T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/5183
Karar No : 2024/2490
Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı) : … Odası
Vekili: Av. …
Karşı Taraf (Davalı): … Başkanlığı
Vekili: Av. …
İstemin Özeti: … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı Dairemizin bozma kararına uyularak verilen kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti: İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi : …
Düşüncesi: İstemin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dava, Hava Harp Okulu … Bölümü'nden 2000 yılı öncesinde mezun olan ...'nın görmüş olduğu öğrenimin … Mühendisliği Bölümüne eşdeğer sayılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı davalı idare işlemi ile bu işleme dayanak teşkil eden Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 28.10.2015 tarihli toplantısında almış olduğu kararın iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
…. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… K:… sayılı davanın reddi yönündeki kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine yönelik … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… K:… sayılı kararı, Dairemizin 16.09.2021 tarih ve E:2019/8289 K:2021/3928 sayılı kararı ile bozulmuş olup; … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesince, Dairemizin bozma kararına uyularak dosya üzerinde yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, bu kapsamda Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi … Mühendisliği bölümü öğretim üyesi … ile Hacettepe Üniversitesi Mühedislik Fakültesi … Mühendisliği Bölümü öğretim üyeleri … ve …'ten oluşan bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 18.05.2023 tarihli bilirkişi raporunda Hava Harp Okulu … Bölümünde eğitimini tamamlayan ...'nın aldığı eğitimin (ders sayısı, ders kredileri ve ders içerikleri açısından) … Mühendisliği programı ile eşdeğer olduğuna oyçokluğu ile kanaat getirildiği yönündeki rapor hükme esas alınmak suretiyle davacının istinaf başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Anayasa'nın "Yükseköğretim üst kuruluşları" başlıklı 131. maddesinde;"Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim - öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile Yükseköğretim Kurulu kurulur." denilmiştir.
2547 sayılı Kanunun "Yükseköğretim Kurulu" başlıklı 6.maddesinde; " Yükseköğretim Kurulu, tüm yüksek öğretimi düzenleyen ve yükseköğretim kurumlarının faaliyetlerine yön veren, bu kanunla kendisine verilen görev ve yetkiler çerçevesinde özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, bir kuruluştur. Yükseköğretim Kuruluna; Yükseköğretim Denetleme Kurulu ile gerekli planlama, araştırma, geliştirme, değerlendirme, bütçe, yatırım ve koordinasyon faaliyetleri ile ilgili birimler bağlıdır." "Yükseköğretim Kurulunun görevleri" başlıklı 7.maddesinin (e) bendinde de; "Yükseköğretim kurumlarında eğitim - öğretim programlarının asgari ders saatlerini ve sürelerini, öğrencilerin yatay ve dikey geçişleriyle ve yüksekokul mezunlarının bir üst düzeyde öğrenim yapmalarına ilişkin esasları Üniversitelerarası Kurulun da görüşlerini alarak tespit etmek," sayılmış, "Lisans düzeyinde eğitim" başlıklı 43. maddesinin (b) bendinde ise; "Aynı meslek ve bilim dallarında, eğitim - öğretim yapan üniversitelerde, eğitim - öğretim, metod, kapsam, öğretim süresi ve yıl içindeki değerlendirme esasları bakımından eşdeğer olması ve öğrenimden sonra kazanılan unvanların aynı ve elde edilen hakların eşdeğer sayılması hususu Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine; öğretmen yetiştiren birimler için belirtilen esasların tespiti Milli Eğitim Bakanlığı ile de işbirliği yapılarak, Yükseköğretim Kurulunca düzenlenir." hükmü öngörülmüştür.
Öte yandan 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Temyizen verilen karar üzerine yapılacak işlem" başlıklı 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü yer almıştır.
