T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/524
Karar No : 2023/2725
TEMYİZ EDENLER :
1- DAVALI : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- DAVALI YANINDA MÜDAHİL : ... Sendikası
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Sendikası
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davalı idare ile ... Sendikası arasında imzalanan 01/01/2020-31/12/2021 tarihleri arasındaki dönemi kapsayan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi'nin "Sözleşmenin Kapsamı Ve Yararlanma Şartları" başlıklı 4. maddesinin; "... üyeleri üyelik aidatı ödeyerek, 25/08/2017 tarih ve 30165 Sayılı Resmi Gazete ile yürürlüğe girmiş bulunan 2018 ve 2019 yıllarına kapsayan 4. dönem toplu sözleşmenin dördüncü bölümünün Yerel Yönetim Hizmet Koluna ilişkin Toplu Sözleşme başlığı altındaki 1'inci maddesinin 2'inci fıkrasına istinaden, Sosyal denge sözleşmesi imzalandığı tarihte ...'e üye olmayanlar, sonradan işe girip üye olmayanlar veya üyelikten çıkarılanlar bu sosyal denge sözleşmesinden; ... üyelerinin ödediği üyelik aidatının iki katı sözleşme aidatı ödeyerek yararlanırlar." şeklindeki (B) bendinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E…., K…. sayılı kararıyla; Mevzuat hükümlerinin birlikte irdelenmesinden; sosyal denge tazminatından yararlanmaya matuf şekilde akdedilen sözleşmelerin konusunun, toplu sözleşmelerde belirlenen tavanı aşmamak kaydıyla ilgili kurum ve kuruluşlarda çalışan kamu görevlilerine ödenecek tazminatın tutarını belirlemek olduğu, bu sözleşmelerin 4688 sayılı Kanun'un uygulanması bakımından toplu sözleşme sayılmayacağı ve bu sözleşmelerde hiçbir şekilde sendika üyesi olan ve sendika üyesi olmayan kamu görevlileri arasında ayrım yapılamayacağı, aksine bir yorumun ise sosyal denge tazminatının amacına ve Anayasa'nın eşitlik ilkesine aykırılık teşkil edeceği hususlarında şüphe bulunmadığı, bu itibarla; davalı idare ile ... Sendikası (...) arasında 01/01/2020 - 31/12/2021 dönemi için geçerli olmak üzere imzalanan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi'nin; sosyal denge tazminatının ödenmesinde aynı kadro veya pozisyonlarda bulunan kamu görevlileri arasında ayrım ve eşitsizlik yaratacağı, üstelik sendikaya üye olma ya da olmama ve üye olacağı sendikayı seçme özgürlüğünü kısıtlayıcı sonuçlar meydana getireceği açık olan "... üyeleri üyelik aidatı ödeyerek, (...) Sosyal denge sözleşmesi imzalandığı tarihte ...” e üye olmayanlar, sonradan işe girip üye olmayanlar veya üyelikten çıkarılanlar bu sosyal denge sözleşmesinden; ... üyelerinin ödediği üyelik aidatının iki katı sözleşme aidatı ödeyerek yararlanırlar." şeklindeki "Sözleşmenin Kapsamı Ve Yararlanma Şartları" başlıklı 4. maddesinin (B) bendinin hukuka ve mevzuata uygun olmadığı, gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu, davalı ve müdahil tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
1- Davalı idarenin iddiaları: Davanın süre yönünden reddi gerektiği, sendika üyesi olmayanların iki kat aidat ödeyerek Sosyal Denge Tazminatından faydalanabileceğine ilişkin düzenlemenin sendikal özgürlüğe Anayasa'nın 13. maddesini ihlal etmeyecek nitelikte bir müdehale olduğu belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
2- Davalı Yanında Müdahilin iddiaları: İdari sözleşmelere karşı iptal davası açılamayacağı, ancak tam yargı davası açılabileceği, davacı sendikanın ancak üyeleri adına tam yargı davası açabileceği, kendi adına açamayacağı, toplu sözleşme yapılması zorunlu olsa da sosyal denge sözleşmesinin yapılma zorunluluğu bulunmadığı, idarenin sözleşme yapmakta serbest olması karşısında, sözleşmede kendine özgü yararlanma şartı koyabileceği, Sosyal denge tazminatının ödenmesi zorunlu bir tazminat olmadığı, idarenin ödeme yapıp yapmama konusunda takdir yetkisi olduğu, sözleşme imzalayan sendika üyesi olan kamu görevlilerinin aidat ödemesine rağmen sendikaya üye olmayan kamu görevlilerinin aidat ödememesinin eşitlik ilkesine aykırı olduğu, belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı ve davalı yanında müdahilin temyiz istemlerinin reddine,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu işlemin iptaline ilişkin … İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine kesin olarak, 22/05/2023 tarihinde, oybirliğiyle karar verildi.