istemiyle idari yargı mercileri nezdinde açılan davanın görülmesini de engellemeyecektir.
Zira, 5580 sayılı Kanunun 4. maddesinde yer alan kurum personelinde aranacak şartlar arasında ceza yargılamasının ilgi alanında bulunmayan iltisak ve irtibat halleri de sayılmıştır. Anayasa Mahkemesi'nin 14/11/2019 tarihli ve E:2018/89, K:2019/84 sayılı kararında iltisaklı kavramını ''kavuşan, bitişen, birleşen'', irtibatlı kavramını ise ''bağlantılı'' olarak tanımlamıştır. Bu kavramlar ile kişilerin cezai sorumluluğunu gerektiren örgüte üyelik ve mensubiyet kavramlarına nazaran terör örgütleri ile daha az yoğun ve atipik bir bağlantının vurgulandığı açıktır. Bu kapsamda kişilerin terör örgütleri ile irtibat ve iltisaklarının ortaya konulabilmesi için, örgütün amaçlarının gerçekleştirilmesi ya da örgütten yarar sağlamak maksadıyla gerek örgütten gelen talimatlar doğrultusunda gerekse inisiyatif alarak bulundukları hal ve hareketler neticesinde örgüte veya kendilerine yarar sağladıkları ya da örgüt ile amaç birliği veya sosyal birliktelik görünümü içinde oldukları yönünde kanaat oluşması yeterli olacaktır.
...Ağır Ceza Mahkemesi'nin ...tarihli ve E:..., K:...sayılı kararında "..sanığın örgütün haberleşme programlarını kullanmadığı, Fetö/Pdy silahlı terör örgütü sohbetlerine gittiğine dair dosyada başkaca bir delilin bulunmadığı...fakat sanığın Bank Asya hesabının bulunduğu, örgüte ait okullarda öğretmenlik yapması sebebiyle maaş hesabı olarak kullandığı, sonrasında da bankacılık işlemleri için kullanmaya devam ettiği, sanığın hesap hareketleri ile ilgili Mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, bilirkişi tarafından hazırlanan raporda talimatla para yatırıldığına ilişkin şüpheli para hareketlerinin olduğunun bildirildiği, sanığın hesap hareketleri incelendiğinde 17/25 Aralık tarihinden önce hesabına rutin maaş ödemelerinin yapıldığı, fakat bu tarihten sonra maaş dışında kar payı için yeni hesap açtırdığı, yüklü miktarda para yatırdığı, bu işlemlerin FETÖ/PDY lideri teröristbaşı Fettullah Gülen'in para yatırma talimatı verdiği tarihten hemen sonra olduğu anlaşılmıştır.." ifadelerine yer verilmiştir.
Ceza yargılamasının istinaf aşamasında ise; ...Bölge Adliye Mahkemesi ...Ceza Dairesi'nin ...tarihli ve E:..., K:...sayılı kararında "...sanığın Bank Asya hesap hareketlerine ilişkin alınan bilirkişi raporu ve 2009 yılından 2015 yılı Şubat ayına kadar Fetö/Pdy silahlı terör örgütü ile iltisakı nedeniyle kapatılan eğitim kurumlarında örgüt içi tayine tabi personel olarak çalışması nazara alındığında sanığın suçtan kurtulmaya yönelik savunmasına ve tanık beyanına bu nedenle itibar edilmemiştir." ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.
Yukarıda yer verilen Kanun hükmü dikkate alındığında; özel öğretim kurumlarında görev alacak personelin terör örgütü ile iltisaklı ve irtibatlı olması nedeniyle de görevine son verilebileceği hususu dikkate alındığında; davacı hakkındaki ceza mahkemesi kararlarında yer alan tespitlerin davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile olan iltisak ve irtibat düzeyindeki ilişkisini ortaya koymak için yeterli olduğu kanaatine varıldığından; dava konusu işlemin yukarıda yer verilen gerekçe ile hukuka uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Temyizen incelenen karar belirtilen gerekçe sonucu itibariyle usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının yukarıda yer verilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 23/02/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.