Dosyanın incelenmesinden; 2000 yılı öncesi Hava Harp Okulu … Bölümünden mezun olan ...'nın 09.04.2014 tarihli dilekçesi ile yaptığı başvuru üzerine eğitiminin incelenmesi sonucu Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 28.10.2015 tarihli toplantısında 2547 sayılı Kanunun 2880 sayılı Kanunla değişik 43/b maddesi uyarınca Üniversitelerarası Kurulun görüşü de dikkate alınarak 2000 yılı öncesinde Hava Harp Okulu … Bölümü alanında görülen öğrenimin yükseköğretim kurumlarının … Mühendisliği Bölümü ile eşdeğer olduğuna karar verilmiş, bu karara istinaden 2000 yılı öncesi Hava Harp Okulu ... Bölümü mezunu olan ...'nın diplomasına Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 6.11.2015 tarihli kararı ile eşdeğerlik verilmesi üzerine söz konusu işlemlerin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
Dairemizce verilen bozma kararında; hükme esas alınan bilirkişi raporu, a. ...'nın transkriptinin, diğer üniversitelerin … Mühendisliği Bölüm programları ile karşılaştırması yapılırken ders içerik ve programlarının detaylandırılması, b. Mühendislik meslek eğitim dersleri değerlendirilirken alan derslerinin kredilerinin hesaplanmasına özen gösterilmesi c. Tasarım ya da uygulama dersleri ile ilgili mesleki formasyon kazandırabilecek eğitim şekillerinin uygulanıp uygulanmadığının araştırılması gerektiği yönlerinden eksik bulunmuş ve anılan raporun hükme esas alınarak karar verilmesinde hukuki isabet görülmemiştir.
Buna göre; Bölge İdare Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunun, Dairemizin bozma kararındaki gerekçeler doğrultusunda denetlenmesi gerekmektedir.
Bilirkişi raporuna bakıldığında; ...'nın Hava Harp Okulu Komutanlığı … Bölümünden toplam 185.5 kredilik dersleri tamamlayarak 2.86 not ortalaması ile "iyi" derece ile 1995 yılında mezun olduğu, ilgilinin aldığı derslerin MÜDEK tarafından belirlenen ders kategorilerine benzer şekilde "temel bilim dersleri", "… Mühendisliği Alan Dersleri", "Diğer Mühendislik Alanı Ortak Dersler", "Genel Eğitim ve Sosyal Alan Dersleri", "Askeri Alan Dersleri" şeklinde 5 ayrı kategoride değerlendirildiği belirtilerek;
a. Ders sayısı açısından: ...'nın toplamda 55 adet ders alarak eğitimini tamamladığı, bu derslerin 21 adedinin (%38) ... Mühendisliği alan dersleri ve 10 adedinin (%18) disiplinler arası çalışmaları destekleyecek ve mühendislik nosyonunu tamamlayacak şekilde diğer mühendislik alan derslerini oluşturduğu, öte yandan temel bilim derslerinin (matematik, fizik, kimya) sayısal olarak tüm müfredatın %5'ine karşılık geldiği ve askeri alan derslerinin ise toplam müfredatın %31'ini oluşturduğu belirtilerek askeri alan derslerinin toplam müfredata olan oranının %31 olmasının Hava Harp Okulunun askeri kültüre sahip nitelikli insan gücü yetiştirme misyonu da dikkate alındığında makul karşılandığı, sonuç olarak, sosyal alan dersleri de dahil edildiğinde yaklaşık %70 oranında alınan derslerin ... Mühendisliği eğitimi ile uyumlu olduğu;
b. Ders kredileri açısından: 185.5 kredi ile mezun olan ...'nın almış olduğu askeri alan dersleri, toplam kredinin sadece %9'unu oluşturduğu, başarılan kredi sayısının yeterli bulunduğu,
c. Ders içerikleri açısından: Dava dosyasına sunulan ders içeriklerine ilişkin belgeler incelendiğinde, ilgilinin 1. sınıf 2. yarıyılda ... mühendisliğine giriş dersi aldığı, bu dersin ... mühendisliği bölümlerinin birinci sınıf öğrencilerine zorunlu olarak verdiği oryantasyon dersi olduğu, ilgilinin dersi almış olduğu yarıyıl ve ders içeriğinin ... Mühendisliği temel alanı için yeterli olduğu, takip eden yıllarda, yöneylem araştırması I-II, istatistik, olasılık, üretim yönetimi, kalite yönetimi, sistem simülasyonu, ekonomi, imal usulleri, Pert-CPM olmak üzere Tablo 2 de verilen ... Mühendisliği alanı için önem derecesi yüksek dersleri aldığı, alınan derslerin içerikleri incelenerek verilen eğitimin ... Mühendisliği alanına uygun olduğunun değerlendirildiği, Hava Harp Okulu için istisnai olan durumun, öğrencilerin uygulama çalışmalarına imkan veren staj derslerinin müfredatta yer almaması olduğu, uygulama yapılabilmesi için 4. sınıf 2. yarıyılda bitirme tezi isimli derin mevcut olduğu, bu durum uygulamanın azlığı açısından olumsuz bir durum olarak değerlendirildiği, belirtilerek Hava Harp Okulu ... Bölümünde eğitimini tamamlayan ...'nın aldığı eğitimin (ders sayısı, ders kredileri ve ders içerikleri açısından) ... Mühendisliği programı ile eşdeğer olduğuna oyçokluğu ile kanaat getirildiği anlaşılmıştır.
