T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/5319
Karar No : 2024/2455
TEMYİZ EDEN (DAVALI) :... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU :... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kars ili, Merkez ilçesi, ... Köyü, ... yolu ile ... Mevkisinde, ... ada ... parsel sayılı tamamı Hazineye ait taşınmaz üzerinde bulunan Harakani Devlet Hastanesinin 135,70 m²'sinin masa ve sandalye konularak yiyecek ve içecek satışı yapılmak suretiyle 01/03/2017-28/11/2017 tarihleri arası işgal edildiğinden bahisle 960.088,80 TL tutarında ecrimisil istenilmesine ilişkin Kars Valiliği Defterdarlık Milli Emlak Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının Hazineye ait taşınmazı üzerine masa ve sandalye konularak yiyecek ve içecek satışı yapılmak suretiyle işgal ettiğinin açık olduğu, ancak söz konusu işgalin başladığı tarih olarak taşınmaz tespit tutanağında belirlenen 01/03/2017 tarihinin (tutanağın anılan tarihten çok sonra düzenlendiği ve davacının da anılan tarihe itiraz ettiği dikkate alındığında) neye göre tespit edildiğine ilişkin dava dosyasında herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı görülmüş olup, Mahkemelerinin 08/05/2018 tarihli ara kararı ile davalı idareden işgal tarihinin neye göre ve nasıl tespit edildiği sorularak buna ilişkin bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenilmesi üzerine, davalı idarece sunulan 21/05/2018 tarihli cevabi yazıda, Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü Maliye Uzmanı tarafından hazırlanan raporun 80. maddesi uyarınca davalı idarece taşınmaz mahallinde 29/11/2017 tarihinde hastane müdürü ile birlikte tespit yapıldığı, hastane müdürünün beyanları doğrultusunda davacının 135,70 m²'lik alanı 01/03/2017-29/11/2017 tarihleri arasında kafe ve çay ocağı olarak işgal ettiğinin tespit edildiğinin belirtildiği, işgal başlangıç tarihinin 01/03/2017 tarihi olarak tespitinde hastane müdürünün beyanlarının esas alındığı, bunun dışında herhangi bir tespit bulunmadığı, davacı tarafından da tutanakta belirtilen işgal tarihlerinin kabul edilmediği görüldüğünden, işgalin 01/03/2017 tarihinde başladığının kesin olarak ortaya konulamadığı, işgal tarihlerine ilişkin olarak hastane müdürünün beyanları dışında başkaca bir bilginin ve belgenin de dosyaya sunulamadığı görüldüğünden, dava konusu işlemin hukuka uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, işgalin davacı tarafından kabul edildiği, tespit tutanağının mevzuata uygun olarak tesis edildiği, işgalin belirli olduğu ve hastane müdürünün beyanına da başvurulduğundan tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinin 1. fıkrasında, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, 13. maddesinde gösterilen komisyonca takdir ve tespit edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, Harakani Devlet Hastanesi hizmet binası olarak kullanılan Hazineye ait taşınmazın 120,00 m²'lik kısmının kantin ve çay ocağı olarak kullanılmak üzere 3 yıllığına davacıya kiraya verildiği, hastanenin rutin teftiş üzerine düzenlenen ... tarih ve ... denetim raporunun 70. maddesinde prefabrik yapı kurduğu, ayrıca hastaneye ait bahçeyi de kullandığı ve bu alanlar için ecrimisil alınması gerektiğinin belirtilmesi üzerine anılan taşınmazda 29/11/2017 tarihinde yapılan tespitte, davacı tarafından 135,70 m²'lik kısmın 01/03/2017 tarihinden itibaren sözleşmeye aykırı olarak fazladan masa ve sandalye konulmak suretiyle kullanıldığının tespit edildiği, akabinde dava konusu 960.088,80 TL tutarındaki ecrimisil ihbarnamesinin düzenlenerek davacıya tebliğ edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İdare Mahkemesince, işgalin başlangıç tarihi olarak hastane müdürünün beyanının esas alınması ve başkaca bir tespit bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de, dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacının 17/02/2015 tarihli üç yıllık sözleşme uyarınca kantin ve çay ocağını işlettiği, hastanenin teftiş edilmesi üzerine düzenlenen 03/07/2017 tarihli denetim raporunda işgalden bahsedildiğinden 03/07/2017 tarihi itibariyle işgalin devam ettiği, 29/11/2017 tarihli tespit tutanağı ile hastane müdürünün beyanı dikkate alınarak işgal başlangıç tarihinin 01/03/2017 olarak tespit edildiği, tespite esas hastane müdürü beyanından hastane içerisinde yer alan kantin ve çay ocağının işgal edildiği tarihin bilinebilecek nitelikte olduğu anlaşılmaktadır.
Öte yandan, davacı işgal başlangıç tarihini kabul etmemekle birlikte bu konuda herhangi bir aksi yönde tarih bilgisi de vermediği göz önüne alındığında, davalı idare tarafından tespit edilen işgal başlangıç tarihinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Ecrimisilin işgal nedeniyle alınan bir tazminat olduğu, ecrimisil tutarının hesaplanmasında; taşınmazın, mevkii, kullanım şekli, altyapı, ulaşım kolaylığı, elde edilen gelir ve taşınmazın kullanıcısına katkısı gibi tüm faktörlerin etkili olduğu, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararlarının dikkate alınması gerektiği açıktır.
Bu durumda, aralarında bir emlâkçı veya gayrimenkul değerleme uzmanının da yer aldığı bilirkişilerce, uyuşmazlığa konu alan için emsal oluşturabilecek nitelikteki işgal tarihlerinde geçerli olan kira sözleşmesi ve işgal edenin elde ettiği yararın da göz önünde tutulması suretiyle yapılacak inceleme sonucu düzenlenecek rapor esas alınarak ecrimisil bedelinin belirlenmesi ve buna göre bir karar verilmesi gerekirken, bu şekilde bir bilirkişi incelemesi yaptırılmaksızın işgal başlangıç tarihinin kesin olarak tespit edilemediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 16/04/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.