T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/5518
Karar No : 2023/4205
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- … Valiliği
2- … Kaymakamlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : … Adına Velayeten
… - …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, 15/06/2022 tarihinde Akyazı Rehberlik ve Araştırma Merkezi'nde yapılan BİLSEM Bireysel Değerlendirme Sınavı sonucunda çocuklarının başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idareler tarafından kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, İdari Yargılama Usulü Kanununun 20/B maddesi uyarınca işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Milli Eğitim Bakanlığı'nın internet sitesinde açıklanan 'Bilim ve Sanat Merkezlerinde Eğitim Alacak Öğrencilerin Değerlendirme Sonuçları'nda, davacılar çocuğunun genel yetenek alanında bilim ve sanat merkezine yerleşmeye hak kazanamaması üzerine davacılar tarafından, çocuklarının BİLSEM Bireysel Değerlendirme Sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'Dilekçeler üzerine ilk inceleme' başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasında; "Dilekçeler, Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından: a) Görev ve yetki, b) İdari merci tecavüzü, c) Ehliyet, d) İdari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, e) Süre aşımı, f) Husumet, g) 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları, yönlerinden sırasıyla incelenir.
" hükmü, 'İlk inceleme üzerine verilecek karar' başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; "14. maddenin 3/a bendine göre...idari yargının görevli olduğu konularda ise görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine," hükmü, (c) bendinde; "14. maddenin 3/f bendine göre, davanın hasım gösterilmeden veya yanlış hasım gösterilerek açılması halinde, dava dilekçesinin tespit edilecek gerçek hasma tebliğine" hükmü yer almış; Millî Eğitim Bakanlığı ile Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan merkezî ve ortak sınavlar, bu sınavlara ilişkin iş ve işlemler ile sınav sonuçları hakkında açılan davalara ilişkin 'Merkezî ve ortak sınavlara ilişkin yargılama usulü' başlıklı 20/B maddesinde; “...f) Verilen nihai kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren beş gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir.” hükmüne yer verilmiş, 'İdari davalarda genel yetki' başlıklı 32. maddesinde; "Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir. Bu Kanunun uygulanmasında yetki kamu düzenindendir." hükmü düzenlenmiştir.
07/07/2018 tarih ve 30471 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği'nin 'Tanımlar ve kısaltmalar' başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde 'Bilim ve sanat merkezi'; örgün eğitim kurumlarına devam eden; genel zihinsel, görsel sanatlar veya müzik yetenek alanlarında özel yetenekli olan öğrencilere, yeteneklerini geliştirerek kapasitelerini en üst düzeyde kullanmalarını sağlamak amacıyla destek eğitim hizmeti vermek üzere açılan kurum olarak, (gg) bendinde 'BİLSEM'; Bilim ve sanat merkezi olarak tanımlanmış olup, 'Eğitsel değerlendirme ve tanılama esasları' başlıklı 7. maddesinin 8. fıkrasında; "Özel yetenekli olarak BİLSEM’e aday gösterilen öğrencilerin eğitsel değerlendirme ve tanılaması ile ilgili iş ve işlemler Bakanlıkça yayımlanan kılavuzda açıklanan takvim doğrultusunda yapılır.
" hükmü, 'Özel eğitim hizmetleri kurulunun görevleri' başlıklı 40. maddesinin 1. fıkrasının (o) bendinde; "Bakanlıkça özel yetenekli olarak tanılanan öğrencilerin BİLSEM’e yerleştirilmesi ile ilgili kararı almak" hükmü, 'Özel eğitim değerlendirme kurulunun görevleri' başlıklı 44. maddesinin 1. fıkrasının (ğ) bendinde; "Bakanlıkça tanılanan özel yetenekli öğrencileri BİLSEM’e yönlendirmek" hükmü yer almıştır.
Anılan Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanan Millî Eğitim Bakanlığı Bilim ve Sanat Merkezleri Yönergesi'nin 'Amaç' başlıklı 1. maddesinde; "Bu Yönerge’nin amacı, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı bilim ve sanat merkezlerinin kuruluş, eğitim ve öğretim, yönetim ve işleyişi ile ilgili usul ve esasları düzenlemektir.", 'Kapsam' başlıklı 2. maddesinde; "Bu Yönerge, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı bilim ve sanat merkezlerinin kuruluşu, bu merkezlere devam edecek öğrencilerin seçilmesi, kayıt kabul işlemleri, öğretmenlerin seçilmesi ve hizmet içi eğitimleri ile bilim ve sanat merkezlerinde gerçekleştirilecek eğitim ve öğretim hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin usul ve esasları kapsar.