Buna göre; öncelikle, ...'nın transkripti ile hangi yıl/yıllara ait ve hangi üniversite veya üniversitelerin ... Mühendisliği Bölüm programlarının kıyaslandığının bilirkişi raporundan anlaşılamadığı, ders sayısı açısından, ilgilinin aldığı toplam 55 dersin %38'inin alan dersi ve %31'inin askeri alan dersi olduğu tespit edilmekle birlikte ...'nın Hava Harp Okulunda okuduğu dönem aralığında diğer üniversitelerde alan derslerinin toplam müfredata olan oranları bakımından herhangi bir kıyasa gidilmeksizin askeri alan derslerinin toplam müfredata olan oranının %31 olmasının Hava Harp Okulunun askeri kültüre sahip nitelikli insan gücü yetiştirme misyonu da dikkate alındığında makul karşılandığına yönelik yer verilen gerekçenin objektif ve denetlenebilir olmadığı, ders içerikleri açısından, Dairemizin bozma kararında ders içerik ve programlarının detaylandırılması gerektiği belirtilmiş olmasına karşın raporda, "alınan derslerin içerikleri incelenerek verilen eğitimin ... Mühendisliği alanına uygun olduğunun değerlendirildiği" şeklinde genel geçer ifadelerle yetinildiği, diğer taraftan yine Dairemizin bozma kararında, yeni atanacak bilirkişi heyetinden tasarım ya da uygulama dersleri ile ilgili mesleki formasyon kazandırabilecek eğitim şekillerinin uygulanıp uygulanmadığının araştırılması istenildiği halde; raporda, Hava Harp Okulu öğrencilerinin uygulama çalışmalarına imkan veren staj derslerinin müfredatta yer almaması eleştiri konusu yapıldığı ve bu durum uygulamanın azlığı açısından olumsuz bir durum olarak değerlendirildiği halde, ilgililerin mesleki formasyon kazanmasında ve teoriği pratiğe aktarma yetisinin kuvvetlendirilmesinde önemi yadsınamayacak olan staj derslerinin müfredat kapsamında bulunmamasının hangi gerekçe ile ihmal edilebilir bulunduğuna yönelik hiçbir açıklamaya yer verilmediği görüldüğünden bu haliyle hükme esas alınan bilirkişi raporunun uyuşmazlığın çözümü bakımından objektif ve denetlenebilir olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan davacı tarafından bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde, derslerin kategorik değerlendirmesinde ve kredi hesaplamalarında hata yapıldığı, ... mühendisliği alan dersleri olarak belirtilen ekonomi, genel muhasebe, iş hukuku, imal usulleri derslerinin bu alanda yer almaması gereken dersler olduğu, MÜDEK (Mühendislik Lisans Programları Değerlendirme Ölçütleri) referans alınarak değerlendirme yapıldığında, matematik ve temel bilim derslerinin toplam kredisinin 32 olması gerektiği, oysa bilirkişi raporunda bu kısmın 24,5 olarak hesap edildiği, bu durumun en başta mühendislik disiplinine geçmeden verilen eğitimin yetersiz olduğunun göstergesi olduğu yönündeki itirazlar, raporun sıhhatini etkileyebilecek nitelikte olup bu hususta gerekirse ek rapor alınmak suretiyle davacının esaslı itirazlarının karşılanmasının istenilmesi gerekirken bu husus dikkate alınmaksızın rapor mevcut haliyle hükme esas alınmak suretiyle verilen kararda bu yönüyle de hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:.. sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak 02/05/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşü ile çoğunluğun aksi yöndeki kararına katılmıyorum.