Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2023/54 E. , 2025/2237 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2023/54
Karar No : 2025/2237
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı-...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Çelik Konstrüksiyon Peyzaj Müh. İnş. Mad. Tic. ve
San. A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, aleyhe olan kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket adına tahakkuk eden amme alacaklarının tahsili amacıyla düzenlenen ... tarih ve ... takip sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, dava konusu ödeme emri içeriğinde 2018/Ağustos dönemine ait katma değer vergisi ve vergi ziyaı cezasının ... tarih ve ... sayılı ihbarnameye bağlanmak sureti ile 19/09/2021 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edildiği ve dava konusu edilmeksizin kesinleştiği, ödeme emrinde yer alan diğer kamu alacaklarının ise davacının beyanı üzerine tahakkuk ettiği ve süresinde ödenmemesi üzerine davalı idare tarafından dava konusu ... tarih ve ... sayılı ödeme emrine bağlanarak davacıya usulüne uygun olarak tebliğ edildiğinin anlaşıldığı, olayda davalı idarece davacı adına tarh ve tahakkuk ettirilen kamu alacaklarının usulüne uygun olarak kesinleşmesi üzerine söz konusu alacakları içeren dava konusu ödeme emrinin düzenlenerek tebliğ edildiği, davacı tarafından açılan davada ise 6183 sayılı Kanunun 58. maddesi hükmünde yer alan itirazlardan herhangi birinin delilleri ile ortaya konulamadığı görüldüğünden, dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacının istinaf başvurusuna ilişkin dilekçesinde ileri sürdüğü iddiaların, Vergi Mahkemesi kararının, dava konusu ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin beyan üzerine tahakkuk eden vergilere ilişkin kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği, davacının, dava konusu ödeme emrinin hakkında sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlemeden dolayı vergi tekniği raporu bulunan ... Petrol Dağ. Enrj. San ve Tic. A.Ş'den mal alışından kaynaklanan vergi ve cezalara ilişkin kısmına yönelik istinaf istemine ilişkin olarak; davacının mal aldığı, hakkında sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlemeden dolayı vergi tekniği raporu bulunan ... Petrol Dağ. Enrj. San ve Tic. A.Ş tarafından ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporuna dayanılarak tesis edilen tarhiyata karşı açılan davada ... Vergi Mahkemesinin ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararıyla "davacı şirketin unvanı altında düzenlenen faturaların ne kadarlık kısmının gerçek ticari işlemlere dayanmadığı hususu somut olarak ortaya konulmadığı " gerekçesiyle davanın kabulüne karar verildiğinin görüldüğü bu itibarla, dava konusu ödeme emrinin davacının ... Petrol Dağ. Enrj. San ve Tic. A.Ş'den yapmış olduğu alımlara ilişkin olarak mezkûr yargı kararı ile davacıya düzenlenen faturaların gerçek olmadığının ortaya konulamadığının ortaya konulamadığı gerekesiyle davanın kabulüne karar verilmiş olması sebebiyle dava konusu ödeme emri içeriği vergilerin hukuka uygun olmadığının saptanmış olması sonucu söz konusu vergilerden oluşan kamu alacağının davacıdan tahsili amacıyla adına düzenlenen dava konusu ödeme emrine karşı davacının ileri sürmüş bulunduğu itiraz sebeplerinin, 6183 sayılı Yasanın 58. maddesinde sayılan itiraz sebeplerinden "borcum yoktur" kapsamında değerlendirilerek dava konusu ödeme emrinin davacının ... Petrol Dağ. Enrj. San ve Tic. A.Ş'den yapmış olduğu alımlardan kaynaklanan kısmında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle, davacının istinaf isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine, Vergi Mahkemesi kararının dava konusu ödeme emrinin ... Petrol Dağ. Enrj. San ve Tic. A.Ş'den alınan faturalardan kaynaklanan cezalı tarhiyata ilişkin kısmının kaldırılmasına, bu kısım yönünden davanın kabulüne ve ödeme emrinin anılan kısmının iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Ödeme emrinin dayanağı cezalı tarhiyatın usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, söz konusu cezalı tarhiyatın dava konusu edilmemesi ve amme alacağının vadesinde ödenmemesi nedeniyle dava konusu ödeme emrinin düzenlendiği, yapılan işlemlerin usule ve hukuka uygun olduğu iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Dosyanın incelenmesinden, davacının faturalarını aldığı ... Petrol Dağ. Enrj. San ve Tic. A.