T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/5371
Karar No : 2024/2682
TEMYİZ EDEN TARAFLAR:
1- (DAVACI) : …
VEKİLİ: Av. …
2- (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Muğla İli, Marmaris ilçesi, … Mahallesinde bulunan ve Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki 1.711,27 m²'lik taşınmazın, 02/05/2013-31/12/2016 tarihleri arasında kayrak zemin, pergole, sundurma, bina, başlama iskelesi, büfe, deniz alanı yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle düzenlenen 160.748,69-TL tutarlı, … tarih ve … sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; taşınmazın, 02/05/2013- 31/12/2016 tarihleri arasında 3 yıl 7 ay 29 gün süre için ''kayrak zemin, pergole, sundurma, bina, başlama iskelesi, büfe, deniz alanı'' yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle toplamda 160.748,69-TL olarak tahakkuk ettirilen ecrimisil bedelinin emsal taşınmazlara göre yapılan değerlendirmeler ve işletmeye kattığı değer de dikkate alınarak 149.415,43-TL'lik kısmında hukuka aykırılık, 11.333,26-TL'lik kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin kısmen iptaline, kısmen davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : Söz konusu taşınmazda herhangi bir işgallerinin bulunmadığı, eksik inceleme neticesinde karar verildiği ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI: Bilirkişi raporuna karşı yapılan itirazların Mahkemece değerlendirilmediği ve dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
DAVACININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
DAVALININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin reddi, davalı idarenin temyiz isteminin ise kısmen reddi, kısmen kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.'' hükmü yer almaktadır.
2886 sayılı Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesinin 1. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde "Taşınmaz Tespit Tutanağı"na dayanılarak, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere bedel tespit komisyonunca ecrimisil tespit ve takdir edilir" hükmü; aynı maddenin 2. fıkrasında ise, "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir" düzenlemesine yer verilmiştir.
Davacının temyiz istemi yönünden;
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın davacının istinaf başvurusunun reddine dair kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davalı idarenin temyiz istemi yönünden;
Dosyanın incelenmesinden; İdare Mahkemesince mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen ve Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, ecrimisil bedeli belirlenirken dava konusu taşınmaza 2,00 km mesafede bulunan taşınmazın kira sözleşme bedeli (2013 yılı için m² birim bedeli17,92-TL/m²) emsal alınmış ve dava konusu taşınmaz emsalin 1.20 değeri mertebesinde olduğu kanısıyla takdiri olarak m² birim bedeli 2013 yılı için 21,50-TL/m² olarak belirlenerek yıllara göre yeniden değerleme oranları uygulanmak suretiyle hesaplama yapılmış ise de; dava konusu taşınmazın önceki dönemi olan 08/03/2012-02/05/2013 tarihleri arasında işgali sebebiyle düzenlenen ecrimisil ihbarnamesine karşı açılan davada 2013 yılı için m² birim bedelinin 23,81-TL/m² olarak belirlendiği ve buna göre verilen ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun ise … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla kesin olarak reddedildiği görülmüştür.
Anılan yer ile ilgili 08/03/2012-02/05/2013 dönemi tahakkuk ettirilen ecrimisil ihbarnamesine karşı açılan davada taşınmazın 2013 yılı için m² birim bedelinin 23,81-TL/m² olarak ortaya konulduğu, dolayısıyla işgal dönemlerinin aynı yıla rastlayan kısımlarında m² birim bedelleri arasında çelişki bulunduğu anlaşılmakta olup, dava konusu taşınmazın yargı kararıyla belirlenen ve kesinleşen sonraki dönem m² birim bedeli dikkate alınmak suretiyle bir karar verilmesi gerektiğinden,2013 yılı m² birim bedeli 23,81-TL/m² esas alınarak ve yıllara göre yeniden değerleme oranları uygulanmak suretiyle (idarece belirlenen m² birim bedelini aşan yıllar için aleyhe hüküm verme yasağı kapsamında idarenin belirlediği m² birim bedeli esas alınarak) yapılan hesaplama neticesinde, dava konusu işlemin 159.731,36-TL'lik kısmında hukuka aykırılık, 1.017,33-TL'lik kısmında ise hukuka uyarlık görülmemiştir.
Bu durumda İdare Mahkemesince verilen kararın, dava konusu işlemin 11.333,26-TL'lik kısmının iptaline dair bölümünün 10.315,93-TL'lik kısmında hukuka uyarlık, 1.017,33-TL'lik kısmında ise hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla; Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesince, davalı idarece yapılan istinaf başvurusunun kabulüyle İdare Mahkemesi kararının işlemin iptaline yönelik kısmı kaldırılarak dava konusu işlemin 10.315,93-TL'lik kısmı yönünden de davanın reddine karar verilmesi gerektiğinden kararın bu kısmında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, davacının istinaf başvurusunun reddine dair kısmının ONANMASINA,
3. Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen kabulüne,
4. Anılan İdare Dava Dairesi kararının davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine yönelik bölümünün …-TL'lik kısmının ONANMASINA, …-TL'lik kısmının ise BOZULMASINA,
5. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 30/04/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.