", 'Tanılama' başlıklı 9. maddesinin 1. fıkrasında; "BİLSEM’e kaydı yapılacak öğrencilerin tanılanmasına ilişkin iş ve işlemler Bakanlığın yayımladığı kılavuz doğrultusunda Bakanlık, il tanılama sınav komisyonu, BİLSEM’ler ile rehberlik ve araştırma merkezlerince yürütülür." düzenlemelerine yer verilmiştir.
Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Bilim ve Sanat Merkezleri Öğrenci Tanılama ve Yerleştirme Kılavuzu'nun 'Genel Açıklamalar' kısmında; "Bu kılavuzda, 2021-2022 eğitim öğretim yılında örgün eğitim kurumlarına devam eden ve genel zihinsel, resim veya müzik yetenek alanlarında özel yetenekli olarak tanılanan öğrencilere, yeteneklerini geliştirerek kapasitelerini en üst düzeyde kullanmalarını sağlamak amacıyla destek eğitim vermek üzere açılan bilim ve sanat merkezlerine (BİLSEM) öğrenci tanılama ve yerleştirme sürecine ilişkin usul ve esaslar yer almaktadır. Öğrenci tanılama işlemleri, 1, 2, 3 ve 4. sınıf seviyelerinde sınıf öğretmenleri tarafından yetenek alanı/alanlarında aday gösterilecek öğrenciler için kılavuz takvimi doğrultusunda gerçekleştirilecektir.", 'İl Tanılama Sınav Komisyonunun Görevleri' başlıklı 3.2 maddesinin (c) fıkrasında; "Ön değerlendirme ve bireysel değerlendirme sonuçlarına ilişkin itirazları değerlendirerek maddi hata içermeyen itirazları karara bağlamak, maddi hata içeren itirazları ise karara bağlanmak üzere merkez tanılama sınav komisyonuna göndermek", 'Merkez Tanılama Sınav Komisyonunun Oluşturulması' başlıklı 3.3 maddesinin (a) fıkrasında; "Merkez Tanılama Sınav Komisyonu, Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürünün veya görevlendireceği daire başkanının başkanlığında, üç daire başkanından oluşur. İhtiyaç hâlinde komisyona Rehberlik Hizmetleri ve Özel Yeteneklilerin Geliştirilmesi Daire Başkanlıklarında görevli, alanında uzman ikişer personel de görevlendirebilir.", 'Merkez Tanılama Sınav Komisyonun Görevleri' başlıklı 3.4 maddesinin (d) fıkrasında; "İl tanılama sınav komisyonlarında karara bağlanamayan itirazları karara bağlamaktır.", 'İtirazlar' başlıklı 4.2 maddesinde; "Ön değerlendirme ve bireysel değerlendirme sonuçlarına yapılacak itirazlar il tanılama sınav komisyonlarınca değerlendirilecektir." hususları düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davanın sadece Sakarya Valiliği ve Akyazı Kaymakamlığı husumetiyle incelenip sonuçlandırıldığı, oysa ki yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve düzenlemeler uyarınca, bilim ve sanat merkezlerinde eğitim alacak öğrencilere yönelik sınava ilişkin iş ve işlemlerin Milli Eğitim Bakanlığı tarafından tesis edildiği, dolayısıyla uyuşmazlığın çözümlenebilmesini teminen Milli Eğitim Bakanlığı'nın da hasım mevkine alınması gerektiği; ayrıca bu davanın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32. maddesinin 1. fıkrası uyarınca dava konusu işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yerde bulunan Ankara İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda, eksik hasımla görülüp sonuçlandırılan davada, Milli Eğitim Bakanlığı hasım mevkine alındıktan sonra, iş bu davanın yetki yönünden reddi ile dosyanın yetkili Ankara İdare Mahkemesine gönderilmesi gerekirken, işin esası hakkında karar verilmesine ilişkin temyize konu Mahkeme kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 28/09/2023 tarihinde oybirliği ile kesin olarak karar verildi.