Ş. adına komisyon gelirine ilişkin olarak re'sen tarh edilen vergilere karşı açılan davaların kabul edilmiş olması husususun davacı adına 2018/Ağustos dönemi için re'sen tarh edilen bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisine karşı açılacak davada ileri sürülebileceği ve ödeme emrine karşı açılacak davalarda ileri sürülebilecek "borcum yoktur" itirazı kapsamında olmadığı anlaşıldığından temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı şirket adına tahakkuk eden amme alacaklarının tahsili amacıyla düzenlenen ... tarih ve ... takip sayılı ödeme emrinin iptali istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun "bir ödeme emri" ile tebliğ olunacağı; 58. maddesinde de kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı, kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığını ileri sürerek 15 gün içerisinde vergi mahkemesinde dava açabileceği hüküm altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu ödeme emrinin, beyan üzerine tahakkuk eden vergilere ilişkin kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrası davacı tarafından temyiz edilmediğinden, temyiz incelemesi ödeme emrinin diğer kısımlarına yönelik olarak verilen iptal kararının temyizine ilişkin olarak davalı idarenin başvurusuna hasren yapılacaktır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alındığında, bir vergi borcunun tahsili amacıyla ödeme emri düzenlenebilmesi için öncelikle söz konusu vergi borcunun usulüne uygun olarak tarh ve tahakkuk etmesi ve vadesinde ödenmemiş olması şartlarının bir arada gerçekleşmesi gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, davacı şirket adına sahte fatura kullandığından bahisle 2018/Ağustos dönemi için re'sen tarh edilen bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisine ilişkin ihbarnamenin davacı şirkete 19/09/2021 tarihinde elektronik olarak tebliğ edildiği, söz konusu ihbarname içeriği cezalı tarhiyatın ödenmemesi ve dava konusu edilmemesi üzerine de dava konusu ödeme emrinin düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Temyize konu kararda; her ne kadar, davacının faturalarını yasal defterlerine kaydettiği ... Petrol Dağ. Enrj. San ve Tic. A.Ş. adına komisyon gelirine ilişkin olarak re'sen tarh edilen vergilere karşı açılan davanın ... Vergi Mahkemesinin ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararıyla "davacı şirketin unvanı altında düzenlenen faturaların ne kadarlık kısmının gerçek ticari işlemlere dayanmadığı hususu somut olarak ortaya konulmadığı" gerekçesiyle kabul edildiği ve davacı iddialarının 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 58. maddesi kapsamında borcu olmadığı yönünde yapılan itiraz kapsamında değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle, davanın reddine ilişkin Vergi Mahkemesi kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun bu kısım yönünden kabulüne karar verilmişse de, davacı şirketin, adına düzenlenen ödeme emrine karşı açtığı bu davada ileri sürebileceği itiraz nedenleri böyle bir borcu olmadığı, kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı ile sınırlıdır.
Bu durumda, ödeme emri içeriği 2018/Ağustos dönemi katma değer vergisi, bir kat vergi ziyaı cezası ve gecikme faizine ilişkin olarak; davacı şirketin yasal defterlerine kaydettiği faturaların sahte olup olmadığına yönelik inceleme, davacı adına re'sen tarh edilen cezalı vergilere karşı açılacak davalarda yapılabileceğinden ve söz konusu cezalı tarhiyat da dava açılmaksızın kesinleştiğinden, davanın reddine ilişkin Vergi Mahkemesi kararına karşı davacı tarafından tarafından yapılan istinaf başvurusunu yukarıda belirtilen gerekçeyle bu kısım yönünden kabul eden Bölge İdare Mahkemesi kararında yasal isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davalının temyiz isteminin kabulüne,
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyize konu kısmının BOZULMASINA,
Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 16/05/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
karar